ichki a’zolar xakida ta’limot - splanxnologiya

DOCX 20 стр. 49,7 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 49,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

ma’ruza № 3 mavzu: «ichki a’zolarning tuzilishi. hazm tizimi.nafas va ayirish tizimi umumiy anatomiyasi». ma’ruza rejasi: 1. ichki a’zolar haqida ta’limot - splanxnologiya. 1. ovqat hazm qilish a’zolarining umumiy prinsiplari. 1. nafas a’zolarining tuzilishi va vazifasi 1. o‘pkada qon bilan ta’minlanishi va gaz almashinuvi 5.buyrakning joylashishi, tuzilishi, funksiyasi. 6.nefron-buyrakning morfo-funksional birligi siydik xosil bo’lish mexanizmi tayanch iboralar: ichki a’zolar, og‘iz bo‘shlig‘i, moddalar almashinuvi, qizilo‘ngach, me’da, ingichka ichak, yo‘g‘on ichak, to‘g‘ri ichak, jigar, o‘t pufagi, o‘t subqligi, oshqozon osti bezi, fermentlar, mexanik xazmlanish, kimyoviy xazmlanish, so‘rilish jarayoni, vorsinkalar, ekskret. buyraklar, nefron, filtratsiya jarayoni, reabsorbsiya jarayoni, siydik nayi, qovuq, tashqi chiqaruv yo‘llari, nafas olish, burun bo‘shlig‘i, burun-xalqum, xiqildoq, kekirdak, bronxlar, bronxiolalar, atsenus, alviolalar, o‘pkalar, o‘pka darvozasi, gaz almashinuv jarayoni. ichki a’zolar xakida ta’limot - splanxnologiya tana bo’shliqlarida joylashgan a’zolarga ichki a’zolar deyiladi. ichki a’zolarga ovqat-xazm, nafas olish, siydik-tanosil va endokrin tizimlari kiradi. bu tizimlarning a’zolari modda almashtirish jaryonlarida ishtirok etadilar. ovqat xazm …

2 / 20

chiqadigan a’zolar endokrin yoki ichki sekretsiya bezlari deiladi. gormonlar qon tarkibida bo’lib, butun organizmga tarqaladi va a’zolarning ishiga yoki jarayonlariga kuzgatuvchi yoki tormozlovchi muayyan ta’sirot ko’rsatadi. ovqat xazm qilinishining moxiyati. ovqat xazm tizimiga mansub a’zolar zimmasiga bir necha muxim funksiyalarni bajarish yuklatilgan. ularning asosiysi - ovqat xazm qilishdir. ovqat xazm qilishning moxiyatini tashki muxitdan qabul qilinadigan ozuqa moddalarning mexanik va kimyoviy yo’l bilan parchalanishi va ichki muxitga surilishi tashkil qiladi. xazm qilish jarayonida ozuqa moddalarning ichak shillik qavati orqali ichki muxitga surilishining eng asosiy sharti - yuqori molekulali oqsillar aminokislotalargacha, yog’larning glitserin va yog’ kislotalarigacha, uglevodlarning monosaxaridlargacha parchalanishidir. shu darajagacha parchalanmay qolgan oqsil qoldiqlari, yog’lar yoki uglevodlar ichki muxitga surilmaydi va tashqariga chiqarib yuboriladi. ovqat xazm tizimi xazm nayi va parenximotoz a’zolardan tarkib topgan. xazm nayini og‘iz bo‘shlig‘i, xalkum, qizilungach, me’da, ingichka va yo’g’on ichaklar tashkil qiladi. parenximatoz a’zolarga sulak bezlari, me’da osti bezi va jigar kiradi. xazm naychasining uzunligi …

3 / 20

urtaklarni xosil qiladi. ular orasida til, xalqum, tanglay va xiqildoq murtaklari tafovut qilinadi. bu murtaklarning ja’mi pirogov limfoepitelial xalqasi deyiladi. xalqa tarkibidagi limfoid to’qima xujayralari ovqat bilan og‘izga tushgan mikroorganizmlar va antigenlarni fagotsitoz qilish xususiyatiga ega bo’lib, organizmga kirib kelayotgan antigenlar xaqidagi axborotni immun tizimga etkazadigan birinchi bosqichni tashkil etadilar. og‘iz bo‘shlig‘idan ovqat xalqumga utadi. xalqum nafas va ovqat yullari o’zaro kesishadigan a’zodir. xalqumning davomi qizilungach bo’lib, kukrak qafasida kuks oralig’ining orqasidan utadi, diafragma uzra o’tib me’daga ulanadi. qorin bo‘shlig‘ida xazm naychasi kengayadi va me’dani xosil qiladi. me’dadan sung ingichka ichakning bo’limlari - un ikki barmoqli ichak, och va yonbosh ichak ketma-ket davom etadi. me’da, ingichka ichak, jigar va me’da osti bezlari xazm tizimining o’rta bo’limini tashkil qiladi. xazm tizimining o’rta bo’limida ovqat xazm qilish va ichki muxitga surilish jarayoni to’liq amalga oshiriladi. parchalangan oqsillar aminokislotalar xolida, uglevodlar - oddiy qandlar asosan glyukoza xolida qon tomir kapillyarlariga, parchalangan yog’lar - …

4 / 20

chegaralanib turadi. og‘iz bo‘shlig‘idan xalqumga o’tish tegishli, ya’ni bo’g’iz yuqori tomondan tanglay chodiri, yon tomonlardan tanglay ravoqlari, pastki tomndan tilning orqa yuzasi va til ildizi bilan chegaralangan. tilda ustki yuza va pastki yuza farqlanadi. til devori asosan uch qobiqdan iborat: shilliq qobiq, muskul qobiq, va adventitsiya qobig’i. faqat til ildizi soxasida shillik qobiq ostida shilliq osti qatlami joylashadi, sung muskul va adventitsiya qobiqlari tafovut qilinadi. shu tufayli til xarakatchang bo’ladi. tilning shilliq qobig’i kup qavatli yassi mug’uzlanmaydigan epiteliydan iborat. shilliq qobiq yuzasida surg’ichlar joylashgan. shakli jixatdan ipsimon, konussimon va tarnovsimon surgichlar epiteliysida ta’m bilish organlari - ta’m bilish piyozchalari joylashgan. til muskullari xususiy va skelet muskullariga bo’linadi. skelet mkskullari skelet suyaklaridan boshlanib, tilga tutashadi. ular quyidagilardir: 1. engak til osti muskuli- tolalari qisqarganda pastga va orqaga tortadi. 2. bigiztil muskuli - tolalarning bir tomonlama qisqargan tilni yonga tortadi, ikki tomonlama qisqarishi tilni orqaga va yuqoriga tortadi. 3. til osti muskuli- …

5 / 20

joylashgan. tishning markazida pulpa joylashgan. pulpa siyrak tolali biriktiruvchi to’qimadan iborat bo’lib, pulpada qon tomirlar va nervlar joylashgan. tish bo’yinchasi va ildizi sement moddasidan iborat. og‘iz bo‘shlig‘ida kichik sulak bezlari va 3 katta sulak bezlari tafovut qilinadi. katta sulak bezlarga quloq osti bezi, til osti bezi va jag’ osti bezlari kiradi. sulak bezlari tuzilish jixatdan murakkab alveolalar - naysimon bezlar guruxiga kiradi. alveolalar - bu sekret moddalar ishlab chiqaruvchi oxirgi bo’limlar. naychalar bu chiqaruv naylar bo’lib, bular orqali ishlab chiqarilgan maxsulot-sekret xarakatlanib, og‘iz bo‘shlig‘iga chiqariladi. uchta bezning sekreti qo’shilib sulakni xosil qiladi. bezlar ishlab chiqargan sekret tarkibiga ko’ra seroz, shilliq moddalar ishlab chiqaruvchi bezlar va aralash bezlarga bo’linadi. quloq osti bezi – og’irligi 25-30 gr, pastki chegarasi pastki jag’ning burchagidan boshlanib, tashki quloqning oldigacha etib boradi. bezning markazi nayi lunj muskulini teshib o’tib, og‘iz bo‘shlig‘ida yuqori jag’dagi ikkinchi katta oziq tilar qarshisida ochiladi. quloq osti bezi oqsili tarkibiga ega bo’lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ichki a’zolar xakida ta’limot - splanxnologiya"

ma’ruza № 3 mavzu: «ichki a’zolarning tuzilishi. hazm tizimi.nafas va ayirish tizimi umumiy anatomiyasi». ma’ruza rejasi: 1. ichki a’zolar haqida ta’limot - splanxnologiya. 1. ovqat hazm qilish a’zolarining umumiy prinsiplari. 1. nafas a’zolarining tuzilishi va vazifasi 1. o‘pkada qon bilan ta’minlanishi va gaz almashinuvi 5.buyrakning joylashishi, tuzilishi, funksiyasi. 6.nefron-buyrakning morfo-funksional birligi siydik xosil bo’lish mexanizmi tayanch iboralar: ichki a’zolar, og‘iz bo‘shlig‘i, moddalar almashinuvi, qizilo‘ngach, me’da, ingichka ichak, yo‘g‘on ichak, to‘g‘ri ichak, jigar, o‘t pufagi, o‘t subqligi, oshqozon osti bezi, fermentlar, mexanik xazmlanish, kimyoviy xazmlanish, so‘rilish jarayoni, vorsinkalar, ekskret. buyraklar, nefron, filtratsiya jarayoni, reabsorbsiya jarayoni...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (49,7 КБ). Чтобы скачать "ichki a’zolar xakida ta’limot - splanxnologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ichki a’zolar xakida ta’limot -… DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram