коинотнинг тузилиши ва эволюцияси

ZIP 53 pages 3.2 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type ZIP

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

1458127990_61969.ppt he h h ® + 2 2 å - × m 8 7 10 10 3 презентация powerpoint reja: galaktika tuzilishi, yulduzlarning xususiy harakati galaktikamizning vujudga kelishi va uning dinamikasi galaktikalarning ochilishi. bizning galaktika galaktikalarning fizik xususiyati radiogalaktikalarning strukturasi, nurlanish aktivligining o’zgarishi galaktikaning tuzilishi va tarkibi koinotning tuzilishi va evolyutsiyasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz galaktika tuzilishi, yulduzlarning xususiy harakatlari quyosh va yulduz sistemalari, yulduzlararo chang va gaz, atom va kosmik zarachalardan iborat ma’lum strukturali o’zaro dinamik bog’liq sistemaga galaktika deyiladi. katta teleskoplar yordamida aniqlanishicha, 75 mlnga yaqin galaktikaga o’xshash sistemalar mavjudligi ma’lium. ularga galaktikadan tashqari tumanliklar yoki galaktikalar deyiladi. galaktika umumiy ko’rinishi va katta – kichikligi jihatidan mashhur andromeda tumanligi bilan bir xil. quyosh sistemasi gallaktika ichida bo’lganligidan biz uning umumiy ko’rinishini bevosita to’la tassavur qila olmaymiz. gallaktika shaklini dastlab uch o’qli ellinsond deb qabul qilish mumkin. uning simmetriya tekisligi - galaktik tekisligi taxminan somon yo’lining o’rtasidan o’tadi. gallaktik …

2 / 53

yiladi. osmon sferasining har xil yo’nalishdagi maydonchalarida turli ravshanlikdagi yulduzlarning sonini hisoblash, yulduzlarning to’da – to’da bo’lib joylashishlarini tekshirish, infraqizil va radiato’lqinlarni kuzatish usullari yordamida galaktikada materiyaning taqsimlanish qonunlari o’rganiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz galaktikadagi turli – tuman ob’ektlar ularning joylashishiga qarab uch turga bo’linadi. galaktik tekislikda yaqin joylashgan jismlarni tekislik tashkil etuvchilar, gallaktika qutublariga yaqin va uni har tomonlama o’rab turuvchi jismlarni sfera tashkil etuvchilar deyiladi. qolgan boshqa jismlar oraliq tashkil etuvchilarga kirgan har xil obektlar qism sistema deyiladi. galaktikada markaziy qism diametrik – 1,3 kns bo’lgan yadro mavjud. yadroni chang, gaz tumanliklari o’rab turganligi va yulduzlar ko’p bo’lganligi sababli uni antiqaviy asboblar yordamida qurib bo’lmaydi. yadroning o’rtacha zichligi quyosh atrofidagi yulduzlar zichligidan taxminan ikki barobar ortiq. markaziy qism kuchli radionurlanishga ega bo’lib, yadroning fizikaviy tabiati haqida ma’lumotlar asosan ana shu radionurlanishni kuzatish yordamida olinadi. osmon sferasida yulduzlar vaziyati o’zgarib turadi. uning asosiy sababi presesiya, nutasiya, aberrasiya yillik paralloks va yulduzning …

3 / 53

yuqlanish sohalar paydo bo’lgan bu quyuqlanish sohalar alohida massaga ega bo’lgan bulutlarni hosil qilgan ayrim bulutlar aylanish momentiga ega bo’lib markazga tomon yanada quyuqlana borgan, bulardan keyinchalik spiralsimon galaktikalar paydo bo’lgan ayrimlari deyarli amalda aylanmagan. bular elliptik galaktikalar hosil bo’lishiga olib kelgan markaziy quyuqlanishiga ega bo’lmay aylanish momentiga ega bo’lgan bulutlar noto’g’ri galaktikalar hosil bo’lishiga olib kelgan. galaktikalar aro chang bulutlari geliy va vodoroddan iborat boshlangich bo’lib ular yemirilish natijasida o’z markaziga tomon quyuqlanishni hosil qilgan. bunday quyuqlanishlarning tezligi 250 km/s ga ega bo’lib harakati tartibsiz bo’lgan ulardan sharsimon 1-avlod yulduz to’dalari paydo bo’lgan bular galaktikada sistemachalarni hosil qilgan. tez yulduz galaktikalari va sharsimon to’dalar galaktikamiz atrofida aynan hozirgi manzarani hosil qilgan. undan so’ng galaktikaning massif yoki missif emasligiga bog’liq ravishda har xil yo’nalishlar bo’ylab harakatlangan massif galaktikalarda evolyutsiya tezroq boradi. agar aylanish momenti katta bo’lsa sb galaktikalar nisbatan pastroq bo’lsa, sb galaktikalar kichik bo’lsa sa galaktikalar paydo bo’lgan. bizning …

4 / 53

duzning chaqnashi bo’lib ko’rinadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz spiral galaktika massif bo’lsa tortishish kuchlari shuncha spiralni kuchliroq tortadi. shuning uchun massif galaktikalarda ingichka. ularda yulduz ko’proq gaz kamroq bo’ladi. m31 galaktikada spiralning qo’llari juda ingichka, m33 tumanlikda esa o’rtacha o’lchamga ega bo’lgan qo’llar kuzatiladi, tipiga bog’liq ravishda spiral galaktikalarning yulduzlari har xil hosil bo’lish tezligiga ega, eng katta tezlik sc tipidagi galaktikada elliptik yulduz sistemalarda evalyutsion jarayon sodda bo’lish kerak chunki ularda modda yuqori aylanish momenti va magnit maydonga ega emas. shunga ko’ra bunday sistemada gazning hammasi sferik sistemalarning yulduzlar hosil bo’lishiga olib keladi. elliptik galaktikalarda yulduz bo’lish surati o’ta yangi yulduzlar chiqayotgan gazning miqdoriga bog’liq. yulduzlar yuqotgan gazning yillik miqdori massasi 1011 galaktikalarga kelib tushadigan yulduzlarning massasi 0,1m0 bo’ladi. shuningdek hisoblashlar shuni ko’rsatadigan elliptik galaktikalarning markaziy qismi, yosh yulduzlardan iborat, bo’lganligi sababli chekkasiga qaraganda havo rangliroq bo’ladi. xulosa qilib aytganda sonli galaktikalardagi har xil ravshanligining, evolyutsiyasining yorug’lik bir necha milliard yilda …

5 / 53

lar miqdori galadagi yulduzlar tarkibida juda kam, tekislik tashkil etuvchi qismyulduzlarida esa, aksincha, ko’p miqdorda ekan. quyosh o’rin olgan joyda gardishsimon qatlam aylanishining chiziqli tezligi galoning aylanish tezligidan 5 – 6 marta kattaligi ma’lum bo’ldi va h.k. nazariy tadqiqotlarga ko’ra, protogalaktikaning siqilishi boshlanishi bilan gravitatsion beqarorlik natijasida undan turli quyuqlanishlar va bo’laklar vujudga kelib, ular massasi oralig’ida bo’lishi mumkin. bu bulutlar markaz tomon osongina tushib borib, ba’zilari bir – birlari bilan o’z xususiy harakatlari tufayli to’qnashib ketadilar. to’qnashish natijasida paydo bo’lgan yangi bulutlar yulduzlar tug’ulish yanada tezroq sodir bo’ladi. buning oqibatida birinchi yulduzlar va ularning to’dalari tug’ila boshlaydi. protogalaktika evolyutsiyasi davrida eng katta bo’lgan yulduzlarning hayot yo’li juda qisqa ekanligini biz yaxshi bilamiz. ularning markazida termoyadro reaksiyalari tugagandan so’ng yangi yulduz portlashi ro’y beradi. o’ta yangi yulduzlar tufayli esa protogalaktika gazining tarkibida og’ir elementlar miqdori keskin ravishda oshib ketadi. shuning uchun kamroq vujudga keladi yulduzlar tarkibida qator og’ir metallar hamda …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "коинотнинг тузилиши ва эволюцияси"

1458127990_61969.ppt he h h ® + 2 2 å - × m 8 7 10 10 3 презентация powerpoint reja: galaktika tuzilishi, yulduzlarning xususiy harakati galaktikamizning vujudga kelishi va uning dinamikasi galaktikalarning ochilishi. bizning galaktika galaktikalarning fizik xususiyati radiogalaktikalarning strukturasi, nurlanish aktivligining o’zgarishi galaktikaning tuzilishi va tarkibi koinotning tuzilishi va evolyutsiyasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz galaktika tuzilishi, yulduzlarning xususiy harakatlari quyosh va yulduz sistemalari, yulduzlararo chang va gaz, atom va kosmik zarachalardan iborat ma’lum strukturali o’zaro dinamik bog’liq sistemaga galaktika deyiladi. katta teleskoplar yordamida aniqlanishicha, 75 mlnga yaqin galaktikaga o’xshash sistemalar mavjudligi ma’lium. ular...

This file contains 53 pages in ZIP format (3.2 MB). To download "коинотнинг тузилиши ва эволюцияси", click the Telegram button on the left.

Tags: коинотнинг тузилиши ва эволюция… ZIP 53 pages Free download Telegram