oziq moddalar surilishining sitofiziologiyasi

DOCX 85.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538897843_72682.docx oziq moddalar surilishining sitofiziologiyasi reja: 1. yo’g’on ichak 2. yug’on ichakning tuzilishi 3. me’da osti bezi odam va boshqa hayvonlar ichagida oziq moddalarning so’ri-lishi murakab fermentativ jarayon bo’lib, bosqichma-bosqich amalga oshadi. oziq moddalar avvalo fermentlar ta’sirida ichak bo’shlig’ida parchalanadi (bo’shliqdagi hazm). shu jarayonda hosil bo’lgan oligo- va dimerlar jiyakli hujayralar mikrovor-sinkalari yuzasida monomerlarga parchalanadi (msmbranadagi yoki devor oldi hazmi). hujayra membranasi orqali so’rilib o’tgan monomerlar jiyakli hujayralar tcitoplazmasida yana qay-ta ishlanadi (hujayra ichki hazmi). so’ngra ular shilliq parda-ning xususiy plastinkasi orqali qonga (oqsillar, uglevodlar) yoki limfaga (yog’lar) tushadi. ingichka ichakdagi membrana hazmida va oziq moddalarning so’rilishida asosan ichak vorsinkalari ishtirok etadi. kripta-lar esa vorsinkalar uchun jiyakli enterotcitlar etkazib beradi va kripta-vorsinka sistemasi faoliyatining optimal bo’lishini ta’minlaydi. vorsinkalar stromasida joylashgan silliq mushak hujayra-larining qisqarishi so’rilgan moddalarning qon tomirlarga o’ti-shiga imkoniyat yaratadi. ichak vorsinkalari to’g’rilanganda oziq moddalar epiteliy orqali ularning stromasiga o’tadi, kapillyar-lar esa yana qonga to’ladi. vorsinkalar minutiga 4-6 marta …

da oq-sillar aminokislotalargacha parchalanib, karbonsuvlar monosa-xaridlar, yog’lar yog’ kislotalari va glitcerin holiga o’tadi. yog’lar yaxshi bo’yalgani uchun ularning hazm bo’lish jarayoni yax-shi o’rganilgan. shuning uchun oziq moddalarning so’rilishi jara-yonini yog’lar misolida ko’rib o’tamiz. yog’larning so’rilishi ichak vorsinkalarining uchidan boshlanib, uning asosiga qarab davom etadi. ovqatlantirishdan 15-20 minut o’tgandan keyin mayda yog’ tomchilari (xilomikronlar) avvalo jiyakli hujayralar yuzasi-da, aniqrog’i, uning mikrovorsinkalari orasida paydo bo’ladi. bu erda ular glikokaliksda bo’lgan lipaza fermenti ta’sirida glitcerin va erkin yog’ kislotalariga parchalanadi. yog’ kislotala-ri xolinesteraza va xolinesterin yordamida hujayra tomonidan yaxshi so’riluvchi xolesterin efirlariga aylanadi. jiyakli hu-jayra membranasidan o’tgandan keyin xolesterin efirlari parchalanadi, natijada, erkin yog’ kislotalari paydo bo’ladi. atciltransferaza yordamida yog’ kislotalari hujayraga so’rilgan glitcerin bilan qayta birikkali (resintez) va mayda yog’ (trigli-tcerid) tomchilarini (xilomikronlarni) hosil qiladi. bu ja-rayonda gol’ji kompleksi va mitoxondriyalar muhim rol’ o’ynaydi. gol’ji kompleksida xidomikronlar sintezlanadi, yi-g’iladi va vezikulalar yordamida lateral membrana tomon suri-ladi. so’ngra vezikula membranasi lateral membrana bilan …

y. io’ldoshevlar olib borgan iz-lanishlar natijasida qonga parchalanmagan holda o’tgan ona suti oksillarining buyrakning proksimal naylari hujayrala-ri tomonidan birlamchi siydik tarkibidan reobsorbtciya qilib olinishi va hujayra lizosomalari fermentlari yordamida ami-nokislotalargacha parchalanishi aniqlandi. hosil bo’lgan amino-kislotalar qonga chiqarilib, yana organizm ehtiyojlari uchun ishlatilar ekan. uzbek olimlarining bu kashfiyoti sssr ixti-rolar va kashfiyotlar qo’mitasi tomonidan 1987 yilda qayd qilindi. ichak epiteliysi orqali suv va unda erigan mineral tuzlar, vitaminlar va boshqa moddalar ham so’riladi. yo’g’on ichak io’g’on ichak ichak nayining distal qismi bo’lib, u erda suv-ning so’rilishi va najasning shakllanish jarayonlari ro’y bera-di. oziq moddalarning so’rilishi ham kuzatiladi. yo’g’on ichak mikroflorasi ba’zi vitaminlar (v-gruppa va k-vitaminlar) sintezlashda va kletchatkani parchalashda ishtirok etadi; yo’g’on ichakda hosil bo’lgan shilliq ovqat moddalarning hazm bo’lmagan qoldiqlarining ichak bo’ylab siljishini ta’minlaydi. yo’g’o^n ichak shilliq qavati orqali turli moddalar (kal’tciy, magniy, fosfatlar, og’ir metall tuzlari) chiqariladi-bu esa yo’g’on ichakning ajratuv faoliyati hisoblanadi. yug’on ichakning tuzilishi yo’g’on ichak anatomik …

ib, ko’plab qadahsimon hujayralar tutadi. (215-rasm). shilliq parda epiteliysi jiyakli va jiyaksiz tcilindrsi-mon ho’jayra (enterotcit)lar, qadahsimon hujayralar hamda yuqorida aytib o’tilgan bir qator endokrin hujayralardan tash-kil topgan. jiyakli enterotcitlar ingichka ichakning shunday hujayralari tuzilishiday bo’lib, bu erda faqatgina hujayralarning mikro-vorsinkalari biroz ingichkadir. jiyaksiz enterotcitlar kripta-yaarning quyi qismlarida joylashib, barcha epiteliy hujayrala-ri uchun kambial hujayra hisoblanadi. shuning uchun ham bu hujayralarda mitoz bo’linishi ko’plab uchraydi. 214- rasm. yo’g’on ichak. gematoksilin-eozin bilan bo’yalgap. 06. 20, ok. 10. 1 - krnpta; 2 - qoplovchi epiteliy; 3 - kadahsichon hujapralar; 4 - krchptaching kun-dalang kesimi; 5-bnriktiruvchi to’qimali xususiy qatlam. epityoliy ostida siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’qimadan iborat shilliq pardaning xususiy qatlami joylasha-di. bu qatlam qon tomir va nerv chigallariga mo’l va ingichka ichakning shunday qatlamiga nisbatan limfoid to’qima to’plamla-rini ko’proq tutadi. bu tuzilmalarning soni to’g’ri ichak tomon kamayib boradi. limfoid follikullardan limfotcitlar atrof to’qimaga yoki epiteliyga qarab migratciya qilishi mumkin. shilliq pardaning mushak qatlami …

tomirlar va nerv chigallari tutadi. yo’g’on ichakning seroz pardasi chambar ichakni tashqi tomon-dan o’rab, ko’pgina yog’ hujayralariga ega. 215- rasm. yo’g’on ichyak krpptalariming eliteliysi. gematoksn-lin-eozin bilap bo’yalgan. 06. 40, ok. 10. 1 - jiyakli hujayralar; 2 - jiyak; 3 - qadahsimon hujayra; 4 - kripga b>shligi; 5 - xususiy qatlam. to’g’ri ichak. to’g’ri ichakda yuqori - chanoq va pastki - anal qismlar tafovut etiladi. yo’g’on ichakning chanoq qismi shilliq pardasida uchta ko’ndalang burma mavjud bo’lib, ularning hosil bo’lishida shilliq osti pardasi va mushak pardaning aylana qa-vati ishtirok etadi. bu burmalar quyiroqda 8-10 ta uzunasiga yo’nalgan burmalar bo’lib, ular orasida chuqurliklar bor. to’g’ri ichakning anal qismida uchta: ustunsimon, oraliq va te-ri zonalari tafovut etiladi. ustunsimon zonada uzunasiga joylashgan burmalar anorektal us-tunlar hosil qilsa, oraliq zonada bu ustunlar qo’shilib shilliq pardaning eni 1 sm cha bo’lgan silliq yuzali zonasi – bavosil halqasi (zona haemorrhoidalis) ni tashkil qiladi. shu burmalar. orasidagi chuqurchalar (botiqlik) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oziq moddalar surilishining sitofiziologiyasi"

1538897843_72682.docx oziq moddalar surilishining sitofiziologiyasi reja: 1. yo’g’on ichak 2. yug’on ichakning tuzilishi 3. me’da osti bezi odam va boshqa hayvonlar ichagida oziq moddalarning so’ri-lishi murakab fermentativ jarayon bo’lib, bosqichma-bosqich amalga oshadi. oziq moddalar avvalo fermentlar ta’sirida ichak bo’shlig’ida parchalanadi (bo’shliqdagi hazm). shu jarayonda hosil bo’lgan oligo- va dimerlar jiyakli hujayralar mikrovor-sinkalari yuzasida monomerlarga parchalanadi (msmbranadagi yoki devor oldi hazmi). hujayra membranasi orqali so’rilib o’tgan monomerlar jiyakli hujayralar tcitoplazmasida yana qay-ta ishlanadi (hujayra ichki hazmi). so’ngra ular shilliq parda-ning xususiy plastinkasi orqali qonga (oqsillar, uglevodlar) yoki limfaga (yog’lar) tushadi. ingichka ichakdagi me...

DOCX format, 85.1 KB. To download "oziq moddalar surilishining sitofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oziq moddalar surilishining sit… DOCX Free download Telegram