husnixatga o`rgatish tarixi

DOC 5 pages 37.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

9-mavzu : husnixatga o`rgatish tarixidan ma`lumot. xattotlik san`ati. xattotlik maktablari haqida ma`lumot. hirot maktabi haqida ma`lumot. reja: 1. husnixatga o`rgatish tarixidan ma`lumot. 2. xattotlik san`ati. xattotlik maktablari haqida ma`lumot. 3. hirot maktabi haqida ma`lumot. iii. husnixatga o’rgatish tarixidan . eski maktabda chiroyli yozuvga alohida ahamiyat berilgan, ammo husnixat mashg'ulotlari uchun zarur bo'lgan qoidalar yuzaki tushuntirilgan.chiroyli yozuvga o'rgatish vaqtida faqat qalamni qanday ushlash qoidalarigina eslatilgan. qalam bilan bir marta yozilgandan so'ng uning ustidan qayta yozishga yo'l qo'yilmagan, bu yozuv qoidalarini saqlashdagi birdan-bir usul bo'lgan. bolalarga yuqoridagiga o'xshash ayrim yo’l-yo'riqlar ko'rsatilgani bilan ularning ko'z bilan qog'oz o'rtasidagi masofaning to'g'ri saqlanishiga e'tibor berilmagan. hatto yozish vaqtida nafas olish ham ta'qiqlangan. eski maktabda husnixat qoidalarini o'rgatuvchi birdan-bir «mufradot» kitobi bo'lgan. domlalar yozishni o'rgatish va husnixat mashq qildirishda shu kitobdan foydalanganlar. bu vaqtda husnixatga o'rgatishning birdan-bir yo'li ko'chirib yozish ko'nikmasini hosil qilish bo'lgan. bolalar uchun arab alfavitida yozish juda qiyin bo'lib, unda biror nuqtaning noo'rin …

2 / 5

xologiyasi va metodikasi» nomli qo'llanmalarda esa yozuv jarayoniga ilmiy asosda yondoshiladi va yozuvning psixofiziologik asoslari ochib beriladi. muallif bu qo'lanmalarda o'quvchilarning diqqatini boshlang'ich sinflarda darsning samaradorligini oshiruvchi qator shart-sharoitlarga tortadi ,hamda amaliy ko'rsatmalar beradi. 1959 yilda ye.v.guryanovning «yozuvga o'rgatish psixologiyasi» kitobi nashr qilindi.bu qo'llanmada, asosan, yozuvga o'rgatish psixologiyasi to'la ochib beriladi, hamda eski kalligrafik yozuv sistemasi tanqid qilinadi. muallif bosim bilan yoziladigan yozuv sistemasini misollar bilan ko'rsatib beradi, hamda mavjud yozuv grafikasini soddalashtirishni talab etadi. yozuv qurollarining takomillashib borishi bilan ye.v.guryanov tomonidan tavsiya etilayotgan yozuv sistemasi 1970 yildan boshlab maktablarda keng qo'llanila boshlandi. 1965 yildan boshlab o'zbek maktablarida yangi soddalashtirilgan harflar asosida yozuvga o'rgatish bo'yicha tajriba ishlari olib borildi. tajriba yakunlari shuni ko'rsatdiki, soddalashtirilgan harflar zamon talabiga to'la mos keladi. 1970 yildan boshlab barcha rus alfaviti asosida o'qitiladigan maktablar uchun yangi, soddalashtirilgan harflar bilan husnixat kitoblari, hamda metodik qo'llanmalar chiqarila boshlandi. shu jumladan, o'zbek maktablari uchun ham husnixat darsliklari yaratildi. …

3 / 5

lash ularning nusxasini ko`paytirish ishi bilan xattot shug`ullanganlar. saroylarda ayrim amaldorlar huzurida xattotlar jamoalari tashkil etilgan. masalan, mirzo boysung`ur o’z saroyida 40 hattotdan iborat guruhni to`plagan edi. shunday hattotlardan biri sultonali mashhadiy bo`lib, u 1432 – yilda tug`ilib, 1520 yilda to`g`ilb 1520 – yilda vafot etgan. u “qiblatul kuttob” (kitoblar qiblasi) va “sultonul –xattot- ayn”(xattotlar sultoni) kabi faxriy laqablar bilan mashhur bo’lgan. unga shoirkik zavqi ham begona bo’lmagan. sultonali mashhadiy 1461 –yil nizomiyning “maxzanul - asror” masnaviysi, 1464–yil hofizning devoni, 1465-1466-yillar esa alisher navoiyning q’azaliyot devonini kitobat qilib, shuhrat topdi. keyinchalik navoiyning taklifi mashhaddan hirotga kelib, husayn bayqaro kutubxonasida xattotlarga boshchilik qilgan .hozirga qadar u oqqa ko`chirgan 50 ta asar bizgacha yetib kelgan. sultonali mashhadiyning faoliyati borasida hazrat navoiy ,,majolisun- nafois” da, qozi ahmad va som mirzolar o`zlarining tazkiralarida ma’lumot berib o`tganlar. yaxshi chiroyli yozishdan maqsad faqat oson o`qishdan emas, balki o`quvchiga estetik zavq bag`ishlash , yozuvni maleh bade` qilishdir. …

4 / 5

ari barobar uchburchak , kvadrat va besh burchak chizilib unda harflar andozasi muayyan qilingan . har bir harf uchun romb shaklidagi yuqoridan pastga qarab qo`yilgan nuqtalar ishlatilar edi. yozuv turlariga qarab nuqtalar miqdori o`zgartirilgan. masalan muhaqqaq yozuvi uchun sakkiz nuqta , suls yozuvi uchun yeti va tavqe` yozuvi uchun olti nuqta muqarrar qilingan edi. arab yozuviga ko`ra doira ichidagi uchburchak, kvadrat va beshburchak shakllarida foydalangan.dol, qot, mim va vov harflarini yozishda uchburchakdan foydalansalar, jim harfining boshi va shunga o`xshashharflarni yozishda beshburchak andoza sifatida xizmat qilgan. ba’zan murakkab sistema o`rniga oddiy usul - nuqtalar hisobi qo`llangan. masalan, suls yozuvida alif harfiga yetti nuqtaga , muhaqqaq yozuvida sakkiz nuqtaga, tavqe yozuvida 10,5 muhaqqaq va tavqe` yozuvlaida to`qqiz nuqta hajmida belgilangan va yozilgan. iii.hirot xattotlik maktabi haqida ma`lumot xattotlik san’atini rivojlantirishda hirot maktabi alohida o`rin tutadi.uning rivojlanishida ibn muqta, ibni tavvob va yoqub mustasiniy bilan qatorda xv asrning mashhur xushnavisi sultonali mashhadiyning ham …

5 / 5

ngli jo`shalar , oq va rangli qog`oz, nayqalam, qalamtarosh, mistar, qalamdon, siyohdon , mehrak va qalamqat edi. sultonali mashhadiyning ,,risolai xat” mirali hiraviyning ,,mirod ul -xutut’’ mirimodi qazviyning ,,odob ul -mashq’’ majnun ibn kamoliddin mahmudi rafiqiyning ,, risolai anzum’’ shafiyoniyning ,,risolaiy xat’’ fathulloh ahmad ibn muhammadning ,,risola dar usul va qavoidi xututi sitta ‘’ kabi risolalarida siyoni tayyorlash texnologiyasi, nayqalam qog`ozning sifatini bilish usullri, umuman yozish qurollari borsida qimmatli ma’lumotlar berilgan. xushnavislikka ma’lum va joriy bo`lgan qoidalar o`n ikkilik qoidasi deb nomlanar va bular : sul, tarkib, kursi, suud, nuzul, nisbat, davr, sath, quvvat, za`f, safo va nishon edi. vii asrda arab yozuvining keng tarqalgan uslublaridan biri kufiy xati ixtiro qilguncha (ixtirochisi yarab ibn kahton) o`rta osiyoda turli yozuv usullari mavjud bo`lgan . masalan, makkiy, madaniy, basariy va boshqalar. bu xatlardan oldinroq ma`qaliy (tik chiziqli yozuvi mavjud edi. ko`fiy yozuvi ko`pincha madaniy yodgorliklarning naqshlarida saqlanib qolgan. xalifa muqtadir zamonida yashagan …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "husnixatga o`rgatish tarixi"

9-mavzu : husnixatga o`rgatish tarixidan ma`lumot. xattotlik san`ati. xattotlik maktablari haqida ma`lumot. hirot maktabi haqida ma`lumot. reja: 1. husnixatga o`rgatish tarixidan ma`lumot. 2. xattotlik san`ati. xattotlik maktablari haqida ma`lumot. 3. hirot maktabi haqida ma`lumot. iii. husnixatga o’rgatish tarixidan . eski maktabda chiroyli yozuvga alohida ahamiyat berilgan, ammo husnixat mashg'ulotlari uchun zarur bo'lgan qoidalar yuzaki tushuntirilgan.chiroyli yozuvga o'rgatish vaqtida faqat qalamni qanday ushlash qoidalarigina eslatilgan. qalam bilan bir marta yozilgandan so'ng uning ustidan qayta yozishga yo'l qo'yilmagan, bu yozuv qoidalarini saqlashdagi birdan-bir usul bo'lgan. bolalarga yuqoridagiga o'xshash ayrim yo’l-yo'riqlar ko'rsatilgani bilan ularning ko'z bilan qog'oz o'rtas...

This file contains 5 pages in DOC format (37.0 KB). To download "husnixatga o`rgatish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: husnixatga o`rgatish tarixi DOC 5 pages Free download Telegram