анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти

PPTX 19 sahifa 2,4 MB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти мавзусида тайёрлаган тақдимоти қарши давлат 1-сонли ихтисослаштирилган умумтаълим мактаб-интернатининг биология фани ўқитувчиси азизов холмурод шодиқуловичнинг 8-синфлар учун 1. анализаторлар ҳақида тушунча 2. эшитиш ва мувозанат анализа-торларининг тузилиши 3.кўриш ва тери анализаторининг тузилиши 4. таъм ва ҳид билиш анализатор-ларининг тузилиши режа анализатор - грекча ἀνάλυσις - analysis сўзидан олинган бўлиб, таҳлил қилиш, сезиш, сезги каби маъноларни англатади. организм ташқи ва ички муҳитдан келадиган турли хил таъсиротларни қабул қилади ҳамда уларни таҳлил этади. академик и.п.павлов таъбири билан айтганда биринчи ва иккинчи сигнал системасининг асосини анализаторлар ташкил қилади. анализаторлар катта яримшарлар пўстлоғида жойлашган бўлиб, уларнинг периферик учлари рецепторлар деб юритилади. улар ўз навбатидаэкстро-, интро- ва проприорецепторларга бўлинади. анализаторлар ҳақида тушунча нерв йўли рецептор бош мия яримшарлари анализатор қисмлари эшитиш аъзоси бўлган қулоқ бош суягининг чакка қисмида жойлашган. у уч қисмга бўлиб ўрганилади: ташқи, ўрта ва ички қулоқ. эшитиш ва мувозанат анализаторларининг тузилиши ташқи қулоқ - қулоқ супраси ва ташқи …

2 / 19

да парда лабиринт жойлашган, улар орасидаги торгина бўшлиқда перилимфа суюқлиги бўлади. суяк лабиринтда чиғаноқ бўлиб, унинг ичида товушни сезувчи ҳужайралар, яъни эшитиш рецепторлари жойлашган. суяк лабиринтнинг даҳлиз ва ярим доира каналчалар деб аталувчи қисмидаги халтасимон тузилмаларда одам танасининг фазодаги мувоза-натини таъминловчи вестибуляр анализаторнинг рецепторлари жойлашган. кўз бош суягининг махсус чуқурчасида - кўз косасида жойлашган. у кўз соққаси, кўриш нерви ва ёрдамчи қисмларидан иборат. кўзнинг ёрдамчи қисмларига кўз соққасини ҳаракатлантирувчи олтита мускули ва уларнинг нервлари, кўз ёш безлари ва уларнинг каналчалари, кўз ёш қопчаси ҳамда қовоқ ва киприклар киради. мускуллар кўз соққасини ҳаракатлантириб, кўриш доирасини кенгайтиради. кўз ёш безларидан ажраладиган суюқлик кўзнинг шох пардасини намлаб, уни чангдан ювиб туради. қовоқлар ва киприклар кўз соққасини ташқи муҳитнинг ноқулай таъсирларидан ҳимоя қилади. кўриш ва тери анализатори кўз соққаси юмалоқ тузилган бўлиб, олдинги ва орқа қутбларга эга бўлади. у ташқи ва ички қисмлардан иборат. ташқи қисми уч қават: ташқи фиброз, ўрта - қон томир …

3 / 19

орлари тилнинг сўр-ғичларида, юмшоқ танглай ва томоқнинг шиллиқ пардасида ҳамда томоқдаги бодомсимон безларнинг устки қаватида жойлашган. айниқса, тилнинг учида, ён ва орқа қисмида рецепторлар кўп бўлади. рецепторлар овқат таркибидаги кимёвий моддалар таъсирида қўзғалади. уларнинг қўзғалиши тил-ҳалқум нерв толаларига ўтиб, улар орқали узунчоқ мияга боради. ундан оралиқ миядаги кўриш дўмбоғи, сўнгра бош мия ярим шарлари пўстлоғи чакка қисмининг юқори соҳасидаги таъм билиш марказига боради. бу марказда таъсир анализ ва синтез қилиниб, унинг табиати таъм сифатида аниқланади. таъм ва ҳид билиш анализаторлари 1-рецептор, 2-сўрғич, 3-нерв, 4-безчалар ҳид билиш рецепторлари бурун бўшлиғининг шиллиқ пардасида жойлашган. уларнинг сони ўртача 30-40 млн атрофида. бу ҳужайраларда кўплаб майда тукча бўлиб, уларнинг узунлиги 1-2 микронга тенг. бурун бўшлиғининг ҳид билувчи сатҳи 5 см2 бўлиб, сезувчи ҳужайра тукчаларининг кўп бўлиши ҳисобига ҳид билиш сатҳи 100-150 марта ортади. ҳид билиш рецепторлари ташқи муҳит ҳавоси таркибидаги ва овқатдаги кимёвий моддалар таъсирида қўзғалади. уларнинг қўзғалиши ҳид билиш нерв толаси орқали бош …

4 / 19

анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти - Page 4

5 / 19

анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти" haqida

анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти мавзусида тайёрлаган тақдимоти қарши давлат 1-сонли ихтисослаштирилган умумтаълим мактаб-интернатининг биология фани ўқитувчиси азизов холмурод шодиқуловичнинг 8-синфлар учун 1. анализаторлар ҳақида тушунча 2. эшитиш ва мувозанат анализа-торларининг тузилиши 3.кўриш ва тери анализаторининг тузилиши 4. таъм ва ҳид билиш анализатор-ларининг тузилиши режа анализатор - грекча ἀνάλυσις - analysis сўзидан олинган бўлиб, таҳлил қилиш, сезиш, сезги каби маъноларни англатади. организм ташқи ва ички муҳитдан келадиган турли хил таъсиротларни қабул қилади ҳамда уларни таҳлил этади. академик и.п.павлов таъбири билан айтганда биринчи ва иккинчи сигнал системасининг асосини анализаторлар ташкил қилади. анализаторлар катта яримшарлар пўстлоғида жойлашган бўлиб, улар...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (2,4 MB). "анализаторларнинг тузилиши ва аҳамияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: анализаторларнинг тузилиши ва а… PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram