ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar va ularning oqibatlari

DOC 662,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1516460658_70053.doc ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar va ularning oqibatlari reja: 1. atmosfera hayosining tarkibi va xossalari o‘zgarishi bilan bog‘liq vaziyatlar 2. atmosfera havosini ifloslanishidan muhofaza qilish 3. suv resurslarini muhofaza qilish 4. quruqlikda favqulodda vaziyatlarni yuzaga kelish sabablari 1. atmosfera hayosining tarkibi va xossalari o‘zgarishi bilan bog‘liq vaziyatlar ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar (fv), kelib chiqish sabablariga ko‘ra tasnif qilinadi. fvlarning bunday tasnif qilinishi o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1998 yil 27 oktyabrdagi "texnogen, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi to‘g‘risida"gi 455 sonli qarorida tasdiqlangan va ularning turlari xususidagi ma’lumotlar i bobda berilgan. atmosfera - erning gazsimon qobig‘i bo‘lib, hayot uchun zarur bo‘lgan birlikdir. atmosfera er po‘stiga fizikaviy, kimyoviy, biologik ta’sir etadi va er yuzasida issiqlik va namlikni tartibga solib turadi. atmosfera erning himoya qobig‘idir, chunki u tirik organizmlarni turli ultrabinafsha nurlar va kosmosdan keladigan meteoridlarning zararli ta’sirlaridan (shu jumladan quyosh radiatsiyasidan ham) himoya qiladi. agar atmosfera bo‘lmaganda edi, er yuzasida ham …

alar-tutun, chang, to‘zon va bashqalar mavjud. atmosfera havosining ifloslanishi oqibatida nafaqat inson hayotini, balki tevarak atrofdagi muhitni ham havf ostiga qo‘yadi. ilgarilari atmosfera havosi sanoat ob’ektlari ustidagina ifloslangan bo‘lsa, hozirda esa sanoat, transport, energetika va boshqa ob’ektlardan chiqqan chiqindilar kattakatta xududlarga tarqalib havoning keng miqyosida ifloslanishiga sabab bo‘lmoqda. atmosfera havosi 2 xil yo‘nalishda ifloslanishi mumkin (1-chizma) tabiiy ifloslanish. bunda kosmik changlar; vulqonlarning otilishidan vujudga keladigan moddalar, tog‘ jinslari va tuproqning qulashidan vujudga keladigan moddalar; o‘simlmk va hayvonlarning qoldiqlari; o‘rmon va dashtlardagi yong‘indan (tabiiy va sun’iy yong‘in oqibatidan); dengiz suvlarining qurishidan havoga chiqqan tuz zarrachalari (qurg‘oqchilik ofati oqibatida) oqibatida ifloslanish bo‘ladi. agar bunda yuqoridagi moddalar meyoridan ortiq bo‘lsa, katta halokatlarga olib kelishi mumkin. ammo atmosfera tarkibidagi tabiiy changlar er yuzasida bo‘ladigan jarayonlar uchun katta ahamiyatga ega. chunki changlar suv bug‘lari uchun kondensatsiya yadrosi hisoblanib, yog‘ingarchilikni vujudga keltiradi, quyoshdan kelayotgan radiatsiyani yutib, organizmni ortiqcha nurlanishidan saqlaydi. bundan ko‘rinadiki, havodagi tabiiy changlar ma’lum …

chiqarish (14%) va maishiy-kommunal, qishloq xo‘jaligida (26%)ni tashkil qiladi. ma’lumotlarga ko‘ra er yuzida bir yilda havoga chiqarilgan oltingugurt gazi, is gazi, kul va karbonat angidridining miqdori taxminan 500 mln tonnaga etmoqda. bmt ma’lumotlariga ko‘ra, insoniyat paydo bo‘lganidan to shu vaqtgacha 80-85 mlrd tonna turli yoqilg‘ilar yoqilgan, shuni yarmi keyingi 25 yilga to‘g‘ri keladi. faqat ko‘mirning o‘zi yiliga 2 mlrd tonna yoqiladi. yoqilg‘ilarning yoqishga yiliga 10-15 mlrd tonna kislorod sarflanadi. metall oksidlanishi uchun yiliga 100 mln tonna kislorod sarflanadi. yuneskoning ma’lumoticha turli mamlakatlarda ishlab turgan 260 mlndan ortiq avtomashinalar yiliga 80 mln kishi iste’mol qiladigan kislorodni sarflaydi, yoki 1000 km yurgan engil avtomobil bir kishining bir yillik kislorodini yutadi. yoqilg‘ilar yonganda atmosferaga zararli moddalar chiqib, uni ifloslantiradi. jumladan 1 tonna benzin yonganda 60 kg is gazi havoga ko‘tarilib aralashadi. neft yonganda sulfat angidrid, ko‘mir yonganda sulfat angidrid bilan kul havoni buzadi. b) sanoat chiqindilari orqali havoni ifloslanishi kimyo, neftni qayta ishlash, …

a’lumotiga ko‘ra 2050 yilda sayyoramiz harorati 1,5 : 4,5os gacha isishi mumkin. bu esa muzliklarni erishiga sabab bo‘lib quriqlikning ma’lum qismini suv bosib, favqulodda vaziyatlarni kelib chiqishiga sabab bo‘ladi. atmosfera havosini ifloslanishi nafaqat insoniyatga balki suv basseynlariga, o‘simliklarga, hayvonot dunyosiga ham katta salbiy zarar ko‘rsatadi. atmosfera havosini ifloslanishining iqtisodiy zararlarini quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin: · atmosferaning ifloslanishi tufayli materiallarning emirilishi va korroziyaga uchrashi (bino, inshoatlar, metallar emiriladi, kiyim-kechak, gazmollarning bo‘yoqlari buziladi, tarixiy yodgorliklar qulaydi); · atmosferaning ifloslanishi korxona asbob-uskunalarining foydalanish muddatini o‘rta hisobda 1,5 barobarga kamaytiradi; · atmosferani ifloslanishi oqibatida insonlar juda ko‘p og‘ir kasalliklarga uchramoqda; · havoni ifloslanishidan qishloq xo‘jalik ekinlari ham zarar ko‘rmoqda; · havoning ifloslanishidan (achchiq tutunlar) avtomobillarning yurishi, samolyotlarning uchishi qiyinlashib juda ko‘p avariyalar bo‘ladi; · atmosferaning ifloslanishidan yarim o‘tkazgichlar, aniq jihozlar, asboblar, vaktsina va antibiotiklarni ishlab chiqarishni qiyinlashtirib yubormoqda. sanoat tarmoqlaridan atmosferaga qimmatbaho hom ashyolar (tsement changlari, rux, qo‘rg‘oshin, qalay, ftor va boshqalar) atmosferaga chiqarib …

rdagi yog‘ingarchiliklar iflos moddalarni, havoni yuvadi, shamollar havodagi ifloslovchi moddalarni uchirib, bir joyda to‘planishiga yo‘l qo‘ymaydi, tuproqqa yoki suv yuzasiga tushgan iflos moddalar reaktsiyaga kirishib oqibatda neytrallashib qoladi. lekin sanoat, transport rivojlanishi, qishloq xo‘jaligi mashinalashgan va kimyolashtirilgan hozirgi sharoitda havoning sun’iy ifloslanishi ortib bormoqda. shuning uchun atmosferaning sun’iy ifloslanishidan tozolash yo‘llarini joriy etish, uni oldini olish bugungi kunning asosiy vazifasidir. havo atmosferasining ifloslanishiga qarshi chora-tadbirlar quyidagilardan iborat: 1) tutun chiquvchi trubalarni balandroq qurish; buning natijasida iflos chang va gazlar keng maydonga yoyilib, uning kontsentratsiyasi kamayadi. masalan: balandligi 100 m bo‘lgan trubadan chiqayotgan chang va gazlar radiusi 20 km bo‘lgan mintaqaga tarqalsa, balandligi 250 m bo‘lgan trubadan chiqqan chang, gazlar radiusi 75 km mintaqaga tarqaladi; 2) pechlarda ko‘mir, torf, qoramoy yoqishning o‘rniga, elektr energiyadan, gazlardan foydalanilsa - atmosferaga chang, qurum, tutun va zaharli gazlar kam chiqariladi. olimlarning ma’lumotiga ko‘ra, ko‘mir bilan ishlovchi korxonalar gazga o‘tkazilsa, havoga chiqariladigan oltingugurt gazi miqdori 10.000 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar va ularning oqibatlari"

1516460658_70053.doc ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar va ularning oqibatlari reja: 1. atmosfera hayosining tarkibi va xossalari o‘zgarishi bilan bog‘liq vaziyatlar 2. atmosfera havosini ifloslanishidan muhofaza qilish 3. suv resurslarini muhofaza qilish 4. quruqlikda favqulodda vaziyatlarni yuzaga kelish sabablari 1. atmosfera hayosining tarkibi va xossalari o‘zgarishi bilan bog‘liq vaziyatlar ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar (fv), kelib chiqish sabablariga ko‘ra tasnif qilinadi. fvlarning bunday tasnif qilinishi o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1998 yil 27 oktyabrdagi "texnogen, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi to‘g‘risida"gi 455 sonli qarorida tasdiqlangan va ularning turlari xususidagi ma’lumotlar i bobda berilgan. atmosfera - ernin...

Формат DOC, 662,0 КБ. Чтобы скачать "ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar va ularning oqibatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekologik tusdagi favqulodda vaz… DOC Бесплатная загрузка Telegram