o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush hosil qilish vositalari

PPTX 4.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1739168156.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari xalq cholg’ularida ijrochilik uslubiyoti reja 1. o’zbek xalq cholg’ulari haqida 2. xalq cholg’ularining ijro imkoniyatlari 3. tovush hosil qiluvchi vositalar cholgʻulardan taraladigan ohanglar esa xalqning ruhiyatidan kelib chiqib yaratiladi. oʻzbek xalqi qadimiy boy musiqiy merosga ega boʻlib, bunda musiqiy cholgʻularning oʻrni alohida ahamiyat kasb etadi. bizning musiqa cholgʻularimiz xalqimizning moddiy, madaniy boyligi hisoblanib, madaniy tariximizni anglashda va milliy madaniyatimiz rivojida boshqa sohalar singari muhim oʻrin tutadi. tarixdan ma’lumki, oʻz davrida oʻzbekiston hududidan gʻarb va sharq mamlakatlarini birlashtirib turuvchi buyuk ipak yoʻli oʻtganligi, bu esa zaminimizga boshqa xalqlar madaniyatining kirib kelishi va bizning madaniyatimizni boshqa xalqlar madaniyatiga yoyilishiga sababchi boʻlgan. bu esa oʻz - oʻzidan barcha sohalar yuksalishiga, hususan musiqa madaniyati ham boshqa sohalar singari rivojlanishi va yurtimiz hududida koʻplab cholgʻularning saqlanib qolishiga zamin yaratib bergan. oʻzbek xalq cholgʻulari oʻziga xos …
2
lar keltirilgan. davrlarning oʻtishi, jamiyat taraqqiyoti mezoniga musiqa cholgʻulari ham hamnafas tarzda rivojlanib, zamonaga mos takomillashib, mukammallashib kelgan. tarixiy manba’larda, qulmuhammd udiyning ud cholgʻusiga toʻrtinchi torni taqqanligi yoki gʻijjak cholgʻusining avval ikki tori, keyin uchinch va toʻrtinchi torlari qoʻshilganli kabi ma’lumotlar aynan cholgʻular takomillashishi va murakkablashib kelganligi bilan bogʻliqdir. bu kabi takomillashtirilib istemolga kirgizilgan cholgʻularga koʻplab misollar keltirish mumkin. “xix asr oxiri va xx asrda oʻzbekona chang, qashqar ruboblari shakllanib iste’molga kirdi. ud va qonun sozlari qayta tiklanib, ijrochilik amalyotini sezilarli darajada boyitdi. afgʻon rubobi hamda turk cholgʻusi boʻlmish - soz ham oʻziga xos jozibasi bilan amaliy jarayondan munosib oʻrin oldi. 2. xalq cholg’ularining ijro imkoniyatlari o‘zbekistonda ijrochilik amaliyotida foydalanib kelinayotgan milliy musiqa cholg‘ularining 30 tadan ortiq turlari mavjud. shulardan 18 nomdagi musiqiy cholg‘ular xx asrning 40-yillaridan keyin professor a.i.petrosyans boshchiligidagi bir guruh mutaxassislar va soz ustalari bilan hamkorlikda takomillashtirilgan musiqiy cholg‘ular bo‘lib, konsert sahnalarida yakkanavozlik sifatida, shu bilan birga, …
3
n berkitiladigan olti teshikchadan iborat diatonik tovushqatoriga ega. umumiy ovoz hajmi birinchi oktavadagi lya dan to'rtinchi oktavadagi re ga qadar. notalar skripka kalitida eshitilganicha yoziladi. qo‘shnayda ijro etish uslubida ikkita naychaga barobar pullanadi va har ikkala naychada yondosh joylashgan yettita teshikchaning tegishlilari barmoq bilan bosiladi. ovoz hajmi bi rinch i oktavadag i re dan ikkinchi oktavadagi sol ga qadar, ayrim qo‘shnaychilar ikkinchi oktavadagi lya, si, hatto bundan yuqori tovushlarni ham hosil qiladilar. qo‘shnayda o‘zbek musiqasi uchun xos bo‘lgan melizmlarni ijro etish juda qulaydir. chang — qadimiy musiqiy cholg‘u hisoblansa-da, bizning hududimizga xx asrning boshlarida kirib kelgani haqida ma’lumotlar bor. chang — o‘rta osiyo xalqlarining urma-torli cholg‘usidir. changda unisonga sozlanganuchtadantor bo‘lib, ovoz diapozoni kichik oktava sol dan uchinchi oktava sol# ga qadar. ilgari ijrochilik amaliyotida qo‘llanilgan changning tovushqatori diatonik ladda bo‘lgan. rubob-prima uch asosiy: kosa, dasta va bosh qismdan iboratdir. rubob-primaning kosasi yarim sharsimon cho‘zinchoq shaklga ega bo‘lib, pastki qismi taxtachali …
4
ushqatori diatonik bo‘lib, to‘rtta (ilgarilari uchta) sim tor taqiladi. bu torlardan 1, 2 va 4-si bir ovozli (unison) bo‘lib, 3-tor kvarta, kvinta ba’zan sekunda past bo‘ladi. satoning to‘rtta tori bor, torlar kuylar amrida sozlanadi. satoning tovushi inson tovushiga yaqin. satodan chiqqan navo xuddi so‘zsiz qo‘shiqday yangraydi. sato cholg‘uchilari uncha ko‘p emas. 1940— 1950-yillarda muqimiy nomidagi musiqali drama teatrining sozandasi abarayev shu cholg‘uda ijro etardi. ammo satoni elimizga tanitgan, elga manzur qilgan mashhur sozanda turg‘un alimatov bo‘ladi. sato ko‘hna cholg‘ular qatoriga kirib, musiqa olamida katta yangilik bo‘ldi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png
5
o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush hosil qilish vositalari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush hosil qilish vositalari"

1739168156.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush xosil qilish vositalari xalq cholg’ularida ijrochilik uslubiyoti reja 1. o’zbek xalq cholg’ulari haqida 2. xalq cholg’ularining ijro imkoniyatlari 3. tovush hosil qiluvchi vositalar cholgʻulardan taraladigan ohanglar esa xalqning ruhiyatidan kelib chiqib yaratiladi. oʻzbek xalqi qadimiy boy musiqiy merosga ega boʻlib, bunda musiqiy cholgʻularning oʻrni alohida ahamiyat kasb etadi. bizning musiqa cholgʻularimiz xalqimizning moddiy, madaniy boyligi hisoblanib, madaniy tariximizni anglashda va milliy madaniyatimiz rivojida boshqa sohalar singari muhim oʻrin tutadi. tarixdan ma’lumki, oʻz davrida oʻzbekiston hududidan gʻarb v...

PPTX format, 4.7 MB. To download "o’zbek xalq cholg’ularida ijro imkoniyatlari, tovush hosil qilish vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek xalq cholg’ularida ijro… PPTX Free download Telegram