yurakqon tomir tizimi biokimyosi

PPTX 72 pages 2.7 MB Free download

72 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 72

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 72

bioorganik va biologik kimyo kafedrasi biologik kimyo 2-kurs mushak biokimyosi ma'ruzachilar: professorlar: r.a. sobirova, o.a. abrorov, f.x. inoyatova, dotsent m.a. ataxodjaeva yurak qon tomir tizimi biokimyosi ko'rib chiqiladigan savollar miofibrillalarning asosiy oqsillari, ularning molekulyar tuzilishi sarkoplazmatik oqsillar, mushakning ekstraktiv moddalari va mushaklarda energetik almashinuvning o'ziga xosligi mushaklar qisqarishi va bo'shashining biokimyoviy mexanizmlari istochniki energii mishechnogo sokrasheniya. mushaklar distrofiyasi va degeneratsiyasida biokimyoviy o'zgarishlar yurak qon tomir tizimi infarkt miokarda endoteliy ateroskleroz. 3 turdagi mushak tafovut etiladi: skelet, yurak va silliq mushaklar. mushak to'qimasi tana vaznini 40-42% ni tashkil etadi. mushaklarni asosiy dinamik funktsiyasi – qisqarish va keyinchalik bo'shashishi hisobiga harakatchanlikni ta'minlash. mushaklar qisqarganda kimyoviy energiyani mexanik energiyaga aylanishi bilan bog'liq bo'lgan ish amalga oshadi. ko'ndalang-targ'il mushaklar paralel joylashgan mushak tolalaridan iborat. xar bir tola bitta ko'p yadroli xujayra xisoblanadi. mushak xujayralarining asosiy qismini miofibrillalar tashkil qiladi. qisqarishni ta'minlovchi sarkomerlar ikki turdagi paralel joylashgan ipsimon filamentlardan: qalin miozin filamentlari va ingichka f-aktin …

2 / 72

ylashgan yo'g'on filamentlar va ular o'rtasida diametri 7-8 nm bo'lgan ingichka filamentlardan iborat. a-diskning ko'ndalang kesimida filamentlarning ikkilamchi geksagonal to'r hosil qilishi ko'rinadi, ya'ni filamentlarning har biri boshqa turdagi olti filament bilan o'ralgan. qisqarishda sarkomer o'zining birlamchi uzunligiga nisbatan 25-30%ga kaltalashadi. maksimal qisqarishda to'qnash keluvchi ingichka filamentlar bir-biri bo'yicha siljiydi va qisman bir-birini yopadi, ayni vaqtda qalin filament uchlari sarkomer ikkala z-chiziqlari bilan bog'lanadi. katta yoshdagi odam va hayvon mushak to'qimasida 72 dan 80% gacha suv saqlanadi. mushak massasini 20-28%ni quruq moddalarga asosan oqsillarga, to'g'ri keladi. oqsillardan tashqari quruq moddalar tarkibiga glikogen va boshka uglevodlar, turli lipidlar, azot saqlovchi ekstraktiv moddalar, organik va noorganik kislotalar tuzlari va boshqa kimyoviy birikmalar kiradi. mushak to'qimasi oqsillari 3 asosiy guruhga bo'linadi: sarkoplazmatik, miofibrillyar va stroma oqsillari. barcha mushak oqsillaridan birinchisi 35%, ikkinchisi – 45%, uchinchisi 20% ni tashkil etadi. bu oqsillar suv va turli ion kuchlanishga ega bo'lgan tuzli eritmalarda erishi bilan bir-biridan …

3 / 72

% tashkil qiladi. aktinning 2 shakli ma'lum: globulyar (g-aktin) va fibrilyar (f-aktin). g-aktin molekulasi 42000 mol og'irlikka ega bo'lib 374 aminokislota qoldig'idan iborat bo'lgan 1 ta polipeptid zanjirdan iborat. f-aktin g-aktin polimerlanish mahsuloti bo'lib, qo'sh spiralli strukturaga ega va tsitoskeletning muxim struktur elementi xisoblanadi. ipsimon tropomiozin (64 kda) 7 aktin subbirliklarini o'z ichiga oladi va f-aktin bilan bog'langan. tropomiozin miofibrilla oqsillarini 4-7% ni tashkil etadi. troponin (78 kda) kompleks bo'lib 3 xil subbirliklardan tashkil topgan (t, s, i). u aktin va tropomiozin bilan bog'lanish xususiyatiga ega. skelet mushakda barcha miofibrilla oqsillarining 2% tashkil etadi. troponinning tn-t va tn-i subbirliklari tsamf ga bog'liq proteinkinazalar ishtirokida fosforillanish qobilyatiga ega. troponin tropomiozin bilan birikib nativ tropomiozin kompleksini hosil qiladi. bu kompleks aktin filamentlariga birikadi va sklet mushagi aktomioziniga kaltsiy ionlariga sezuvchanlik xususiyatini beradi. qolgan α- va β-aktinin, desmin, konnektin (titin) va vimentin oqsillar miqdori kam. sarkoplazmatik oqsillar sarkoplazmatik oqsillarga miogen, mioglobin, globulin x …

4 / 72

larga kiradi, molekulyar og'irligi 16700, bitta polipeptid zanjirdan iborat bo'lib, 153 aminokislota qoldig'ini saqlaydi. mioglobin polipeptid zanjiri gem atrofida o'ralgan egilgan, ixcham joylashgan naychaga o'xshaydi. mioglobinning asosiy vazifasi mushaklarda kislorodni tashish va zaxiralash (kislorodning 14% mioglobinda saqlanadi). mioglobinga kislorodni bog'lanishi gemoglobinga nisbatan 5 marotaba yuqori. mushak ekstraktiv moddalari skelet mushagida qator myhim azot tutuvchi ekstraktiv moddalar saqlanadi: adenil nukleotidlari (atf, adf, amf), adenil qatoriga kirmaydigan nukleotidlar, kreatinfosfat, kreatin, kreatinin, karnozin, anserin, erkin aminokislotalar va boshqalar. karnozin va anserin miya va muskullarda topilgan. muskullarda ularning kontsentratsiyasi 100 g to'qimaga 100-200 mg atrofida bo'ladi. karnozin va anserin charchash natijasida pasaygan mushak qisqarishining amplitudasini oshiradi. azotsiz moddalardan mushakda quyidagilar bo'ladi: glikogen, glyukoza va geksozafosfat qoldiqlari, sut kislotasi, piruvat va boshqa karbon kislotalar. mushak to'qimasida neytral yog'lar va xolesterin, noorganik tuzlar va mikroelementlar ham uchraydi. mushak qisqarish muammosi o'z ichiga 3 aspektni oladi: energetik morfologik (mushak tolalarini mikro- va submikrostrukturasi o'zgaradi). biofizik-kimyoviy energiya mexanik …

5 / 72

lotalarga boy va shuning uchun sa2+ kuchli bog'lash xususiyatiga ega. xujayra plazmatik membranasining depolyarizatsiyasi t-naychalar orqali potentsialga bog'liq membrana "sr-foot“ oqsillariga o'tkaziladi va sr ning sa2+ kanallari ochiladi. tsitoplazmada sa2+ kontsentratsiyasi ≥10-5 m ortadi va miofibrillalar qisqarishiga olib keladi. bo'shashgan skelet mushaklarida troponinning tropomiozin bilan kompleks xosil qilishi miozin boshchalarini aktin bilan bog'lanishiga to'sqinlik qiladi. tsitoplazmada sa2+ kontsentratsiyasi ≥10-5 m ortishi uni troponinning s-subbirligi bilan bog'lanishiga olib keladi. troponin konformatsiyasi o'zgaradi, troponintropomiozin kompleks parchalanadi va aktin molekulasida miozin bilan bog'lanish markazi ochiladi. bu esa aktin-miozin tsiklini boshlab beradi. qisqarish tugagandan so'ng sa2+ sr ga qayta faol transport xisobiga tashiladi, troponin s sa2+ ni ajratadi, troponin-tropomiozin kompleks o'z xoliga qaytadi, aktin-miozin tsikli tugaydi va mushaklar bo'shashadi. mushaklardagi energetik almashinuvning o'ziga xos tomonlari mushaklarning qisqarishi va bo'shashishi uchun energiya atf sifatida bo'ladi. zahira energiya ko'p bo'lmagan miqdordagi atf va kreatinfosfat holatida bo'ladi. bu zahira 10-12 sek. ga etadi. mushak beto'xtov ishlaganda 40-50 …

Want to read more?

Download all 72 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurakqon tomir tizimi biokimyosi"

bioorganik va biologik kimyo kafedrasi biologik kimyo 2-kurs mushak biokimyosi ma'ruzachilar: professorlar: r.a. sobirova, o.a. abrorov, f.x. inoyatova, dotsent m.a. ataxodjaeva yurak qon tomir tizimi biokimyosi ko'rib chiqiladigan savollar miofibrillalarning asosiy oqsillari, ularning molekulyar tuzilishi sarkoplazmatik oqsillar, mushakning ekstraktiv moddalari va mushaklarda energetik almashinuvning o'ziga xosligi mushaklar qisqarishi va bo'shashining biokimyoviy mexanizmlari istochniki energii mishechnogo sokrasheniya. mushaklar distrofiyasi va degeneratsiyasida biokimyoviy o'zgarishlar yurak qon tomir tizimi infarkt miokarda endoteliy ateroskleroz. 3 turdagi mushak tafovut etiladi: skelet, yurak va silliq mushaklar. mushak to'qimasi tana vaznini 40-42% ni tashkil etadi. mushaklarni aso...

This file contains 72 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "yurakqon tomir tizimi biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: yurakqon tomir tizimi biokimyosi PPTX 72 pages Free download Telegram