халқаро савдонинг ривожланиш назариялари ва моделлари

DOC 395,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403154655_43548.doc халқаро савдонинг ривожланиш назариялари ва моделлари режа: 1. халқаро иқтисодий муносабатлар тизимида халқаро савдо. халқаро савдо концепцияси 2. халқаро савдонинг классик назариялари 3. халқаро савдода умумий мувозанат 4. халқаро савдонинг янги назариялари халқаро иқтисодий муносабатлар тизимида халқаро савдо. халқаро савдо концепцияси халқаро иқтисодий муносабатларнинг анъанавий ва энг ривожланган кўринишларидан бири ташқи савдо ҳисобланади. жаҳон иқтисодиётида рўй бераётган халқаро иқтисодий муносабатлар умумий ҳажмининг 75-80%и ташқи савдонинг улушига тўғри келади. дунёда мавжуд бўлган ҳар қандай мамлакат учун ташқи савдонинг роли каттадир. иқтисодчи олим ж.сакснинг фикрича “дунёдаги ҳар қандай давлатнинг иқтисодий муваффақияти ташқи савдода кўринади. ҳозирги кунга қадар ҳеч бир мамлакат жаҳон иқтисодий тизимидан ажралган ҳолда соғлом иқтисодиётни ҳосил қила олгани йўқ”. халқаро савдода халқаро меҳнат тақсимоти асосида пайдо бўладиган турли давлатларни товар ишлаб чиқарувчилари ўртасидаги алоқаларнинг бир шакли бўлиб, улар ўртасидаги ўзаро иқтисодий боғлиқликни намоён қилади. мамлакатлар иқтисодиётида ити таъсири остида рўй бераётган тузилмавий ўзгаришлар, (саноат ишлаб чиқаришнинг ихтисослашуви ва кооперациялашуви) …
2
товар айланмасининг йиғиндиси ва х.к. жаҳоннинг барча давлатлари олдида ташқи савдо бўйича миллий сиёсат муаммоси ётиб, 200 йиллар мобайнида бу мавзуда қизғин тортишувлар бўлиб турибди. эркин савдо ёки протекционизм сиёсатини танлаш ёки уни қандай бўлса шу ҳолда сақлаш олдинги асрларнинг характери эди. бизнинг давримизда бу икки йўналиш ўзаро боғлиқдир. аммо кўп ҳолларда уни бу қарама-қарши бирлик эркин савдо тамойилининг бош вазифасини бажаради. жаҳон иқтисодиётида эркин савдо сиёсатига биринчи бўлиб адам смит ўз таърифини берган эди. адам смит “айирбошлаш ҳар бир мамлакат учун фойдали бўлиб, ҳар бир мамлакат бунда мутлоқ устунликка эга бўлишини” таъкидлаган эди. адам смитнинг таҳлиллари классик назариянинг асоси бўлган ва эркин савдо сиёсатининг ҳар қандай шакли учун асос бўлиб келган. давид рикардо “сиёсий иқтисод ва солиқ солишнинг бошланиши” (1817йил) номли асарида боши берк кўчадан классик назарияни келтириб чиқарди. у халқаро ихтисослашув мезонларини ажратган ҳолда, давлатлар учун қандай ҳолатларда давлатлараро айирбошлаш манфаатли эканини кўрсатиб берди. ҳар бир давлат учун …
3
и оптималлаштиради. бу бозор нарҳи бўлиб, у талаб ва таклифга боғлиқдир. классик сиёсий иқтисодчиларнинг назариясини ривожлантириб готфрид хаберлер ўз қарашлар концепциясини нафақат меҳнатга, балки ишлаб чиқаришнинг барча омилларига эътиборни қаратган эди. халқаро савдо оқимини нима билан аниқланиши ва унинг таркибини эли хекшер ва бертиль олинлар ўзларининг замонавий қарашларида акс эттирдилар. улар нисбий устунлик тушунасини изоҳлаб у ёки бу давлатнинг маълум бир товарларга ихтисослашишини уларнинг ишлаб чиқариш омиларига эгалик даражасига боғлиқдир дейилган эди. э.хекшер ва б.олин “нархларнинг ишлаб чиқариш омилларига тенглаштириш” назариясини илгари сурдилар. 1948 йилда америкалик иқтисодчилар п. самуэльсон ва в. столпер ўз назарияларини киритиб хекшер-олин таълимотининг исботини янада мукаммаллаштириб, ишлаб чиқариш омилларидан бири, техника асосан бир мукаммал рақобат ва товарларнинг тўла ҳаракатчанлиги мавжуд бўлганда халқаро айирбошлаш ишлаб чиқариш омилларининг давлатлар орасидаги нархини тенглаштиради деган эди. халқаро савдонинг замонавий назариялари ўз тарихига эга, албатта. мамлакатларнинг нима сабабдан ўзаро олди-сотди килиши масаласи xvii асрнинг бошлариданоқ иқтисодчи олимларни қизиқтириб келган. эндигина вужудга …
4
погонага сакрашга олиб келди. ана шундай тарихий вазиятда ўз-ўзини таъминлашга каратилган феодал назариялар доирасидан четга чиқа оладиган ва янги хўжалик тизими доирасида товарнинг аҳамиятини асослаб берадиган ҳамда миллий давлатларнинг хорижга экспансияларини амалга ошириши зарурлигини исботлаб берувчи иқтисодий назарияга эхтиёж туғилди. меркантилизм ана шундай назарияга айланди. меркантилизм иқтисодий таълимотнинг бир йўналиши бўлиб, у европалик олимлар (tomas mun (1571-1641), charles davenant (1656-1714) jaen baptiste colbert (1619-1683), sir william petty (1623-1687)) томонидан ишлаб чикилган. меркантилистлар ишлаб чиқаришнинг товар табиатига урғу беришган. меркантилистлар нуқтаи назарига кўра, дунё чекланган микдордаги бойликларга эга, шунинг учун бир мамлакатнинг бойиши факатгина бошқа мамлакатнинг камбағаллашуви ҳисобига юз бериши мумкин. бойликнинг кўпайиши қайта тақсимланиш оркали мумкин бўлганлиги боис, ҳар бир мамлакатга кучли иқтисодиётдан ташкари армия, харбий ва савдо флотини ўз ичига олган кучли давлат "машина"си ҳам керакки, у мамлакатнинг бошка мамлакатлардан устунлигини таъминлай олсин. меркантилистлар иқтисодий тизимни уч тармоқдан - ишлаб чиқариш, кишлок хўжалиги тармоклари ва хорижий колониялардан ташкил топган …
5
чун ташки савдони тарифлар, квоталар ва савдо сиёсатининг бошка дастаклари ёрдамида тартибга солиш; • четга хомашё олиб чиқишни кескин чегаралаш ёки таъкиклаш, мамлакатда казиб олинмайдиган хомашёларни четдан божларсиз импорт килишга рухсат бериш, бу олтин захираларини жамлаш ва тайёр махсулотларнинг экспорт нархларини паст даражада ушлаб туриш имкониятини беради; • колонияларнинг метрополиядан ташкари барча бошка мамлакатлар билан хар кандай савдосини таъкиклаш, факат метрополиягина колонияларда ишлаб чикарилган товарларни хорижга сотиши мумкин, шу билан биргаликда колонияларда тайёр таварлар ишлаб чиқаришни таъкиклаш оркали уларни метрополия учун хомашё этказиб берувчига айлантириш. меркантилистик карашлардан иқтисодий тизим тўла бўлмаган бандлик шароитида фаолият олиб бораётганлиги келиб чикади, бунинг натижасида эса четдан кириб келган кушимча олтин ортикча ишчи кучи билан бирлашиши ва ишлаб чиқаришни купайтириши мумкин. акс холда эса, яъни тупик бандлик назарда тутилса, четдан олтин кириб келиши инфляцияни ўсишига олиб келади, бу эса ушбу олтинлардан самарали фойдаланиш имкониятини бермайди. амалдаги иқтисодий сиёсат меркантилизм намоёндалари дунёқарашлари билан асосланган амалий иқтисодий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "халқаро савдонинг ривожланиш назариялари ва моделлари"

1403154655_43548.doc халқаро савдонинг ривожланиш назариялари ва моделлари режа: 1. халқаро иқтисодий муносабатлар тизимида халқаро савдо. халқаро савдо концепцияси 2. халқаро савдонинг классик назариялари 3. халқаро савдода умумий мувозанат 4. халқаро савдонинг янги назариялари халқаро иқтисодий муносабатлар тизимида халқаро савдо. халқаро савдо концепцияси халқаро иқтисодий муносабатларнинг анъанавий ва энг ривожланган кўринишларидан бири ташқи савдо ҳисобланади. жаҳон иқтисодиётида рўй бераётган халқаро иқтисодий муносабатлар умумий ҳажмининг 75-80%и ташқи савдонинг улушига тўғри келади. дунёда мавжуд бўлган ҳар қандай мамлакат учун ташқи савдонинг роли каттадир. иқтисодчи олим ж.сакснинг фикрича “дунёдаги ҳар қандай давлатнинг иқтисодий муваффақияти ташқи савдода кўринади. ҳозирги кунг...

Формат DOC, 395,5 КБ. Чтобы скачать "халқаро савдонинг ривожланиш назариялари ва моделлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: халқаро савдонинг ривожланиш на… DOC Бесплатная загрузка Telegram