yurak qon-tomir tizimi

PPTX 79 pages 28,3 MB Free download

79 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 28,3 MB

Fayl turi PPTX

Pages 79

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 79

yurak. qon aylanish doirasi. aorta . umumiy uyqu arteriyasi . ichki uyqu arteriyasi. tashqi uyqu arteriyasi. yuz- jag’ soxasining qon bilan ta’minlanishi yurak qon-tomir sistemasi tojimurodov mansur tojimurodovich @urolog_mansurtojimurodovich tomirlar tizimi organizmda muhim vazifani bajaradi. ularning ichida suyuqlik (qon va limfa) oqadi. bu suyuqlik hujayra, to‘qimalar hayoti uchun kerak bo‘lgan oziqa moddalar va kislorodni (arteriyalar) yetkazib beradi, ulardan organizm uchun keraksiz moddalarni ekskretor a’zolarga (venalar) olib borib tashqariga chiqaradi. tomirlar ichidagi suyuqlik tarkibiga qarab ikki qismga: qon tomirlar va limfa tomirlarga bo‘linadi. qon tomirlar teri va shilliq pardalar epiteliyida, sochlarda, ko‘z olmasining shox pardasida va bo‘g‘imlar tog‘ayida bo‘lmaydi. kichik qon-aylanish doirasi qon tomirlar tizimining markaziy a’zosi yurak hisoblanadi. u ritmik ravishda qonni harakatga keltiradi. yurakdan boshlanib organizmga tarqaladigan tomirlar arteriyalar deb ataladi. hujayra va to‘qimalardan qonni yurakka olib keluvchi tomirlar venalar deyiladi. odam tanasida ikkita (katta va kichik) qon aylanish doirasi tafovut qilinadi. kichik (o‘pka) qon aylanish doirasi o‘pkada qonni …

2 / 79

sida burma hosil bo‘ladi. bu burma pastga qarab o‘sib 5 - hafta boshlarida umumiy bo‘lmachani ikkiga bo‘luvchi to‘siqqa aylanadi. yurak (лат. cor; греч. cardia)-yurak ko’krak qafasini o’rta soxasi o’pkalar orasida joylashgan, 3/1 qismi o’ng tomonga va 3/2 qismi chap tomonga to’g’ri keladi. yurakda 4 ta yuza tafovut qilinadi. 1.facies sternocostalis-old yuza to’sh dastasi va qovurg’a tog’ayidan iborat. 2.facies posterior-qizilo’ngach va aorta thorasica bor. 3.facies inferior(diafragmatica)-diafragma joylashgan. 4.facies mediastinalis(pulmonalis) yurak 4 ta kameradan iborat bo’lib 2 ta bo’lmacha va 2 ta qorinchadan iborat. o’ng bo’lmacha va o’ng qorincha o’rtasida 3 tabaqali klapan (valvula tricuspidale), chap bo’lmacha va chap qorincha o’rtasida 2 tabaqali klapan (valvula bicuspidale) joylashgan. yurak normada 60-89 martagacha uradi 1 daqiqada. o‘ng bo‘lmacha(atrium dextra)2-3mm o‘ng qorincha bilan o‘ng bo‘lmacha va o ‘ng qorinchalar orasidagi teshik (ostium atrioventricularae dextrum) orqali qo‘shilib turadi. pastki kavak vena teshigi bilan o‘ng bo‘lmacha va o‘ng qorinchalar orasidagi teshik o‘rtasida tojsimon sinus teshigi (ostium sinus …

3 / 79

hasidagi so‘rg‘ichsimon mushaklar (mm.papillares anterior, posterior et septales) tafovut qilinadi. o’pka poyasi teshigida o‘ng va chap yarimoysimon to‘sg‘ichlar (valvula semilunaris anterior, dextra et sinistra), yarimoysimon to‘sg‘ich bilan o‘pka poyasi o‘rtasida bo‘shliq (sinus trunci pulmonalis) bor. chap bo‘lmacha (atrium sinistrum) noto‘g‘ri kub shaklida bo‘lib, o‘ng bo‘lmachadan silliq bo‘lmachalar orasidagi to‘siq vositasida chegaralanib turadi. chap bo‘lmachaning oldingi yuzasida chap quloqcha (auricula sinistra) joylashgan. bo‘lmachaning ichki yuzasi silliq, quloqcha ichida taroqsimon mushaklar bor. chap bo’lmachaga ochiladigan 5 ta teshikdan to‘rttasi yuqori va orqa tomonda joylashgan. bular o‘pka venalari ochiladigan teshiklardir (ostia venarum pulmonatium). beshinchi chap bo‘lmacha va qorinchalar orasidagi teshik (ostium atrioventriculare sinistrum) chap bo‘lmachani chap qorinchaga qo‘shib turadi. chap qorincha (ventriculus sinister)10-15mm asosi yuqoriga qaragan konus shaklida bo‘ladi. uning yuqori keng qismining o‘ng tomonida aorta teshigi (ostium aortae), chap bo‘lmacha va chap qorincha orasidagi to‘sg‘ich yoki mitral to‘sg‘ich (valva atrioventricuiaris sinistra seu mitralis) joylashgan. oldingi tavaqa (cuspus anterior), orqa tavaqa (cuspus posterior), …

4 / 79

g va chap bo‘lmacha va qorinchalar orasidagi teshikni o‘ragan o‘ng va chap fibroz halqalardan (annuli fibrosus dexter et sinister) boshlanadi. bo‘lamachalar miokardi ikki: 1. yuza qavati ikkala bo‘lmacha uchun umumiy ko‘ndalang tolalardan iborat. 2.chuqur qavati har bir bo‘lmacha uchun alohida bo‘ylama yo‘nalishdagi mushak tolalaridan iborat. bo‘ylama tolalar fibroz halqadan boshlansa, aylanma tolalar bo‘lmachaga quyiladigan venalarni o‘rab turadi. qorinchalar miokardi turli yo‘nalishdagi uch qavatdan iborat. tashqi qiyshiq qavat fibroz halqadan boshlanib, yurak uchida yurak girdobi (vortex cordis) ni hosil qilib, ichki bo‘ylama qavatga o‘tib ketadi. yurak devorining tashqi qavati epikard (epicardium) miokardning ustidan qoplab turuvchi yurak xaltasining visseral varag‘idan iborat bo‘ladi. u yupqa biriktiruvchi to‘qima qatlami bo‘lib, mezoteliy bilan qoplangan. epikard yurakka keluvchi va yurakdan chiquvchi yirik qon tomirlami o‘rab, perikardning pariyetal varag‘iga o‘tib ketadi. yurakning o‘tkazuv tizimi (complexus stimulans cordis).yurak miokardining ritmik ravishda qisqarishini uning o‘tkazuv tizimi boshqarib turadi. yurakning o‘tkazuv tizimi quyidagilardan iborat: 1. yurak vena bo‘shlig‘i va bo‘lmacha …

5 / 79

n o‘pka, oldingi ozgina qismi esa to‘sh suyagi va qovurg‘a tog‘aylariga tegib turadi. yurakning yuqori chegarasi o’ng va chap qovurg’a tog’aylari yuqori chekkasini birlashtiruvchi chiziqda joylashgan. o‘ng chegarasi o‘ng uchinchi qovurg‘a togayi yuqori chekkasidan boshlanib, to‘sh suyagi chekkasidan 1-2 sm o‘ngda vertikal yo‘nalib beshinchi qovurg‘a tog‘ayigacha tushadi. pastki chegarasi o‘ng beshinchi qovurg‘a tog‘ayidan yurak uchigacha o‘tgan chiziqda bo‘ladi. yurak uchi esa chap beshinchi qovurg‘a oralig‘ida o‘rta o‘mrov chizig‘idan 1-1,5 sm ichkarida yotadi. chap chegarasi chap uchinchi qovurg‘a tog‘ayining yuqori chekkasidan to‘sh suyagining chap chekkasi bilan chap o‘rta o‘ng va chap uchinchi qovurg‘a o‘mrov chizig‘i o‘rtasidagi sohadan boshlanib yurak uchigacha boradi. o‘ng toj arteriyasi (a.coronaria dextra) yarimoy shaklidagi o‘ng to‘sg‘ichning sinusi sohasidan boshlanadi. uning yirik tarmog‘i qorinchalararo to‘siqning tarmoqlari (rr.interventriculares septales) qorinchalararo orqa egat bo‘ylab yurak uchigacha boradi. o‘ng toj arteriya tarmoqlari o‘ng bo‘lmacha va qorincha devorini, o‘ng qorincha so‘rg‘ichsimon mushaklarini, qorinchalararo to‘siqning orqa qismini, yurak vena bo‘shlig‘i va bo‘lmacha orasidagi …

Want to read more?

Download all 79 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "yurak qon-tomir tizimi"

yurak. qon aylanish doirasi. aorta . umumiy uyqu arteriyasi . ichki uyqu arteriyasi. tashqi uyqu arteriyasi. yuz- jag’ soxasining qon bilan ta’minlanishi yurak qon-tomir sistemasi tojimurodov mansur tojimurodovich @urolog_mansurtojimurodovich tomirlar tizimi organizmda muhim vazifani bajaradi. ularning ichida suyuqlik (qon va limfa) oqadi. bu suyuqlik hujayra, to‘qimalar hayoti uchun kerak bo‘lgan oziqa moddalar va kislorodni (arteriyalar) yetkazib beradi, ulardan organizm uchun keraksiz moddalarni ekskretor a’zolarga (venalar) olib borib tashqariga chiqaradi. tomirlar ichidagi suyuqlik tarkibiga qarab ikki qismga: qon tomirlar va limfa tomirlarga bo‘linadi. qon tomirlar teri va shilliq pardalar epiteliyida, sochlarda, ko‘z olmasining shox pardasida va bo‘g‘imlar tog‘ayida bo‘lmaydi. kichi...

This file contains 79 pages in PPTX format (28,3 MB). To download "yurak qon-tomir tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: yurak qon-tomir tizimi PPTX 79 pages Free download Telegram