тижорат банклари фаолиятини тартибга солишда иқтисодий нормативларнинг ўрни

DOC 233.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403250023_43898.doc тижорат банклари фаолиятини тартибга солишда иқтисодий нормативларнинг ўрни режа: 1. ўзбекистон республикаси марказий банки томонидан ўрнатилган иқтисодий нормативларнинг такомиллашиб бориши 2. халқаро андозаларга мос келадиган ҳаракатдаги иқтисодий нормативлар 3. тижорат банклари томонидан иқтисодий нормативларга риоя этиш амалиётининг таҳлили ўзбекистон республикаси марказий банки томонидан ўрнатилган иқтисодий нормативларнинг такомиллашиб бориши мамлакатимиз иқтисодиётининг бозор муносабатларига ўтиши муносабати билан янги банкларни шакллантириш, уларни назоратини ривожлантириш масаласи кескин даражада кўндаланг бўлиб туради. бугунги кунда республика ҳудуддида 36 та турли хил мулкчилик шаклига асосланган банклар фаолият кўрсатмоқда. ўзбекистон банк тизимини қайта қуриш мустақил давлат иқтисодий тизимини муҳим йўналишларидан бири бўлди. хўжалик механизмининг бир маромда фаолият юритиши барқарор ишлайдиган банклар миллий тизимини тақозо этади ва иқтисодиётни бозор иқтисодиётига ўтиш даврида сифат жиҳатидан бутунлай янги банк тизими ҳамда банк назоратини туб асосини яратиш ва қуриш узлуксиз давом эттирилмоқда. мамлакатимизнинг ривожланган банк тизимини шакллантириш, давлатимиз томонидан олиб борилаётган молия сиёсатининг маҳсули бўлиши керак. банклар устидан назорат қилиш, улар …
2
адга мувофиқ бўлади. тўғри, банк фаолиятини тартибга солиш ҳаддан ташқари бўладиган ва рақобатнинг ривожланишига халақит берадиган омилга айланадиган чегарани белгилаш осон эмас. шунинг учун жаҳонда умумий қабул қилинган принциплар ва қоидалар ҳар бир мамлакатда аниқ вазият таҳлилини ҳисобга олган ҳолда қўлланилади. у ёки бу банкнинг фаолиятида аниқланган камчиликларни тузатишга мажбур қилиш учун назорат органи ихтиёрида таъсир кўрсатиш чораларининг муайян тўплами бўлиши керак. бизнинг янги банк қонунларимизга кўра турли вазиятларда фойдаланиш мумкин бўлган даражаланган чоралар мажмуи кўзда тутилган. жумладан, иқтисодий меъёрлларни ўзгартириш, мажбурий резерв фондини ошириш, айрим банк операцияларини амалга оширишни таъқиқлаб қўйиш, ҳиссадорларга дивидентлар тўлашни тўхтатиб қўйиш, банк устидан васийлик ўрнатиш кабилардир. энг сўнгги чора эса уларга берилган рухсатномаларни (лицензияларни) қайтариб олишдан иборатдир. тижорат банкларини назорат қилиш деганда банкларнинг барқарорлигини таъминлаш мақсадида доимий равишда амалга ошириладиган назорат тушунилади. давлатнинг пул - кредит сиёсати, хусусан тижорат банклари фаолиятини назорат қилиш сиёсати қонун ҳужжатлари, ҳукумат қарорлари, марказий банкнинг йўриқномалари асосида амалга оширилади. …
3
боғлиқдир. миллий банк тизимининг ривожланиши билан банк назорати ҳам такомиллашиб борди. шу жараённи банк назоратининг асоси бўлган иқтисодий меъёрларнинг ривожланиши мисолида кўриб чиқамиз. мустақил республикамизда дастлабки иқтисодий меъёрлар 1991 йил 15 февралда қабул қилинган "банклар ва банк фаолити тўғрисида"ги қонун талабларидан келиб чиқиб яратилган бўлиб, кейинчалик улар такомиллаштирилди. республика марказий банки томонидан тижорат банкларининг баланс ликвидлилигини доимо таъминлаб бориш ёки уларнинг ўз олдиларидаги мажбуриятларини ўз муддатида амалга оширишларига эришиш, омонатчиларни манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда, қисқача таърифлаганда республикада барқарор банк тизимини яратиш мақсадида 1992 йил 2 августдаги марказий банкнинг 10 - сонли қоидасига асосан тижорат банклари фаолиятини тартибга солиб туриш учун иқтисодий нормативлар ўрнатилди. мазкур қоидага биноан тижорат банклари учун дастлабки 8 та иқтисодий нормативлар белгиланди. булар таркибига қуйидагилар киритилди: · н1 - банк сармоясининг рискни ҳисобга олиб чамаланган активларнинг жами миқдорига нисбати кўрсаткичи (энг ками 0,05) · н2 - банк сармоясини юқори рискли активлар миқдорига нисбати кўрсаткичи (энг ками 0,15) …
4
аражаси юқори бўлган активлар. тижорат банклари учун иқтисодий нормативларнинг ўрнатилиши - бу аввало марказий банк томонидан самарали банк назоратини олиб боришга эришиш, тижорат банклари фаолиятида вужудга келадиган муаммоларни олдиндан аниқлаш ва қолаверса барқарор банк тизимини яратишда энг муқим инструментлардан бири бўлди. лекин республикамизда банклар фаолиятининг ривожланиб бориши, улар томонидан кўрсатилаётган хизмат турларининг кенгайиб бориши ва бошқа омилларни эътиборга олган ҳолда республика марказий банки (1995 йил 2 августдан 10 - сонли) "тижорат банклари фаолиятини тартибга солиш" қоидасини қайтадан ишлаб чиқди ва жорий этди. ушбу қоидани олдингисидан фарқли томони шундан иборат эдики, аввалам бор, тижорат банклари учун қўйиладиган талаблар бир мунча кучайтирилди. булар: биринчидан, янгидан ташкил этилаётган банклар учун ўрнатилган устав сармоясининг энг кам миқдори минимал оширилди. иккинчидан, тижорат банкларининг марказий банкдаги мажбурий резерв фонди ажратмасининг миқдори ҳам оширилди. учинчидан, қисқа муддатли ликвидлилик кўрсаткичини аниқловчи 3 хил меъёр ўрнатилди. · 30 кундан 90 кунгача бўлган кредитлар ва шу муддатдаги депозитлар бўйича кўрсаткич. …
5
тлари асосида марказий банк томонидан 1996 йилнинг июль ойидан бошлаб банк активлари сифатини таснифлаш тартиби ишлаб чиқилди. 1997 йилнинг март ойидан бошлаб эса дунёга машҳур бўлган "артур андерсен" фирмаси кўмагида ишлаб чиқилган ва банклар ҳисоботининг халқаро андозаларига мос бўлган бухгалтерия ҳисобининг янги ҳисоблар режаси жорий этилди. юқоридагилардан келиб чиққан ҳолда, республика марказий банки томонидан 1997 йилнинг февраль ойидан бошлаб банклар фаолиятини тартибга солувчи асосий меъёрий ҳужжат бўлган "тижорат банклари фаолиятини тартибга солиш" қоидаси базель қўмитаси томонидан ўрнатилган стандарт ва талабларни инобатга олган ҳолда қайтадан мукаммал тарзда ишлаб чиқилди. мазкур янги қоидага асосан банк сармоясига нисбатан қаттиқроқ бўлган талаблар ўрнатилди. банкларнинг қимматли қоғозлар бозоридаги бажарадиган операцияларининг тобора ривожланиб бориши ҳамда уларни инвестицион жараёнларини кенгайиб боришидан келиб чиққан ҳолда қўшимча равишда "тижорат банкларининг қимматли қоғозлари учун қуйилмалар" ва "банкларнинг ўз маблағларидан инвситцияларда фойдаланиш меъёри" кўрсаткичи каби янги меъёрлар киритилди. янгидан ўрнатилган иқтисодий нормативлар қуйидагилардан иборат: · янгидан ташкил этилаётган ва фаолият кўрсатаётган …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тижорат банклари фаолиятини тартибга солишда иқтисодий нормативларнинг ўрни"

1403250023_43898.doc тижорат банклари фаолиятини тартибга солишда иқтисодий нормативларнинг ўрни режа: 1. ўзбекистон республикаси марказий банки томонидан ўрнатилган иқтисодий нормативларнинг такомиллашиб бориши 2. халқаро андозаларга мос келадиган ҳаракатдаги иқтисодий нормативлар 3. тижорат банклари томонидан иқтисодий нормативларга риоя этиш амалиётининг таҳлили ўзбекистон республикаси марказий банки томонидан ўрнатилган иқтисодий нормативларнинг такомиллашиб бориши мамлакатимиз иқтисодиётининг бозор муносабатларига ўтиши муносабати билан янги банкларни шакллантириш, уларни назоратини ривожлантириш масаласи кескин даражада кўндаланг бўлиб туради. бугунги кунда республика ҳудуддида 36 та турли хил мулкчилик шаклига асосланган банклар фаолият кўрсатмоқда. ўзбекистон банк тизимини қайта қу...

DOC format, 233.5 KB. To download "тижорат банклари фаолиятини тартибга солишда иқтисодий нормативларнинг ўрни", click the Telegram button on the left.