ovqat hazm qilish sistemasining ahamiyati

PPTX 17 pages 5.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

pptxgenjs presentation ovqat hazm qilish sistemasi me'da ingichka va yo'g'on ichak by mamasoliyeva sarvinoz 1 ovqat hazm qilish sistemasi ahamiyati 1 ovqatni kimyoviy parchalanishida ishtirok etadi 2 oziq moddalarni ichak orqali qonga so'rilishi 3 zararli mahsulotlarni organizmdan chiqariib tashlash 4 ovqat hazm qilish a'zolarida turli bezlar ham ishlab chiqariladi 10 oshqozon ovqat hazm qilish sistemasining asosiy organi hisoblanadi so'rilishi va sekretorlik vazifalarini ham bajaradi turli fermentlar orqali ovqatni mexanik va kimyoviy parchalaydi, himoya funksiyasini ham bajaradi 2 og'iz bo'shlig'ida mexanik ishlovdan o'tgan oziq moddalar qizilo'ngach orqali me'daga tushadi. bu erda u me'da shirasi bilan aralashadi va kimyoviy jihatdan qayta ishlanadi. me'da oziq moddalarni ichakda butunlay hazm bo'lishini ta'minlovchi muhim vazifalarni bajaradi. me' daning asosiy vazifasi sekret ya'ni me'da shirasini ishlab chiqarishdir. me'da shirasi me'da devoridagi turli bezlar mahsuloti bo'lib, uning tarkibida: pep-sin, ximozin, lipaza fermentlari hamda xlorid kislota va shilliq modda bor. pepsin me'da shirasining asosiy fermenti hisoblanadi. uning ta'sirida …

2 / 17

an qator boshqa vazifalarni ham bajaradi. me'dani mexanik vazifasi ovqatni me'da shirasi bilan ara-lashtirish va qayta ishlangan ovqat massasini o'n ikki barmoq ichakka o'tkazib berishdan iborat. bu vazifani bajarishda me'da devorining mushaklari ishtirok etadi. me'da devorida ovqat bilan kirgan vitaminlarning so'rilishini ta'minlovchi anti-anemik omil (faktor) hosil bo'ladi. bu omilning bo'lmas-ligi odamda xavfli kamqonlik kasaliga olib keladi. me'da de-vori orqali suv, spirt, tuzlar, qand va boshqa moddalar yaxshi so'riladi. shu bilan birga me'da qisman ekskretor vazifani ham bajarishi mumkin. ba'zi buyrak kasalliklarida me'da devori orqali oqsil almashinuvining ba'zi oxirgi mahsulotla-ri (ammiak, mochevina va boshqalar) ajralishi mumkin. me'da shilliq pardasi haqida me'da shilliq pardasining^z^ yuzasi uning burmalari, maydonchala- ri va chuqurchalari hisobiga notekis bo'ladi. me'da burmalarining (plica gastrica) hosil bo'lishida shillite osti pardalar qatnashadi, burmalar doimiy tuzilmalar bo'lmay, faqat bo'sh me'dagina ko'rinadi, me'daga ovk,at tuilganda esa yo'qolib ketadi. me'da maydon- chalari (areae gatricae) shilliq pardaning bir-biridan egatchalar orqali ajralib turgan sohalaridir. ular …

3 / 17

shqozon bilan yo‘g‘on ichak o‘rtasida joylashgan. uning asosiy vazifasi oziq-ovqatdan ozuqa moddalarini so‘rish va hazm qilishni davom ettirishdir. ingichka ichak uchta asosiy qismga bo‘linadi: 1. o'n ikki barmoq ichak (duodenum) – oshqozondan kelgan hazm qilingan ovqatni birinchi qabul qiluvchi qism bo‘lib, bu yerda o‘t va oshqozon osti bezi fermentlari ovqatni hazm qilishni boshlaydi. 2. och ichak (jejunum) – bu qismda oziq-ovqatdagi ozuqalar va vitaminlarning katta qismi so‘riladi. 3. yoy ichak (ileum) – ichakning oxirgi qismi bo‘lib, unda suv, tuzlar va qolgan ozuqa moddalarining so‘rilishi amalga oshadi. ingichka ichak uzunligi taxminan 4-7 metr bo‘lib, mayda burmalar va mikroskopik so‘rg‘ichlar bilan qoplangan. bu burmalar hazm qilinayotgan oziq-ovqat bilan aloqa yuzasini kengaytirib, oziq moddalarning samarali so‘rilishiga yordam beradi. ingichka ichak ingichka ichak devorida shilliq, shilliq osti, mu-shak va seroz pardalar tafovut etiladi shilliq parda epiteliy, xususiy va mushak qatlam-lardan iborat bo'lib, unda aylana burmalar,vorsinkalar hamda kripta-lar borligi uchun ingichka ichakka xos bo'lgan manzarani …

4 / 17

10 martagacha oshadi kriptalar yokiichak bezlari (criptae seu glandulae intestina-les) epiteliyning xususiy plastinkaga botib kirishidan hosil bo'lgan naysimon tuzilmalardir. ular vorsinkaler orasiga ochiladi. ingichka ichakning 1 mm² yuzasida 100 tagacha kripta bo'lib, ularning umumiy soni 150 mln dan oshadi. har bir kriptanning uzunligi 0,25-0,5 mm diametri esa 0,07 mm atrofida bo'ladi. ingichka ichakda kriptalar-ning umumiyyuzasi 14m²ga etadi. vorsinkalar va kriptalarning yuzasi bir qavatli prizmatik epiteliy bilan qoplangan. vorsinkalar epi-teliysi 3 xil: «jiyakli» prizmatik,qadahsimon va endokrin hujayralardan tashkil topgan. kriptalarda esa yuqorida ko'rsatilganlardan tashqari, panet xujayralari va ixtisoslashmagan, «jiyaksiz>> hujayralar ham bo'ladi. limfoid follikulalar sohasida-gi epiteliy tarkibida ba'zan «tukli> - neyroepitelial va m-hujay-ralar uchrab turadi. hoshiyali prizma tikhujayrala p (enterotcitlar) baland, tcilindrsimon bo'lib, cho'zinchoq yadrosi hujayraning past-ki z qismida joylashgan. bu hujayralarning apikal plazma-tik membranasida «jiyak» (hoshiyalar) ko'rinadi. elektron mik-roskop «jiyak»ning tcitoplazmatik o'siqchalar mikrovorsinka- lardan iborat ekanligini ko'rsatadi. har bir prizmatik hujayra 2-3 ming mikrovorsinkaga ega. mik-rovorsinkalarning uzunligi 0,65-1,5 mkm, eni …

5 / 17

erv oxirlariga boy. un ikki barmoq ichak shilliq osti pardasida duodenal (brunner) bezlari joylashadi.bu bezlar murakkab naysimon tarmoqlangan shilliq bezlardir. ular me'-daning pilorik bezlariga o'xshab ketadi. duodenal bezlarning oxirgi sekretor bo'limi o'ta tarmoqlangan bo'lib, tcilindrsimon shilliq hujayralardan tashkil topgan. bu hujayralarning api-kal teitoplazmasida ko'pgina sekret granulalari yotadi. yassi giperxrom yadro hujayra tcitoplazmasi asosida joylashadi. sek-ret ajralishi bilan hujayra past kubsimon bo'lib olib, yadro-si dumaloqlashadi. brunner bezlarining chiqaruv naylari kub-simon hujayralar bilan qoplangan bo'lib, shilliq parda orqali o'n ikki barmoq ichakning kriptalariga ochiladi. chiqaruv nayi hujayralari oxirgi sekretor bo'limi hujayralariga nisbatan kam bo'lsa-da, sekretor granulalar tutadi va sekretor faoliyatini bajaradi. duodenal bezlar tarkibida apikal donador va, ba'zan, qadahsimon hujayralar ham bo'ladi. brunner bezlari-ning mahsuloti tarkibidagi mukotcitlar me'dadan tushgan kislo-tali muhitni neytrallaydi. duodenal bezi sekretida dipeptid-larni aminokislotalarga qadar parchalovchi dipeptidaza fer-mentlari bo'ladi. bezning sekreti amilaza ta'sirida karbon sul fatlarni parchalaydi va me'da osti bezining amilolitik faoliyatini kuchaytiradi. duodenal bez-larga sekretin, duodenin va …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilish sistemasining ahamiyati"

pptxgenjs presentation ovqat hazm qilish sistemasi me'da ingichka va yo'g'on ichak by mamasoliyeva sarvinoz 1 ovqat hazm qilish sistemasi ahamiyati 1 ovqatni kimyoviy parchalanishida ishtirok etadi 2 oziq moddalarni ichak orqali qonga so'rilishi 3 zararli mahsulotlarni organizmdan chiqariib tashlash 4 ovqat hazm qilish a'zolarida turli bezlar ham ishlab chiqariladi 10 oshqozon ovqat hazm qilish sistemasining asosiy organi hisoblanadi so'rilishi va sekretorlik vazifalarini ham bajaradi turli fermentlar orqali ovqatni mexanik va kimyoviy parchalaydi, himoya funksiyasini ham bajaradi 2 og'iz bo'shlig'ida mexanik ishlovdan o'tgan oziq moddalar qizilo'ngach orqali me'daga tushadi. bu erda u me'da shirasi bilan aralashadi va kimyoviy jihatdan qayta ishlanadi. me'da oziq moddalarni ichakda butunl...

This file contains 17 pages in PPTX format (5.4 MB). To download "ovqat hazm qilish sistemasining ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilish sistemasining… PPTX 17 pages Free download Telegram