qadimiy xalqlar va ularning yozuvlari

DOC 93,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405748211_56451.doc qadimiy xalqlar va ularning yozuvlari reja: 1. fonografik yozuvning taraqqiyot yo’li. 2. jahon xalqlarining asosiy yozuvlari. 3. sug’d yozuvl va uning yodgorliklari 4. jahon madaniyati taraqqiyotida lotin imlosining o`rni. 5. milliy uyg`onish davri va yangi alifboni isloh qilish. 6. lotin yozuviga asoslangan o`zbek alifbosining yaratilishi. 7. mutaqillik davrida yangi o`zbek imlosi. finkiy yozuv. ushbu yozuvdan finkiylar, karfagenlar qadimiy yahudiylar tomonidan finikiya, suriya, falastin va qisman misr , kipr, kiliniya(kichik osiyodagi viloyat), karfagen kabi qadimiy davlatlar foydalanganlar. finikiy yozuvga daxldor katibalar miloddan avvalgi 2- 4 ming yilliklarga taalluqlidir. bu yozuvning paydo bo’lishi sarchashmasi haligacha aniq emas. taxmin qilishlaricha finikiy yozuv qadimiy qan’onning bo’g’in va undosh yozuvi asosida vujudga kelgan. finikiyyozuvda 22 ta undsh harf mavjud edi . keyinchalik qattiq unlilar uchun maxsus alomatlar ishlab chiqildi. keyinchalik qariyb hamma harfi va ovozli xatlar sistemasi, jumladan yozuvlarning ikki katta bo’g’ini - yunon va yozuvlar ham finikiy yozuvidan ibtido oldi. oromiy yozuv. ushbu …

zuvlari oromiy xatdanpaydo bo’gan. so’g’d yozuvi. bu yozuv oromiy yozuv asosida eramizdan avvalgi birinchi ming yillikda qadimiy so’g’d zaminida yaratilgan. u 23 alomatni o’z ichiga olar edi. so’g’d yozuviga mansub birinchi yozma yodgorlik eramizdan oldingi i asrga taalluqlidir. so’g’d yozuvining alomatlarini birinchi bor frnsuz olimi r. goto fransliteratsiya qilgan edi. so’g’d yozuvida avvallari bir – biriga ulangan harflar (ligaturalar) juda kam bo’lgan. har bir harf o’zining alohida yozma shakliga ega bo’lib, ularni bemalol bir- biridan farq qilishi mumkin edi. vi –asrning boshlarida ,,sutra yozuvi’’ nomukammal finik so’g’d yozuvi taraqqiy etdi va x asrda keng qo’llanildi. bu yozuv bilan budda dinining yozma yodgorliklari yozilgan. mukammal finik so’g’d yozuvi sakkizinchi asr o’rtalarida vujudga keldi. bu yozuv bilan mug’ tog’ afrosiyob va panjakent katibalari yozilgan siniq so’g’d yozuvida ulangan harflar ko’proq ishlatilgan va alomatlarni bir – biridan farqlash ancha qiyin bo’lgan. mutaaxir siniq so’g’d yozuvi ( bu yozuvni “uyg’uriy so’g’d “ yo “ …

ha yetib kelgan. bu yodgorliklar orasida ko’plab nimizmatik materiallar ( tanga yozuvlari) metall, spool, yog’och, charm, qog’oz va boshqa buyumlarga bitilgan matnlar, shaxsiy maktublar, diniy, axloqiy falsafiy matnlarning parchalari, xo’jalik huquqiy va diplomatoik hujjatlar mavjud. shunday noyob yodgorliklarning katta guruhi panjakent yaqinidagi mug’ tog’i tepasidagi qadimgi qasr xarobalaridan tipilgan so’g’d hujjatlaridir. mazkur yodgorlik majmuasi “ mug’ tog’i so’g’d tarixi” deb nomlangan va o’z ichiga vii asr oxiri viii asr boshlarida oid ga yaqin noob hujjatlarni qamrab oladi. bu hujjatlar so’g’d podsholigida tobe panj hokimiligi saroyi hamda turli viloyat hokimligi va ayonlariga tegishli hujjatlar yig’indisidan iborat. arab istilosi kunlarida , xususan, 722 – yilda panj hokimi, bir muddat so’g’d podshosi taxtiga da’vogar sifatida ish ko’rgan devashtich boshliq guruh mug’ tog’i joylashgan mudofaa qasrga chekingan. shu sababli saroy hujjatlari qasrga keltirilgan. tarix kitobisahifalaridan ayonki 722 yili arablar qasrni bosib olib, vayron qildilar. mug’ qasri xarobalarida qolib ketgan so’g’d arxivi oradan 1210 yil …

nchalik bir qatorni o’ngdan chapga , ikkinchi qatorni chapdan unga qarab yoza boshladilar. miloddan oldingi vii – vi asrlardan boshlab chapdan unga qarab yozishni joriy qildilar. yunon alifbosi 24 harfdan iborat bo’lib, jahonning ko’pgina tillari alifbosi, jumladan lotin, slaviyan, arman, gruzin, got tillarning alifbosi o’z asosini yunon alifbosidan oldi. avesto yozuvi: ( zand yozuvi ham deyiladi) iii- iv asrlarda pahlaviy yozuvi asosida ixtro qilingan va avesto kitobini yozish uchun qo’llangan. unda 48 ta harf va 3 ligatura ( birlashgan harflar) mavjud edi. ushbu yozuv avestoni bexato va to’g’ri o’qish uchun ixtro qilingan. avesto yozuvi sosoniylar zamonida “ din – dabura”, ya’ni diniy matnlarni zabt etish uchun yaratilgan yozuv nomi bilan yuritilgan. pahlaviy yozuv: iii asrda oromiy yozuv asosida yaratilgan. pahlaviy tilning qadimiy kotibalari shu yozuvda bitilgan . ushbu yozuv 22 alomatdan iborat edi. keyinchalik tez yozish ( kursiv ) usuli qo’llanilgach alomatlar miqdori 14 – 15 ta bo’ldi. pahlaviy yozuvda …

g’d yozuvi haqida gapirib bering. 5. qaysi xalqlar yozuvi lotin yozuvi asosida ixtro qilingan? mavzu: o`rta osiyoda xattotlik san`ati. reja: 1. hattotlik san`ati tarixiga nazar. 2. arab yozuvi va hattotlik san`ati. 3. xushnavislik va uning qonuniyatlari. tayanch iboralar: kaligrafiya, xat, yozuv, xattot, xattotlik, qalam, qilqalam, kitob, chiroyli va to`g`ri yozish san’ati, kitob ko`cherish kasbi, kitobat, arab yozuvi, matbaachilik, nusxa ko`cherish, xattotlik tamoyillari, oltilik silsilasi (suls, nasx, muhaqqaq, rayhon, tavqe’ , riqo), xushnavislik, uchburchak, kvadrat va beshburchak, sultonali mashhadiy, ,,odob ul – mashq” nazariy va qalamiy usul , kufiy xati, xati sitta, munshaot, tug`ro xati, nastaliq xati, xattotlar sultoni. adabiyotlar: 8, 10, 11, 12, 13, 15, 20 xattotlik (kaligrafiya) - chiroyli va to`g`ri yozish san’ati, kitob ko`cherish kasbdir. bu san’at o’rta osiyoda qadimdan rivoj topgan. xattotlik tarixi yozuv taraqqiyoti va kitobatning asosiy silohi qalam (nayqalam) bilan chambarchas bog`liqdir. yozuv va qalam paydo bo`lgandan keyin maxsus kishilar xattotlik bilan shug`ullana boshlaganlar. ayniqsa, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimiy xalqlar va ularning yozuvlari"

1405748211_56451.doc qadimiy xalqlar va ularning yozuvlari reja: 1. fonografik yozuvning taraqqiyot yo’li. 2. jahon xalqlarining asosiy yozuvlari. 3. sug’d yozuvl va uning yodgorliklari 4. jahon madaniyati taraqqiyotida lotin imlosining o`rni. 5. milliy uyg`onish davri va yangi alifboni isloh qilish. 6. lotin yozuviga asoslangan o`zbek alifbosining yaratilishi. 7. mutaqillik davrida yangi o`zbek imlosi. finkiy yozuv. ushbu yozuvdan finkiylar, karfagenlar qadimiy yahudiylar tomonidan finikiya, suriya, falastin va qisman misr , kipr, kiliniya(kichik osiyodagi viloyat), karfagen kabi qadimiy davlatlar foydalanganlar. finikiy yozuvga daxldor katibalar miloddan avvalgi 2- 4 ming yilliklarga taalluqlidir. bu yozuvning paydo bo’lishi sarchashmasi haligacha aniq emas. taxmin qilishlaricha finikiy ...

Формат DOC, 93,0 КБ. Чтобы скачать "qadimiy xalqlar va ularning yozuvlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimiy xalqlar va ularning yoz… DOC Бесплатная загрузка Telegram