arxeografiya va uning vazifalari

ZIP 19 стр. 322,1 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 322,1 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

1749103325.pptx /docprops/thumbnail.jpeg arxeografiya va uning vazifalari arxeografiya va uning vazifalari arxeografiya — bu tarixiy manbalarni, ayniqsa yozma hujjatlarni to‘plash, o‘rganish, saqlash, nashrga tayyorlash va chop etish bilan shug‘ullanuvchi fan sohasidir. arxeografiya tarix, arxivshunoslik, filologiya, diplomatika (hujjatshunoslik) kabi fanlar bilan uzviy bog‘liq arxeografiyaning asosiy vazifalari: tarixiy hujjatlarni izlab topish va yig‘ish: arxivlar, muzeylar, kutubxonalar, xususiy kolleksiyalardan qadimiy hujjatlarni aniqlash. hujjatlarni topib, ularni ro‘yxatga olish, saqlashga tayyorlash. manbalarni tavsiflash va sistemalashtirish: hujjatlarning tarixiy, madaniy va ilmiy qiymatini aniqlash. ularni tematik, davriy yoki hududiy asosda tasniflash. matnlarni ilmiy asosda nashrga tayyorlash: yozuv uslublarini (arab, fors, lotin, kirill va h.k.) o‘qish va tarjima qilish. matnlarni faksimile, transliteratsiya yoki tarjima shaklida chop etish. tarixiy manbalarni saqlash va restavratsiya qilish: hujjatlarni zararli omillardan himoya qilish. zararlangan hujjatlarni tiklash. ilmiy izoh va sharhlar bilan ta'minlash: hujjatlarda til, atamalar, shaxslar va tarixiy hodisalar bo‘yicha tushuntirishlar berish. manbani tarixiy kontekstda o‘rganish. arxeografiyaning ahamiyati: milliy tarixni chuqur o‘rganish uchun asos …

2 / 19

nish), diplomatika (hujjatshunoslik) metodlaridan foydalanish. hujjatlarni ilmiy nashrga tayyorlash: matnni o‘qib, hozirgi alifboga ko‘chirish (transliteratsiya). matnga ilmiy izohlar berish. annotatsiyalar yozish. faksimile (hujjat nusxasi), transkripsiya (lotin alifbosida ko‘chirmasi), tarjima shaklida chop qilish. saqlash va restavratsiya qilish: qadimiy hujjatlarni biologik, kimyoviy zararlardan asrash. hujjatni maxsus laboratoriyalarda restavratsiya qilish. raqamlashtirish orqali kelajak avlodga yetkazish. tarixiy haqiqatni tiklash: rasmiy tarixga kiritilmagan voqealarni hujjatlar asosida ochib berish. og‘zaki tarixiy rivoyatlar bilan hujjatlarni solishtirish. metodlari: paleografik tahlil – qadimgi yozuv turlarini o‘rganish. kodikologik tahlil – qo‘lyozmalarni tashqi tuzilmasini o‘rganish (qog‘oz, muqova, siyoh, shrift). tarixiy-lingvistik tahlil – matndagi arxaik so‘zlar, iboralar va terminologiyani o‘rganish. diplomatik metod – hujjatning rasmiy shakllari, yozilish qoidalarini o‘rganish. o‘zbekistonda arxeografiyaning rivoji o‘zbekistonda arxeografiya 20-asr boshlaridan boshlab shakllangan. bugungi kunda quyidagi muassasalar arxeografiya bilan shug‘ullanadi: o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tarix instituti – arxeografik ekspeditsiyalar va nashrlar tashkil etadi. sharqshunoslik instituti – qadimiy qo‘lyozmalarni ilmiy tahlil qiladi. o‘zbekiston milliy arxivi – tarixiy hujjatlarni …

3 / 19

armonlar, qarorlar, soliq daftarlari, nizomlar. masalan: amir temur farmonlari, buxoro xonligining moliyaviy hujjatlari. shaxsiy yozuvlar: xatlar, kundaliklar, yodnomalar, vasiyatnomalar. masalan: abdulla qodiriy yoki fitratning shaxsiy arxivlari. ilmiy va diniy matnlar: fiqh, hadis, tafsir, tarixiy kitoblar va risolalar. masalan: narshaxiyning “tarixi buxoro” asari. ijodiy asarlar: she’riy devonlar, dostonlar, teatr matnlari. masalan: alisher navoiy, bobur, mashrab asarlari. mahalliy hujjatlar: jamoa qarorlari, mahalla daftarlar, masjid hujjatlari. taniqli arxeograflar: ahmadjon muhammadiyev qayumov hakimjon abdulhay shukurov xurshid davron (arxeografik nashrlarga hissa qo‘shgan adib sifatida) arxeografik ishlarning bosqichlari: manbani topish (izlash): ilmiy ekspeditsiyalar, mahalliy va xorijiy arxivlarda izlanish. identifikatsiya qilish: hujjat muallifi, yozilgan vaqti, joyi va mazmuni aniqlanadi. ilmiy tahlil: matnni til jihatdan, mazmunan, tarixiy kontekstda o‘rganish. matnni tayyorlash: transliteratsiya, tarjima, izoh, izohli lug‘atlar qo‘shish. nashr qilish: kitob holida yoki elektron shaklda ommaga taqdim etish. zamonaviy texnologiyalar roli: arxeografiyada texnologiyalar tobora muhim rol o‘ynamoqda: raqamlashtirish (digitizatsiya): qo‘lyozmalar va hujjatlar skanerlab elektron arxivga o‘tkaziladi. ocr (optical character …

4 / 19

sus arxeografik hisobotlarda e’lon qilinadi. 🗺️ misol: “farg‘ona vodiysidagi qadimiy yozma manbalar” ekspeditsiyasi — unda qadimiy arabcha yozilgan qarorlar va vasiyatnomalar topilgan. arxeografiyaning amaliy ahamiyati: tarixiy voqealarni haqqoniy yoritadi. madaniy merosni saqlashga xizmat qiladi. milliy o‘zlikni anglashga yordam beradi. ilmiy izlanishlarga asos bo‘ladi (magistratura, doktorantura uchun). sayyohlik, muzeylar, madaniy tadbirlarda qo‘llaniladi. e’tiboringiz uchun rahmat! image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image3.png image4.png

5 / 19

arxeografiya va uning vazifalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "arxeografiya va uning vazifalari"

1749103325.pptx /docprops/thumbnail.jpeg arxeografiya va uning vazifalari arxeografiya va uning vazifalari arxeografiya — bu tarixiy manbalarni, ayniqsa yozma hujjatlarni to‘plash, o‘rganish, saqlash, nashrga tayyorlash va chop etish bilan shug‘ullanuvchi fan sohasidir. arxeografiya tarix, arxivshunoslik, filologiya, diplomatika (hujjatshunoslik) kabi fanlar bilan uzviy bog‘liq arxeografiyaning asosiy vazifalari: tarixiy hujjatlarni izlab topish va yig‘ish: arxivlar, muzeylar, kutubxonalar, xususiy kolleksiyalardan qadimiy hujjatlarni aniqlash. hujjatlarni topib, ularni ro‘yxatga olish, saqlashga tayyorlash. manbalarni tavsiflash va sistemalashtirish: hujjatlarning tarixiy, madaniy va ilmiy qiymatini aniqlash. ularni tematik, davriy yoki hududiy asosda tasniflash. matnlarni ilmiy asosda na...

Этот файл содержит 19 стр. в формате ZIP (322,1 КБ). Чтобы скачать "arxeografiya va uning vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: arxeografiya va uning vazifalari ZIP 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram