o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari

DOCX 34 pages 550.6 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 550.6 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi “o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari” mavzusida yozgan kurs ishi “o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari” mundarija kirish………………………………………………………3 - 10 1. o’zbek xalq cholg’ulari haqida……......……………….. 11 -18 2. xalq cholg’ularining ijro imkoniyatlari ….………………19 - 27 3. tovush hosil qiluvchi vositalar .………………………….28 - 30 4.xulosa……………………………………………………...31 5.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………...32 kirish o‘zbek xalq cholg‘ularining tarixi qadimdan o‘rganilib kelinadi. ix-xvii asrlarda yashab o‘tgan o‘rta osiyo olimlarining risolalarida musiqiy cholg‘ularning tavsilini, mashhur musiqachilar nomlarini, mashhur musiqiy asarlar nomlarini uchratish mumkin. o‘zbek an’anaviy musiqasini yig‘ish va o‘rganish xix asrning 70-yillaridan boshlab, keng miqyosda olib borila boshladi. bu ishlarni asosan harbiy kapelmeysterlar olib borishgan. ular orkestrda ishlash bilan birga, etnografik faoliyat bilan ham shug‘ullanishgan. birinchi navbatda, bular a.eyxgorn va f.leysiklardir. xususan, a.eyxgorn turli guruhlarga kiruvchi 36 ta xalq cholg‘usidan iborat katalogni tuzgan. xalq cholg‘ularini yig‘ish va o‘rganish bo‘yicha olib borilgan ishlarda mashhur kompozitor, …

2 / 34

musiqa haqidagi risolalarining ahamiyatini alohida ta’kidlab o‘tadi. uning o‘zbek xalq cholg‘ulari rivoji tarixi bo‘limida olib borgan izlanishlari, ularni sinflashtirish va o‘lchash ishlari katta qiziqish uyg‘otadi. 1933-yili moskvada v.m.belyayevning «o‘zbekiston musiqiy cholg‘ulari» nomli kitobi nashr qilinadi. unda 50 dan ortiq cholg‘ularning tavsillari berilgan. kitobda birinchi marta o‘zbek xalq cholg‘ulari ilmiy darajada sinflashtirilgan. xulosa qilib muallif quyidagicha fikrlaydi: o‘zbek xalq cholg‘ularining musiqiy madaniyatni rivojlantirishda keng qo‘llash uchun ularni qayta ta’mirlash, nota yozuvini kiritish kerak. an’anaviy musiqa cholg‘ularini o‘rganish va ularda ijro etishni o‘rgatish masalalari bo‘yicha izlanishlarni f.m.karomatov, cholg‘ularni qayta ta’mirlash va modernizatsiya qilish borasidagi izlanishlarni esa a.i.petrosyans olib bordilar. a.i.petrosyans «cholg‘ushunoslik» kitobida xalq cholg‘ularining asosiy guruhlarini, sinflashtirishni ilmiy asoslab bergan. bu guruhlar oilalarini yaratib, ularning tuzilishini, texnik va badiiy imkoniyatlarini tavsiflab berdi. shu bilan bir qatorda, ularni samarali qo‘llash uchun amaliy maslahatlar ham berilgan. ancha yillar mobaynida ta’lim uslubiyoti shakllandi. xalq cholg‘ularini qayta ta’mirlash va takomillashtirish natijasida tovush hosil qilishning texnik usullari, …

3 / 34

kestrini tashkil qilish va ishlash bo‘yicha o‘quv-qo‘llanmalar yozildi. shunday qilib, xalq cholg‘ulari yo‘nalishi bo‘yicha musiqiy ta’limning boshlang‘ich bo‘g‘ini uchun ta’lim asoslari shakllandi. har qanday talaba butun o‘quv yili mobaynida yetarli miqdorda keng umumta’lim va kasbiy bilimlarga ega bo‘lishi kerak. chunki, hammamizga ma’lumki, ko‘pgina bitiruvchilarimiz o‘z hayotlarini pedagogik faohyat bilan bog‘laydilar. bu esa psixologiya, pedagogika, uslubiyot bo‘yicha yaxshi tayyorgarlikni, keng dunyoqarashga ega bo‘lishni talab etadi. ammo shu paytgacha pedagogika tamoyillariga asoslangan, ta’limning o‘ziga xosligini ochib beravchi, ijrochilik madaniyati yutuqlarini ifodalagan umumiy va shaxsiy uslublar ishlab chiqilmagan. nashr qilingan ko‘pgina darsliklar va o‘quv qo‘llanmalarda ta’limga tor ma’noda yondoshilgan. hamma tavsiyalar cholg‘uda ijro holatiga, tovush hosil qilishning texnik uslublariga, ijrochilikni egallashga doir bo‘lib, o‘quv-tarbiyaviy jarayon va pedagogik etika masalalari ham birmuncha yoritilgan. lekin ta’limning tarbiyaviy ahamiyati, g‘oyaviy-ma’rifiy yo‘nalishi, ilmiyligi va shu kabi dolzarb masalalarga kamroq e’tibor berilgan. oliy o‘quv yurtlarida bunday uslubiyotning ishlab chiqilmaganligi ijrochilik san’ati bo‘yicha ta’limning sifatiga, pedagogik tayyorgarligiga salbiy ta’sir …

4 / 34

jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari va qonuniyatlarini o‘rganish bilan shug‘ullanadi. maxeys uslubiyot esa ta’limning maxsus bilim ko‘nikmalarini tezroq egallash uslubi va shakllarini ishlab chiqadi. xalq cholg‘ularida ijrochilik uslubiyotini takomillashtirishni quyidagi asosiy bosqichlarga bo‘lish mumkin: 1. zamonaviy, umumiy va musiqiy pedagogika, psixologiya va didaktika masalalarini chuqur o‘rganish. 1. maxsus uslubiyotlar natijalarini, dars berish tajribalarini o‘rganish va umumlashtirish. 1. oldingi maktablar hamda yo‘nalishlarni tanqidiy tahlil qilish, buning natijasida zamonaviy ta’lim rivoji tamoyillarini ishlab chiqish. yuqorida bildirilgan likr-mulohazalardan kelib chiqqan holda shuni ta’kidlashimiz kerakki, bugungi kunda zamonaviy talablarga javob beravchi o‘zbek xalq cholg‘ularini o‘qitish uslubiyotini, ta’limning har bir bosqichiga (boshlang‘ich, o‘rta, ohy) alohida, o‘ziga xos ravishda yondashib, kelajakda yangi avlod adabiyotlarini yaratgan holdagina kasbiy tayyorgarlikning sifatini ta’minlashimiz mumkin. 1. insonning qalbida goʻzallik tuygʻusini taraqqiy ettirmay turib, ma’naviy barkamol inson haqida gapirib boʻlmaydi. shunday ekan qudratli kuchga ega boʻlgan musiqa, oʻz jozibasi bilan inson qalbini qamrab oladi, uni goʻzallikga yetaklaydi. shu boisdan ham musiqani xalqning, …

5 / 34

a takidlash joyiz. xususan, shahrisabzda oʻtkazilgan “xalqaro maqom anjumani”, surxondaryoda "oriental art and culture" va qoraqalpogʻiston respublikasida boʻlib oʻtgan, “xalqaro baxshichilik san’ati” festivallari, margʻilondagi “buyuk ipak yoʻli” xalqaro folklor musiqasi festivali, qoʻqonda boʻlib oʻtgan xalqaro hunarmandchilik festivali kabi yirik madaniy tadbirlarning tashkil etikishi milliy madaniyatimizni dunyo hamjamiyati oldida namoyon qilish va ular bilan madaniyat va san’at sohasida tajriba almashish, madaniyma’naviy munosabatlarni mustahkamlash, xalqaro miqyosda madaniy aloqalarni kengaytirish va oʻzbek milliy madaniyati va san’atini keng yoyishda xizmat qiladi. toki odamzod oʻzini qurshab turgan tashqi olamda, oʻzi yashayotgan jamiyatda ozi muloqotda boʻlayotgan kishilarda, tarixan shakllangan va muayyan davrda amal qilayotgan badiiy ijod namunalarida mujassamlashgan goʻzallikni his qila olmas ekan, hech qachon ma’naviy barkamol inson darajasiga koʻtarila olmaydi. musiqa insonga estetik zavq berish bilan birga, yon-atirofidagi goʻzallikni his etish imkoniyatini beradi. musiqa ana shu nozik tuygʻularni shakllantirish va tarbiyalashning qudratli vositalaridan biridir. musiqiy cholgʻular esa, insoniyat ma’naviyatini ohanglarda tarannum etuvchi vosita, ya’ni inson …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi “o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari” mavzusida yozgan kurs ishi “o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari” mundarija kirish………………………………………………………3 - 10 1. o’zbek xalq cholg’ulari haqida……......……………….. 11 -18 2. xalq cholg’ularining ijro imkoniyatlari ….………………19 - 27 3. tovush hosil qiluvchi vositalar .………………………….28 - 30 4.xulosa……………………………………………………...31 5.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………...32 kirish o‘zbek xalq cholg‘ularining tarixi qadimdan o‘rganilib kelinadi. ix-xvii asrlarda yashab o‘tgan o‘rta osiyo olimlarining risolalarida musiqiy cholg‘ularning tavsilini, mashhur musiqachilar nomlarini, mashhur musiqiy asarlar nomlarini uchra...

This file contains 34 pages in DOCX format (550.6 KB). To download "o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek xalq cholg’ularida ijro… DOCX 34 pages Free download Telegram