husnixat metodikasining rivojlanish tarixi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari.d

DOC 9 стр. 67,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 67,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

husnixat metodikasining rivojlanish tarixi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari re j a: 1. husnixat tarixidan ma'lumotlar. 2. mashhur xattotlar haqida ma'lumot. 3. husnixat metodikasi fanining predmeti. 4. husnixat metodikasi fanining maqsad va vazifalari. o.'zbek xalqi uzoq asrlik tarixida yaratib qoldirgan merosida xattotlik san'ati alohida o'rin egallaydi. arab istilosidan so'ng o'rta osiyo xalqlari tomonidan islom dinining qabul qilinishi munosabati bilan arab yozuvi ham kirib keladi. o'rta asrlarda har qanday asar qo'lda ko'chirilib kitob qilingan. nafis kitob ko'chirish katta hunar va san'at hisoblangan. bu hunar egalari tarixda xattot nomi bilan mashhur bo'lganlar. xattotlaming ko'chirgan kitoblari kishilarni hayajonga solib ularni zavqlantirgan. shuning uchun ham xattotlik bilan nom chiqargan shaxslar oddiy kishilar emas, balki o'sha davrning ilm- ma'rifat va yirik madaniyat arboblari hisoblangan. qo'lda ko'chirilgan har bir asar san'at mo'jizasi kabi nodir asar hisoblangan. xiv- xvi asrlarda bir qancha iste'dodli- san'atkorlar- nafis kitoblarning ijodkorlari yetishib chiqdi. muhammad bin husayn at- tibiy, mir ali tabriziy, …

2 / 9

iki, o'rta osiyoda nafis kitob yaratish texnikasi ixtiro etilmagan bir davrda kotiblikka talab nixoyatda kuchli bo'lgan. qo'l yozmalarni kitob xoliga keltirishda bir necha mutaxassislar ishtirok etganlar. bu jarayonda qoqozrez (qog'oz quyuvchi), xattot (kalligraf), muzaxxib (oltin suvi bilan bezak beruvchi), lawoh (lavxa chizuvchi), musawir (rassom) va saxxof (muqovachi) ishtirok etadi. shu yo'sinda tayyorlangan nafis kitoblar shoxlar, buyuk olimlar va shoirlar kutubxonalarida saqlanar edi. o'rta osiyo ustalari, ayniqsa, samarqand va buxoro ustalari qog'oz ishlashda katta shuxrat qozongan edilar. ularning qog'ozlari pishiq va silliq edi. xattot uchun esa ana shunday sifatli qog'ozlar kerak bo'lar edi. qog'ozlar kustar holda turli usullarda tayyorlangan. xattotning asar ko'chirish qurollari: «sayyox», «qamish qalam», «mistar» (transpornat), qalamning uchini chiqarib turish uchun «kalamtarosh», qamish qalamning uchini kesish uchun yasalgan maxsus suyak plastinka «qalamqat»dan iborat bo'lgan. qamish qalam xattotning asosiy yozuv quroli xisoblangan. uni tayyorlash ham alohida san'at talab etgan. qamish qalamdan qog'ozga siyox tommaslik uchun hamda qalamda doim yetarli darajada …

3 / 9

m yumaloq chiziqdan tashkil topgan. 5. riqo' xati - ko'pchilik harflar bir-biriga qurama qilib yoziladi. yuqorida ko'rsatib o'tilgan xatlarning har biri o'z o'rnida qo'llanib kelingan. muxakqaq - qasida va she'rlar yozishda, suls - ilmiy asarlar va xat yo'1-yo'riqlarida, rayxoniy va nasx - qissa va xabarlarda, tavqe' -buyruq va farmonlarda, riqo'- maktublarda ishlatilgan. undan tashqari, bu olti asosiy usulning har biri ingichka va yo'g'on qalamlarda yozilishi natijasida yana o'n ikki xil xatni tashkil qilgan. shuning uchun ham eski maktablarda yozuv malakasini xamma o'quvchilar ham to'liq egallay olmaganlar yozishga qiynalishning yana bir sababi ko'p. xarflarning so'zda qo'llanish o'rniga qarab har xil shakl olishdir. eski maktabda harflaming nusxaga qarab, alfavit tartibida katta-katta qilib yozish «sarxat» deb atalib, ba'zan sarxat yozish bir-ikki yilga cho'zilgan. sarxat yozishga o'rgatilgandan so'ng «murakkabot», ya'ni xarflarni bir-biriga qo'yib yozib o'rgatilgan. murakkabotdan keyin «muqattaot» mashqi, ya'ni bayt va ruboiylar ko'chirib yozish o'rgatilgan. eski maktabda muqattaotga juda ko'p vaqt sarf qilingan. …

4 / 9

rgatishning birdan-bir yo'li ko'chirib yozish. ko'nikmasini hosil qilish bo'lgan. bolalar uchun arab alfavitida yozish juda qiyin bo'lib, unda biror nuqtaning noo'rin qo'yilishi yoki nuqtalar sonining kam yoki ortiq bo'lishi so'zning ma'nosini tubdan o'zgartirib yuborgan. shuning uchun, arab yozuvida juda ehtiyot bo'lib yozish zarrur edi. ana shunday bir vaqtda husnixat bo'lishni, har bir harfni to'g'ri va aniq yozishni talab qilish, bu masalaga kishilarning diqqatini jalb qilishda husnixat ta'limini o'rgatuvchi metodik qo'llanma juda muhim edi. bu ishga birinchi bo'lib shoir va xattot shermuhammad avazbek o'g'li munis (1778-1829) bel bog'laydi. munis 1804 yilda o'zbek tilida «savodi ta'lim» nomli risola yozadi. uning bu risolasi amaliy hamda nazariy 1948 yilda ye.v.guryanov tomonidan tuzilgan «yozuv mashqlarining psixologik eslatmalari» va «alifbe davrida yozuvga o'rgatishning psixologiyasi va metodikasi» nomli qo'llanmalarda esa yozuv jarayoniga ilmiy asosda yondoshiladi va yozuvning psixofiziologik asoslari ochib beriladi. muallif bu qo'lanmalarda o'quvchilarning diqqatini boshlang'ich sinflarda darsning samaradorligini oshiruvchi qator shart-sharoitlarga tortadi hamda amaliy ko'rsatmalar …

5 / 9

ab barcha rus alfaviti asosida o'qitiladigan maktablar uchun yangi, soddalashtirilgan harflar bilan husnixat kitoblari hamda metodik qo'llanmalar chiqarila boshlandi. shu jumladan, o'zbek maktablari uchun ham husnixat darsliklari yaratildi. ammo bu darslik va metodik ko'rsatmalar hozirda yangi dastur asosida ishlayotgan boshlang'ich sinf o'qituvchilarining talabiga javob berolmay qoldi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari husnixat darslari birinchi sinf da savod o'rgatish davri tugagandan so'ng 4-chorakdan boshlab alohida olib boriladi. ammo dastlabki husnixat malakalari o'quvchilar maktabga qadam qo'ygandan boshlab amalga oshiriladi. birinchi sinf da yozuv darslari husnixat malakasini o'stirish orqali olib boriladi. chiroyli va toza yozilgan xat yozayotgan shaxsning madaniyatini va uni o'qiydigan kishiga nisbatan hurmatini ham belgilaydi. hozirgi kunda fan-texnika taraqqiyotining o'sishi orqali kundalik hayotimizda turli-tuman (qog'ozlardan) hujjatlardan keng foydalanamiz, har xil konspektlar, ish qog'ozlari, hisobotlar keng o'rin olmoqda. bularning xammasi faqat chiroyli va aniq va yozish bilan birga, tezlikni ham talab etadi. umumiy ta'lim va hunar maktabini islox qilishning asosiy yo'nalishlarida ko'rsatilganidek …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "husnixat metodikasining rivojlanish tarixi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari.d"

husnixat metodikasining rivojlanish tarixi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari re j a: 1. husnixat tarixidan ma'lumotlar. 2. mashhur xattotlar haqida ma'lumot. 3. husnixat metodikasi fanining predmeti. 4. husnixat metodikasi fanining maqsad va vazifalari. o.'zbek xalqi uzoq asrlik tarixida yaratib qoldirgan merosida xattotlik san'ati alohida o'rin egallaydi. arab istilosidan so'ng o'rta osiyo xalqlari tomonidan islom dinining qabul qilinishi munosabati bilan arab yozuvi ham kirib keladi. o'rta asrlarda har qanday asar qo'lda ko'chirilib kitob qilingan. nafis kitob ko'chirish katta hunar va san'at hisoblangan. bu hunar egalari tarixda xattot nomi bilan mashhur bo'lganlar. xattotlaming ko'chirgan kitoblari kishilarni hayajonga solib ularni zavqlantirgan. shuning uchun ham xattotli...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOC (67,0 КБ). Чтобы скачать "husnixat metodikasining rivojlanish tarixi. husnixatga o'rgatishning maqsad va vazifalari.d", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: husnixat metodikasining rivojla… DOC 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram