qon tomirlar tizimi haqidagi ilm-angiologiya

DOC 448,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1408956347_58781.doc £он томирлар тизимининг умумий анатомияси qon tomirlar tizimi haqidagi ilm-angiologiya reja: 1. qon tomirlar tizimining filogenezi 2. yurakning taraqqiyoti 3. yurak 4. yurak kameralari 5. yurak topografiyasi 6. yurakning yoshga qarab o‘zgarishi 7. perikard 8. arteriyalar taraqqiyoti 9. katta qon aylanish doirasi qon tomirlari 10. arteriyalarning tuzilishi 11. aorta 12. tashqi uyqu arteriyasi 13. aorta ravog‘i tarmoqlari 14. qo‘ltiq osti arteriyasi. 15. yelka arteriyasi 16. bilak va qo‘l panjasi arteriyalari 17. aortaning ko‘krak qismi 18. ko‘krak aortasining visseral tarmoqlari 19. aortaning qorin qismi 20. umumiy yonbosh arteriyasi 21. ichki yonbosh arteriyasi 22. tashqi yonbosh arteriyasi 23. son arteriyasi 24. taqim osti arteriyasi 25. boldir va oyoq panjasi arteriyalari 26. arteriyalarning tarqalish qonuniyatlari 27. a’zo sirti arteriyalari 28. arteriyalarning asosiy o‘zanlardan a’zolarga borish qonuniyatlari 29. a’zo ichi arteriyalarining tarmoqlanish qonuniyatlari 30. vena tizimi 31. venalarning arteriyalardan farqi 32. venalarning taraqqiyoti 33. venalarda qon oqishini ta’minlovchi moslamalar 34. kichik qon aylanish …
2
tsirkulyator tizim va yurak kiradi. bu tizim organizmda modda almashinuvini ta’minlaydi. qon tomirlar tizimining markaziy a’zosi yurak hisoblabadi. u ritmik ravishda qonni harakatga keltiradi. yurakdan boshlanib organizmga tarqaladigan tomirlar arteriyalar deb ataladi. bu nomni birinchi bo‘lib eramizdan oldingi uchinchi asrda yashagan gippokrat bergan bo‘lib (aer-havo, tereo-saqlayman) degan ma’noni bildiradi. hujayra va to‘qimalardan qonni yurakka olib keluvchi tomirlar venalar deyiladi. arteriya va venalar o‘rtasidagi mikrotsirkulyator qism: arteriola, prekapillyar, kapillyar, postkapillyar va venulalardan iborat. odam tanasida ikkita (katta va kichik) qon aylanish doirasi tafovut qilinadi. kichik (o‘pka) qon aylanish doirasi o‘pkada qonni kislorod bilan boyitish uchun xizmat qiladi. u o‘ng qorinchadan o‘pka poyasi bo‘lib boshlanib o‘pkaga yetib kelib o‘ng va chap o‘pka arteriyasiga bo‘linadi va alveolalarni o‘rab karbonat angidridni alveolaga berib, kislorodni qabul qiladi. kislorodga to‘yingan qon 4 ta o‘pka venalari orqali chap bo‘lmachaga quyiladi. katta qon aylanish doirasi chap qorinchadan aorta bo‘lib boshlanadi. aortadan chiqqan arteriyalar a’zolar va to‘qimalarga tarqaladi. to‘qimalar, …
3
tqali hayvonlarda yurak urib turuvchi a’zo sifatida paydo bo‘ladi va filogenez bo‘ylab murakkablashib boradi. baliqlarning yuragi ikki kamerali bo‘lib, qon qabul qiluvchi bo‘lmacha va haydovchi qorinchadan iborat. yurakdan vena qoni oqib o‘tib, jabra arteriyalari vositasida baliq jabralariga boradi va u yerda kislorod bilan to‘yinadi. amfibiyalar quruqlikka chiqishi munosabati bilan ularda jabralar bilan birga o‘pka vujudga keladi. shu sababli yurak bo‘lmachasi to‘siq vositasida ikki bo‘lakka bo‘linib uch kamerali yurak paydo bo‘ladi. oxirgi jabra arteriyasidan o‘pka arteriyasi paydo bo‘lib, qonni yurakdan o‘pkaga olib borib gaz almashinuvini ta’minlaydi. reptiliyalarda o‘pka bilan nafas olish paydo bo‘lganidan keyin ikkita qon aylanish doirasi vujudga keladi. ularning yuragida qorinchalar to‘liq bo‘lmagan to‘siq vositasida ikki bo‘lakka bo‘linadi. yurakning taraqqiyoti pusht taraqqiyotining taxminan 17 kunida bo‘yin sohasida yurakning juft kurtaklari ikkita endokardial qopchalar shaklida paydo bo‘ladi. visseral mezodermadan mioepikardial qatlam hosil bo‘lib, endokardial qopchalarni o‘raydi va yurak qopchalari hosil bo‘ladi. 3-haftalik pushtda yurak kurtaklari birikib ikki qavatli yurak nayini …
4
oladi. yurakning arteriya qismini ikkala tizzasi bir-biri bilan qo‘shilib umumiy qorincha hosil bo‘ladi. homila hayotining 4-haftasida umumiy bo‘lmachaning ichki yuzasida burma hosil bo‘ladi. bu burma pastga qarab o‘sib 5-hafta boshlarida umumiy bo‘lmachani ikkiga bo‘luvchi to‘siqqa aylanadi. to‘siqda oval teshik qolib undan qon o‘ng bo‘lmachadan chapiga o‘tadi. 5-haftaning oxirida umumiy qorinchada pastdan yuqoriga qarab o‘suvchi to‘siq hosil bo‘lib, umumiy qorinchani o‘ng va chapga ajratadi. umumiy arteriya poyasi ham ikki qismga: aorta hamda o‘pka poyasiga bo‘linadi va to‘rt kamerali yurak hosil bo‘ladi. vena sinusi torayadi va kengaygan chap umumiy kardinal vena bilan birgalikda yurakning toj sinusiga aylanib o‘ng bo‘lmachaga quyiladi. yurak yurak (cor) mushakdan tuzilgan (101-rasm) qon aylanish tizimining markaziy a’zosi. u ko‘krak qafasida oldingi ko‘ks oralig‘ining pastki qismida joylashib, konussimon shaklga ega. yurakning bo‘ylama o‘qi qiyshiq bo‘lib, orqadan oldinga, yuqoridan pastga va o‘ngdan chapga yo‘nalgan bo‘ladi. uning toraygan uchi (apex cordis) chapga, pastga va oldinga, keng asosi (basis cordis) yuqoriga va …
5
‘yma (incisura apicis cordis) hosil qilib qo‘shiladi. yurak 4 kameradan iborat. unda o‘ng, chap bo‘lmacha va ong, chap qorincha tafovut qilinadi. bo‘lmachalar venalardan qonni qabul qilib olsa, qorinchalar qonni haydab chiqaradi. yurakning o‘ng bo‘lagida vena qoni, chap bo‘lagida arteriya qoni oqadi. bo‘lmachalar qorinchalar bilan o‘zaro tabaqali klapani bo‘lgan o‘ng va chap bo‘lmacha-qorinchalararo tirqish orqali qo‘shilib turadi. yurak kameralari o‘ng bo‘lmacha (atrium dextrum) kub shaklida bo‘lib, chap bo‘lmachadan bo‘lmachalararo to‘siq (septum interatriale) vositasida ajrab turadi. to‘so‘qda bitib ketgan oval teshik qoldig‘i bo‘lgan oval chuqurcha (fossa ovalis) yaqqol ko‘rinadi. o‘ng bo‘lmacha hajmi ancha katta bo‘lib o‘ng quloqcha (auricula dextra) bo‘shlig‘i hisobiga kattalashadi. bo‘lmacha devorining qalinligi 2-3 mm bo‘lib, ichki yuzasi silliq. quloqchaning ichki yuzasida taraqsimon mushak (mm. pectinati) tutamlari bo‘ladi. o‘ng bo‘lmacha devorida yuqorigi kovak vena teshigi (ostium venae cavae superioris) va pastki kovak vena teshigi (ostium venae cavae inferioris), o‘rtasida kichkina do‘ng (tuberculum intervenosum) bor. pastki kovak vena teshigining pastki qirrasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qon tomirlar tizimi haqidagi ilm-angiologiya"

1408956347_58781.doc £он томирлар тизимининг умумий анатомияси qon tomirlar tizimi haqidagi ilm-angiologiya reja: 1. qon tomirlar tizimining filogenezi 2. yurakning taraqqiyoti 3. yurak 4. yurak kameralari 5. yurak topografiyasi 6. yurakning yoshga qarab o‘zgarishi 7. perikard 8. arteriyalar taraqqiyoti 9. katta qon aylanish doirasi qon tomirlari 10. arteriyalarning tuzilishi 11. aorta 12. tashqi uyqu arteriyasi 13. aorta ravog‘i tarmoqlari 14. qo‘ltiq osti arteriyasi. 15. yelka arteriyasi 16. bilak va qo‘l panjasi arteriyalari 17. aortaning ko‘krak qismi 18. ko‘krak aortasining visseral tarmoqlari 19. aortaning qorin qismi 20. umumiy yonbosh arteriyasi 21. ichki yonbosh arteriyasi 22. tashqi yonbosh arteriyasi 23. son arteriyasi 24. taqim osti arteriyasi 25. boldir va oyoq panjasi arteriy...

Формат DOC, 448,0 КБ. Чтобы скачать "qon tomirlar tizimi haqidagi ilm-angiologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qon tomirlar tizimi haqidagi il… DOC Бесплатная загрузка Telegram