пулнинг моҳияти ва зарурлиги. пулнинг вазифалари

DOC 88,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353940501_40267.doc пулнинг моҳияти ва зарурлиги www.arxiv.uz режа: 1. пулнинг вужудга келиши. а) қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли б) қийматнинг тўла ёки кенгайган шакли г) қийматнинг пул шакли 2. пулнинг моҳияти ва зарурлиги. 3. пулнинг вазифалари асосий таянч тушунчалар: пул. қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли, қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли, қийматнинг тўла ёки кенгайган шакли, қийматнинг умумий шакли, қийматнинг пул шакли натурал пуллар, олтин, кумуш, мис тангалар. қоғоз пуллар, кредит пуллар, електрон пуллар. 1. пул узоқ тарихий ривожланиш маҳсулидир. уни товар айирбошлашнинг ўзи яратади. товар хўжалигининг ривожланиши товар қийматининг ифодаси бўлмиш пулни келтириб чиқаради. пул ижтимоий меҳнат ва қийматни билдиради. ижтимоий меҳнат қайси соҳада сарфланганлиги ва қиймат қаерда яратилганлиги пул учун барибир. дастлаб товарлар пулнинг иштирокисиз бир- бирига айирбошланган. бундай айирбошлаш дастлаб тасодифий бўлган. чунки маҳсулот айирбошлаш учун ишлаб чиқарилмаган, ортиқча маҳсулотлар пайдо бўлгач, улар тасодифий шаклда айирбошланган. нима учун тасодифий деган савол туғилади? бунга сабаб бор. 1) айирбошлаш ишлаб чикарувчилар …

ъмол қиймати ҳар хил бўлади, акс ҳолда улар алмашилмайди. аудиторияга савол: а товарни б товарга тенг алишти-риш учун уларнинг фойдалилиги бир хил бўладими ёки турличами? жавоб: а товарни б товарга тенг алишти-риш учун уларнинг фойдали-лиги турлича бўлиши шарт, акс ҳолда улар айирбошланмайди. товар нисбий ёки эквивалент қиймат шаклида бўлишидан қатъи назар ўзининг табиий сифатини сақлаб қолади. айтилган шаклларда ҳар хил товарлар бўлиб, улар ўрин алмаштиб турадилар. нисбий шаклдаги товар эквивалент шаклига ўтади ва аксинча ҳил бўлади. б.) иккинчи йирик ижтимоий меҳнат тақсимотидан кейин, яъни деҳқонликдан хунармандчиликнинг ажралиб чиқиши натижасида муомалада товарларнинг хилма – хил турлари пайдо бўлади. айрибошлаш доираси янада кенгаяди. товар айрибошлаш ривожланиши билан тасодифий қиймат шаклидан тўла ёки кенгайган шаклга ўтилди. бундай айрибошлашда бир товарга қарама – қарши фақат битта товар эмас, балки кўп товарлар иштирок этади. масалан, суданликлар тузга қуйидаги товарларни айрибошлашган. = 10 – 15 бош кўй 10 қоп туз = 20 – 30 бош эчки …

қийинчиликларни кўпайтиради. аста – секин товарлар орасидан ҳамма товарларга айрибошоланади оладиган махсус товар ажралиб чиқади. бу товар ҳамма товарлар қийматини ўзида ифода этади. турли даврларда ҳар бир жойнинг табиий шароитига қараб ҳар хил товарлар умумий айрибошланиш хусусиятига эга бўлган. баъзан мўйна, баъзан дон, баъзан қўй – эчки амалда махсус товар ролини бажарган. товарларнинг дунёсидан чиққан махсус товар қолган барча товарлар учун умумий эквивалентга айланган. қийматнинг кенгайган шакли аста секин қийматниг эквивалент шаклига айланади. энди бир неча товарлар ўз қийматини битта товарда ифода этади. 1 қоп буғдой = 10 кг чой = 10 та қўй 40 кг кофе = ёки 0,5 тонна темир = 10 та қўй 2 унция олтин = барча товарларнинг қиймати бир товарда ифодаланади, бу товар ижтимоий меҳнатнинг бевосита ифодаси сифатида чикади. умумий эквивалент товар ҳамма товарларга айрибошланиш хоссасига эга. ишлаб чиқариш тараққиётининг муаян босқичида айрибошлаш иқтисодий хаётнинг муҳим омилига айланади. айрибошлашсиз яшаб бўлмай қолади, ҳар бир ишлаб …

тарзда майда қисмларга ажратиш ва яна яхлит ҳолатга келтириш мумкин. ii. пул – барча бошқа товарлар учун умумий эквивалент вазифасини бажаруввчи махсус товардир. пул махсус товар экан у бошқа оддий товарлар сингари 2 та хусусиятга эга, яъни истеъмол қийматга ва қийматга. пул кишилар ўртасидаги ижтемоий муносабатларни ифодалайди. инсоният тараққиёти давомида кашф қилинган ихтиролар орасида энг оддийси ва энг мураккаби, энг тушунарлиси ва энг чалкаши, шак – шубхасиз пулдир. пул одамлар хатти – харакатлари ва фаолиятида асосий туртки берувчи омил бўлган ва шундай бўлиб қолади. а. дюманинг фикрича «пул баҳоси нимага лойиқ бўлса, шунча тенгдир, у яхши хизматкор ва аҳмоқ хўжайиндир.» пул қачон вужудга келган ва пул ролини қандай товарлар ўйнаган деган савол туғилади. турли даврларда, турли халқларда пул вазифасини турли товарлар бажарган. масалан қадимги юнонистон, рим, араб ва хинд қабилаларида пул вазифасини чорва бажарган. лотинлар тилида пул – «ресия» - «чорва» деган маънони билдиради. африка ва тинч океани халқларида қимматбаҳо …

ган е ўхшатма тангалар зарб этила бошланди. бу мустақил танга зарб қилишга ўтиш шакли эди. хоразм ва сўғд давлатларида эрамизнинг биринчи асрида кумуш ва мис қўлланилган аттик андозанинг ўрта осиёга хос тури сақланиб қолган. қадимги кушон империясида. бу ерда янги пул тизими кумушга эмас, балки олтинга асосланган эди. эрамизнинг iii асри биринчи ярмида кушон империяси парчаланиб кетади. натижада икки дарё оралиғидаги қатор ўрта осиё вилоятларида пул тизими танглиги юз беради. бу танглик танга сифатининг ёмонлашувида ва вазни енгиллашувида ўз ифодасини топди. бундай ҳолатнинг юзага келишига қуйидаги омиллар ҳам таъсир кўрсатади: 1) қулдорлик тузумининг тангликка учраши 2) кўчманчи қабилаларнинг бостириб кириши. шундай қабилалардан бири ҳисобланган эфталитлар v-vi асрларда ҳозирги ўзбекистоннинг ката ҳудудини қамраб олган давлат барпо этдилар. бу ягона пул тизими мавжуд эмас эди. ҳар бир вилоят ўз тангасини зарб қилар эди. ўрта асрлар бошларида марказий осиё давлатларида кумуш тангаларни юнонча «драҳма» номи билан аташган. бронза тангалар эса «пани» ва «танга» …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "пулнинг моҳияти ва зарурлиги. пулнинг вазифалари"

1353940501_40267.doc пулнинг моҳияти ва зарурлиги www.arxiv.uz режа: 1. пулнинг вужудга келиши. а) қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли б) қийматнинг тўла ёки кенгайган шакли г) қийматнинг пул шакли 2. пулнинг моҳияти ва зарурлиги. 3. пулнинг вазифалари асосий таянч тушунчалар: пул. қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли, қийматнинг оддий ёки тасадофий шакли, қийматнинг тўла ёки кенгайган шакли, қийматнинг умумий шакли, қийматнинг пул шакли натурал пуллар, олтин, кумуш, мис тангалар. қоғоз пуллар, кредит пуллар, електрон пуллар. 1. пул узоқ тарихий ривожланиш маҳсулидир. уни товар айирбошлашнинг ўзи яратади. товар хўжалигининг ривожланиши товар қийматининг ифодаси бўлмиш пулни келтириб чиқаради. пул ижтимоий меҳнат ва қийматни билдиради. ижтимоий меҳнат қайси соҳада сарфланганлиги ва қиймат ...

Формат DOC, 88,0 КБ. Чтобы скачать "пулнинг моҳияти ва зарурлиги. пулнинг вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: пулнинг моҳияти ва зарурлиги. п… DOC Бесплатная загрузка Telegram