xalqaro savdo nazariyasi

PPTX 31 pages 1.0 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

презентация powerpoint reja: 16.1. халқаро савдонинг зарурияти ва унинг асосий кўринишлари 16.2. а.смитнинг мутлақ устунлик назарияси. 16.3.рикардонинг нисбий устунлик назарияси. 16.4. хекшер – олиннинг неоклассик концепцияси 16.5.халқаро савдонинг замонавий назариялари 7.1-mavzu: xalqaro savdo nazariyasi 1 жаҳон савдоси ташқи иқтисодий алоқаларнинг асосий шаклидир. унинг кенгайиши ва чуқурлашуви натижасида капитални четга чиқариш имкониятлари юзага келди ва унга боғлиқ равишда халқаро молия-валюта, кредит муносабатлари ривожланди. халқаро савдонинг зарурияти ва унинг асосий кўринишлари 2 3 халқаро савдо – бу турли мамлакат хўжаликлари ўртасидаги товар ва хизматларни айирбошлаш жараёнида содир бўладиган муносабатлар мажмуидир. биринчидан, бу табиий ва хом ашё ресурсларининг мамлакатлар ўртасида нотекис тақсимланганлиги. энг катта ҳудудга эга бўлган ёки ривожланган давлатлар ҳам барча ресурслар билан ўзини тўлиқ таъминлай олмайди. улар ўзларида ортиқча бўлган ресурсларни экспорт қилишга ва мамлакатда тақчил бўлган ресурсларни импорт қилишга мажбурлар. ташқи савдонинг вужудга келиши икки муҳим объектив сабаб билан изоҳланади. 4 халқаро савдо ривожланишининг зарурлигини белгиловчи иккинчи муҳим сабаб шундаки …

2 / 31

вдо халқаро айирбошлашнинг анъанавий шакли сифатида қуйидаги кўринишларни ўз ичига олади: 7 халқаро савдо маҳсулотлари, хизматлар ва фан-техника маълумотларини айирбошлашнинг барча кўринишлари ташқи савдо операциялари ёрдамида амалга оширилади. улар ўз навбатида экспорт, импорт, реэкспорт ва реимпорт операцияларига бўлинади. экспорт операцияси - маҳсулотларни чет мамлакатларга чиқариш. импорт операцияси - маҳсулотни хорижий шерикдан сотиб олиш ва уни мамлакатга олиб келиш. реэкспорт операцияси - аввал импорт қилинган ва қайта ишлов берилмаган маҳсулотни чет элга олиб чиқиб сотиш. реимпорт операцияси - аввал экспорт қилинган ва у ерда қайта ишлов берилмаган маҳсулотни чет элда сотиб олиш ва мамлакатга олиб келиш. 8 9 бу назарияга кўра ҳар бир мамлакат ундаги мавжуд шароитлар ва ресурслар ўзига хослигига таянган ҳолда маълум бир товарни энг кам харажатлар ҳисобига (ёки вақт бирлигида бу товарни энг кўп) ишлаб чиқириш имкониятига эга. шундай экан мамлакат мутлақ устунликка эга бўлган товар ишлаб чиқаришга ихтисослашади ва ушбу товарнинг ўз истеъмолидан ортиқча қисмини сотади ҳамда …

3 / 31

и. ҳар бир мамлакат ўзи ихтисослашган маҳсулотларни ишлаб чиқаради ва шу орқали ютуқларга эришади. унинг мулоҳазалари “нисбий устунлик назарияси”да ўз ечимига эга бўлди. рикардонинг нисбий устунлик назарияси 13 маҳсулотлар баҳоси ўртасидаги ўзаро нисбат аниқлаб олингандан кейин «савдо шароити» (terms of trade) тушунчаси савдо шароитини аниқлаб олиш учун эса “савдо шароити индекс” тушунчаси киритилган. бу индекс қуйидаги формула орқали аниқланган: экспорт нархлар индекси эи савдо шароити индекси = ---------------------------- ----------100 = ------- 100 импорт нархлар индекси ии индекснинг ўсиши (масалан, 100 дан 105 гача) савдо шароитларининг яхшиланаётганлигини кўрсатади. яъни, ушбу миқдордаги импортга ҳисоб-китоб қилиш учун ундан кам миқдорда экспорт талаб этилади. 14 15 қиёсий устунлик назарияси (д.рикардо ) мамлакат нисбатан паст самарали маҳсулотни ишлаб чиқаришдан воз кечиб, нисбатан юқори самарали маҳсулотни ишлаб чиқаришга ўтиш орқали ишлаб чиқариш ҳажмини ошириши мумкин мамлакат ўзида қиёсий устунликка эга бўлган товарларни ишлаб чиқариши ва четга сотиши етарли ҳисобланади 16 қиёсий устунлик назарияси фаразлари: 1) унда …

4 / 31

миқдорида аниқланган. 17 э. хекшер ва б. олинлар «ишлаб чиқариш омилларига боғлиқ ҳолда нархларни тенглашиши» қоидасини олдинга сурган. бунинг маъноси шундан иборатки, миллий ишлаб чиқаришдаги фарқлар ишлаб чиқаришнинг меҳнат, ер, капитал ва шунингдек, у ёки бу маҳсулотга ички истеъмолдаги ўзгаришлар каби омилларга боғлиқ. хекшер – олиннинг неоклассик концепцияси 18 19 хекшер-олин-самуэльсон модели (ишлаб чиқариш омиллари нисбати назарияси ) 20 хекшер–олин концепциясини тадқиқ қилиш борасидаги изланишлар 50 йилларда «леонтьев таажжуби» юзага келишига сабаб бўлди. в.леонтьев ақш капитал ортиқча бўлган мамлакат бўлишига қарамасдан 1947 йилда капитал талабчан эмас, балки меҳнат талабчан маҳсулот экспорт қилганлигини кўрсатиб берди. яъни хекшер-олин концепциясига зид келадиган вазият юзага келди. кейинги тадқиқотлар эса ақш да капиталдан кўра ер ва илмий техник мутахассислар нисбий ортиқча эканлиги тасдиқланди. ақш ишлаб чиқарилишида айнан шу омиллар кўпроқ фойдаланиладиган товарларнинг соф экспортёри бўлиб чиқди. 1948 йил америкалик иқтисодчилар п. самуэльсон ва в.столперлар хекшер-олин концепциясини такомиллаштиришди. уларнинг назарияси бўйича халқаро савдо – ишлаб чиқариш …

5 / 31

арнинг ҳаётий цикли назарияси маҳсулотларнинг баъзи бир турлари тўрт босқичдан иборат циклдан ўтади (жорий этиш, ўсиш, етуклик, пасайиш) неоклассик назария г.хаберлер муқобил харажатлар модели ҳар бир мамлакат бошқа мамлакатларга таққослаганда юқори технологияга эга бўлган тармоқлардаги маҳсулотларни экспорт қилади. кейинчалик илғор технология муқаррар равишда дунё бўйлаб тарқалиб, технологиядаги фарқлар йўқолади, экспорт пасайиб, жаҳон савдоси таркибий тузилишида кейинги ўзгаришларни келтириб чиқаради 23 халқаро савдонинг тузилиши экспорт импорт импорт чет эллик ишлаб чиқарувчилардан товарлар (хизматлар) сотиб олиб, уларни мамлакатга келтиришни билдиради 24 реэкспорт бирор бир мамлакат бошқа мамлакатда ишлаб чиқарилган товарни ўз истеъмоли учун эмас, балки учинчи мамлакатга қайта сотиш учун харид қилади экспорт – мамлакатда ишлаб чиқарилган товар ва хизматларни мамлакатдан ташқарига чиқариб сотишдир. экспорт таркиби товарлар экспорти хизматлар экспорти капитал экспорти д. рикардо моделида ишлаб чиқилган ва э. хекшер, б. олин, п.самуэльсон ҳамда в.столперлар томонидан тўлдирилган савдо концепциясига нафақат мамлакатлар ўртасидаги ўзаро фойдали савдони йўлга қўйиш, балки мамлакатлар ривожланиши ўртасидаги фарқларни …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro savdo nazariyasi"

презентация powerpoint reja: 16.1. халқаро савдонинг зарурияти ва унинг асосий кўринишлари 16.2. а.смитнинг мутлақ устунлик назарияси. 16.3.рикардонинг нисбий устунлик назарияси. 16.4. хекшер – олиннинг неоклассик концепцияси 16.5.халқаро савдонинг замонавий назариялари 7.1-mavzu: xalqaro savdo nazariyasi 1 жаҳон савдоси ташқи иқтисодий алоқаларнинг асосий шаклидир. унинг кенгайиши ва чуқурлашуви натижасида капитални четга чиқариш имкониятлари юзага келди ва унга боғлиқ равишда халқаро молия-валюта, кредит муносабатлари ривожланди. халқаро савдонинг зарурияти ва унинг асосий кўринишлари 2 3 халқаро савдо – бу турли мамлакат хўжаликлари ўртасидаги товар ва хизматларни айирбошлаш жараёнида содир бўладиган муносабатлар мажмуидир. биринчидан, бу табиий ва хом ашё ресурсларининг мамлакатлар ўрт...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "xalqaro savdo nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro savdo nazariyasi PPTX 31 pages Free download Telegram