xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар

ZIP 21 sahifa 7,4 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 7,4 MB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

1700505495.pptx /docprops/thumbnail.jpeg xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар 1 тузувчи ишмуҳамедов р.ж. 1 тузувчи:қурбонова.г.б. хуш келибсиз! заковат қаерда бўлса, улуғлик бўлади билим кимда бўлса, буюклик олади заковатли уқади, билимли билади билимли, заковатли тилакка етади ўқитувчи – келажак бунёдкори! 1 мавзу: xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар асосий саволлар 1. xvii-xix асрнинг биринчи ярмида бухоро, хива ва қўқон хонликларида таълим-тарбия , мактаб, фан ва маданият. 2. жахон отин увайсийнинг педагогика ривожида тутган ўрни. 3. муҳаммад содик кошгарийнинг ёшларни ахлоқан етук инсон бўлиб тарбияланишига оид қарашлари. таянч иборалар. ижтимоий, мафкуравий, адабий, маърифий ҳаёт, меъморий ансанбл, диний мафкура, фан арбоблари, адиблар, илохий таълим асослари, отинойим мактаблари, "одоб ас-солихан", иффат, насаб. идентив ўқув мақсадлари 1. 17-19 асрларда бухоро, хива, ва қўқон хонликларида таълим-тарбия мактаб, фан ва маданият тараққиётининг моҳиятини тушунтириб беради. 2. 17-19 асрларда бухоро хива, ва қўқон хонликларида таълим-тарбия, мактаб, фан ва маданият тараққиётининг моҳиятини очиб беради. 3. 17-19 …

2 / 21

ирий санъат ривожланди. табиий фанларга оид яратилган асарларни кўпайтириш усулларини ифода этувчи "ҳисоблаш уссуллари ҳақида трактат) номли математикага оид аса юзага келди. бу даврда абулғозийнинг "шажараи турк" асари айниқса машҳур бўлди. абулғозий 1603 йили хива хони арабмуҳаммад оиласида келди ва у 1645-1663 йилларда келиб хукмронлик қилган абўлгозийнинг "шажараи турк" асари машхур. у сипохилик, шоирлик тарихнавислик соҳаларида шухрат топганди абулғозий хоразмда илм-фанни тараққий эттириш ва маданиятни яхшилаш мақсадида ўз саройига бинокорлар, табиблар, шоирлар, тарихнавислар, адиб, хаттот ва 17-19 асрда бухоро хива, қўқон хонликларида таълим тарбия фан ва маданият ривожини изоҳлаб беради. xv асрнинг охири ва xvi аср бошларида мовароуннахрда бир юз эллик йил ҳукмронлик қилган темурийлар сулоласи инқирозга учради. унинг ўрнига шайбонийлар хукмронлиги ўрнатилди. шайбонийхон (1451-1510) мовароуннахрда кучли марказлашган давлат барпо қилишган бўлса ҳам, унинг ўлимидан сўнг ўзаро урушлар авж олиб кетди ва бу ҳудудда учта хонлик , аввало , бухоро ва хоразм, xviii аср охирига "қўқон хонлиги қарор топди. аммо …

3 / 21

"меҳмонномайи бухоро" каби йирик бадиий асарларида ўша даврнинг ижтимоий , мафкуравий, адабий маърифий ҳаёти ўз аксини топган. xvii-xviii асрларда меъморчилик соҳасида кўплаб иншоотлар бунёд этилди. бухорода имомкулихоннинг нуфузли катта амалдорларидан нодир девонбеги шаҳар кўркига кўрк қўшувчи масжид, ховуз, мадрасадан иборат катта меъморий ансамбл қурдирди. нодирдевонбеги бундан ташқари, самарқанддан 4 чақирим жанубда хўжа ахрор қабри олдига мадраса ва номозгох ҳам бино қилдирди. бу даврда ижтимоий ҳаётнинг барча жабҳаларида диний мафкура ҳукумрон эди. турмушда ҳам, оилада ҳам, ҳар бир киши аҳлоқида, ҳулқ-атвори диний талабларга риоя этилар, мадрасаларда асосан илохий таълим эсослари ўргатилар эди. мадрасани битирганларидан мударрис, мутавали, қози, имомлар, шунинг билан фан арбоблари, адиблар, шоирлар ҳам етишиб чиқарди. чунончи: боборахим машраб, муҳаммад амин косоний - намангоний, сайидо намангоний, шавқий намагоний, сайидо насафий, суфи оллоёр, зебунисо, дилшод - барно, муҳаммад мир олим бухорий, абулғози баходирхон кабилар бошқа касб эгаларини тўплади. абўлғозий ота-боболарининг қунтсизликлари туфайли ёзилмай қолиб кетаётган хонлик тарихини яратишга қатъий киришди ва …

4 / 21

. масжид ёнидаги мактабда болаларга 7 йил алифбе, абжад, қуръон, фарзи айн, чор китоб, хўжа хафиз, "маслик ул-муттакин" , мирзо бедилдан савод ўргатилган. ўзбек болалари ўқийдиган мактабларда "китоби фўзулий", "лисон ул-тайр", "девони алишер навоий", "хувайдо", "киссаи девона машраб", сўфи оллоёрнинг "сабот ул-ожизин" китоби ўқитилган. барча мактабларда ибораларнинг саводи чиқарилгандан сўнг суфи оллоёр ўқитилган. таълим-тарбия жараёнида хотин-қизларга , аёллар тарбиясига катта эътибор берилди. ўқимишли, маърифатли, зиёли аёллар томонидан кўплаб мактаблар ташкил этилди ва у отинлар мактаби деб номланди. жаҳон отин увайсий марғилон шаҳар чилдухтарон махалласида, фарғона тумани, арсун қишлоғида туғилиб яшаган. унинг отаси қайнар девона ёки девонаи каландар деб юритилган. (унинг исмини сиддиқбобо деб атаганлар). онасининг номи эса чиннибиби эди. уларнинг увайсийдан катта охунжон хофиз деган ўғли ҳам бор эди. қайнар девона kocoндан келиб, марғилонда турғун бўлиб қолган. дастлаб жаҳонбиби ота-онаси ва акасининг кўмагида ўз-ўзича мутолаага берилади. ўзбек, тожик мумтозлари, айниқса жомий, фузулий асарларини севиб ўқиб, улардан ўрганади. увайсий тахаллуси билан …

5 / 21

лло 1842 йилда қўқон талон-торож қилиб, нодирани вахшиёна ўлдиргандан кейин, увайсий марғилондан бутунлай кетиб қолади ва умрининг охиргача у қўқонда яшайди. увайсийнинг муаллимлик фаолиятини ўрганар эканмиз, унинг ўқитиш усуллари ҳақида, ўша даврдаги қизлар мактаби, уларнинг мазмунида отинларнинг ўрни ҳақида муайян маълумотга ҳам эга бўламиз xix асрда ўзбекистонда, умуман марказий осиёда таълим-тарбия муаммолари билан махсус шуғулланувчи мутахассислар, олимлар, мутафаккирлар бўлмаган. лекин даврнинг илғор кишилари шоир ва мутафаккирлари ўз маърифий қарашлари асосида таълим-тарбияни ривожлантирганлар. шубхасиз, таълим-тарбиянинг моҳияти, ижтимоий роли, мақсад ва вазифалари, тарбиячининг ижтимоий ҳаётда тутган ўрни сингари масалалар ҳақида у ёки бу шаклда ўз фикрини билдирмаган, чинакам тарбиячи бўлиши қийин. ўтмишдаги барча шарқ мутафаккир ва шоирлари сингари ўзбек отинларининг ҳам педагогика назариясига оид асарлари йўқ. лекин уларнинг кўпчилигида назм иқтидорли бўлганлиги туфайли бизга мерос қилиб қолдирган шеърий дурдоналарига асосланган ҳолда таълим-тарбия тўғрисидаги қарашлари, халқа маърифий тарқатиш соҳасидаги интилишларини аниқлаш мумкин. бир сўз билан айтганда, педагогика уларнинг асарларига сингиб кетгандир. ана шундай …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар" haqida

1700505495.pptx /docprops/thumbnail.jpeg xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар 1 тузувчи ишмуҳамедов р.ж. 1 тузувчи:қурбонова.г.б. хуш келибсиз! заковат қаерда бўлса, улуғлик бўлади билим кимда бўлса, буюклик олади заковатли уқади, билимли билади билимли, заковатли тилакка етади ўқитувчи – келажак бунёдкори! 1 мавзу: xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар асосий саволлар 1. xvii-xix асрнинг биринчи ярмида бухоро, хива ва қўқон хонликларида таълим-тарбия , мактаб, фан ва маданият. 2. жахон отин увайсийнинг педагогика ривожида тутган ўрни. 3. муҳаммад содик кошгарийнинг ёшларни ахлоқан етук инсон бўлиб тарбияланишига оид қарашлари. таянч иборалар. ижтимоий, мафкуравий, адабий, маърифий ҳаёт, меъморий ансанбл, диний мафкура, фан арбоблари, адиблар, илохий таъл...

Bu fayl ZIP formatida 21 sahifadan iborat (7,4 MB). "xvii-xix асрларда таьлим - тарбия ва педагогик фикрлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xvii-xix асрларда таьлим - тарб… ZIP 21 sahifa Bepul yuklash Telegram