gistalogiya

PDF 53 pages 4.2 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PDF

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

презентация powerpoint gistalogiya │akbarjon xotamov hazm sistemasi gistalogiyasi - 2 reja: 1. me’da 2. ingichka ichak 3. yo’g’on ichak 4. jigar 5. oshqozonosti bezi me’da  qabul qilingan ovqatning to’planishi va kimyoviy ishlanishi sodir bo’luvchi kengaygan qopchalar  me’da bo’limlari: 1. anatomik jihatdan 4 ta soha : − kardial – 1.5-3 sm − fundus (tubi) − tana − pilorik qism 2. gistalogik jihatdan: − kardial soha – bezlar tutadi − pilorik soha – pilorik bezlar − fundus- kardial va pilorik soha orasidagi eng yirik, me’da bezlari tutuvchi soha  funksiyalari: − ovqatni qayta ishlash − so’rish(absorbsiya) – suv, tuzlar, glukoza, spirt, dori-darmonlar − ajratish – mochevina, ammiak − gormonsimon moddalar hosil qiladi  me’daning shilliq qavati (tunica mucosa)  shilliq qavat relyefi 3 ta tip tuzilmalari borligi uchun murakkab: − buramalar- plica gastrica − maydonchalar – area gastrica − chuqurchalar - foveolae • burmalar: − och me’dada,asosan, orqa yuzasida − …

2 / 53

rcha hujayralar ekzokrinotsitlar (skeretor hujayralar)dir. ular me’daning ichki yuzasini qoplovchi shilliqni ajratadi.shuning uchun ko’pincha yuza mukotsitlari deb nomlanadi b) yadrosi va golji apparati bazal tomonda, apikal qismidagi mutsinogen (shilliqsimon) granulalar hosil qilgan “shapka” ostida joylashadi c) apikal yuzada katta mikrovorsinkalar va ularning yuzasidagi glikokaliks va ajralgan shilliq mavjud d) yon tomondan hujayralar interdigitatsiyalar hosil qiladi e) ajralgan shilliq qalin, yopishqoq, gelsimon qobiq shakllantiradi va epiteliy yuzasiga yopishib turadi. u chuqurroq komponentlarini ximus tufayli abraziyasidan saqlaydi f) qoplovchi yuza me’da epiteliysi sbsortiv funksiyani bajarmaydi.ammo suv,tuzlar va lipidda eruvchan dorilar so’rilishi mumkin.masalan: alkagol va aspirin yoki nosteroid yallig’lanishga qarshi dorilar(nyqd) epiteliyni zararlash orqali lamina propriaga kiradi.aspirinning kichik dozasi ham me’da mukozasi tomonidan prostaglandinlar ishlab chiqarilishini ta’minlaydi 2. shilliq qavat xususiy plastinkasi - stbt a) me’da bezlari: − biriktiruvchi to’qima shakllantirgan qavatlar orasida ko’plab joylashadi − oddiy naysimon bezlar − tarkibi – ekzova endikrinotsitlar − chiqaruv naylari – bezning kalta bo’yni bo’lib,chuqurchalar tubiga …

3 / 53

h ichak – 2.5 m (yuqorigi 2/5 qismi) ̶ yon bosh ichak – 3,5 m (quyi 3/5 qismi)  asosiy funksiyalari: ̶ ovqat hazm qilish ̶ so’rish ̶ mexanik hazm bo’lmagan moddalarni to’g’ri ichakka surish ̶ endokrin ̶ himoya-immun reaksiyalari  hazm jarayonida ikki guruh fermentlar qatnashadi: ̶ pankreatik sok (fermentlar) – bo’shliq hazmini ta’minlaydi ̶ ichak soki – devor oldi hazimini ta’minlaydi  me’dadan hazm fermentlari ortadi: ̶ oqsillarni – tripsin, ximotripsin, endokrinaza, peptidazalar ̶ uglevodlarni – amilaza, ,altoza, laktoza, saxaroza ̶ lipidlarni – lipaza, fosfolipaza (o’t suyuqligi bilan emulsiyalangan lipidlarga ta’sir etadi) ̶ nuklein kislotalar – turli xildagi nukleozalar  hazm bo’lmagan moddalar so’riladi.so’rish yuzasini oshirish uchun quyidagi tuzilmalar mavjud: • shilliq qavat: ̶ vorsinkalar (barmoqsimon bo’rtiq) ̶ kriptalar (naysimon botiqlik) • epiteliotsitlar plazmolemmasi: ̶ mikrovorsinkalar ̶ glikokaliks • plica circulyaris: ̶ shilliq + shilliq osti qavatlar (kerk-ring klapnlari)  ingichka ichakning spetsifik sturukturalari • vorsinka va kriptalar: …

4 / 53

joylashgan,sirkulyar qavatning davomi,epiteliyning bazal membranasiga yetib boradi  xususiy va muskul plastinkasida limfatik folikulalar joylashadi: a) yakka b) guruh  shilliqosti qavat - stbt • tarkibida: ̶ intramural gangliylar (meysner chigali) ̶ qon tomirlari, limfa to’qimasi ̶ yog’ hujayralari to’plangan sohalar mavjud  o’n ikki barmoqli ichakda brunner bezlari mavjud.ular murakkab alveolar-naysimon bezlar bo’lib,shilliq sekret ajratadi. • sekret tarkibi: ̶ neytral va ishqoriy glikoproteinlar ̶ bikarbonat ionlari ̶ ph= 8,1-9,3 • sekret vazifasi: ̶ proksimal ingichka ichakni me’dadan o’tgan kislotali ximusdan himoya qiladi ̶ pankreatik fermentlar uchun optimal ph yaratadi  muskul qavat • ikki qavat silliq muskul: ̶ ichki – sirkulyar ̶ tashqi – bo’ylama • bular orasida auerbax chigali bor • ichakning sirkulyar qavati tufayli spazm bo’ladi, ovqat aralashadi, hazm bo’ladi • ikkala qavat tufayli peristaltika buziladi, ya’ni ovqat moddalari distal tomonga suriladi  seroz qavat - stbt ̶ mezoteliy bilan qoplangan ̶ ko’plab adipotsit hujayralar mavjud ingichka …

5 / 53

hammasi ham sekretor emas ichak shilliq qavati epiteliysi hujayralari  kriptalarda 5 xil yetuk xujayralar bor: 1. enterositlar 2. qadahsimon hujayralar 3. panet hujayralari 4. enteroendokrin hujayralar 5. m – hujayralar 6. differensialashmagan o’zak hujayralar  vorsinkalar epiteliysida bor: 1. enterositlar 2. qadahsimon hujayralar 3. enteroendokrin hujayralar 4. m - hujayralar 1. enterositlar (ustunsimon hujayralar) – barcha hujayralarning asosiy qismni tashkil etadi – yadrosi bazal tomonda joylashgan – apikal yuzasida mikrovorsinkalar bo’lib,oksifil jiyak hosil qiladi – mikrovorsinkalar yuzasida glikokaliks – lipoproteinlar, glikozaminoglikanlar va hazm fermentlari: aminopeptidaza,fosfataza,glikozidaza tutuvchi qavat • glikokalikslar – “autodigestion” dan ham saqlaydi, bu – organizimning o’zi ishlab chiqargan fermentlati tomonidan to’qimalarning hazm bo’lishi – yuqoridagi hazm fermentlarini jiyakli hujayralarning o’zi sintezlaydi.bu hujayralarning bazal tomonida dedp va golji majmuasi borligini isbotlaydi – glikokaliksda va mikrovorsinkalar yuzasida moddalar hazmi yakunlanadi – songi moddalar so’riladi – mikrovorsinka asosida vertikal yo’nalgan aktin mikrofilamentlari bor bo’lib, mikrovorsinka uchida ular vilinga mustahkamlanadi.mikrovilli plazmatik …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gistalogiya"

презентация powerpoint gistalogiya │akbarjon xotamov hazm sistemasi gistalogiyasi - 2 reja: 1. me’da 2. ingichka ichak 3. yo’g’on ichak 4. jigar 5. oshqozonosti bezi me’da  qabul qilingan ovqatning to’planishi va kimyoviy ishlanishi sodir bo’luvchi kengaygan qopchalar  me’da bo’limlari: 1. anatomik jihatdan 4 ta soha : − kardial – 1.5-3 sm − fundus (tubi) − tana − pilorik qism 2. gistalogik jihatdan: − kardial soha – bezlar tutadi − pilorik soha – pilorik bezlar − fundus- kardial va pilorik soha orasidagi eng yirik, me’da bezlari tutuvchi soha  funksiyalari: − ovqatni qayta ishlash − so’rish(absorbsiya) – suv, tuzlar, glukoza, spirt, dori-darmonlar − ajratish – mochevina, ammiak − gormonsimon moddalar hosil qiladi  me’daning shilliq qavati (tunica mucosa)  shilliq …

This file contains 53 pages in PDF format (4.2 MB). To download "gistalogiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gistalogiya PDF 53 pages Free download Telegram