qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi

DOC 9 pages 666,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
14-mavzu. qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.qonning gruppalari. 2.qon aylanish va yurak-tomir faoliyatining yosh xususiyatlari. 3.yurak qon-tomir tizimining chiniqtirish va jismoniy mashqlanishning ahamiyati. tayanch tushunchalar: qon, limfa, eritrotsit, leykotsit, trombotsit, qon deposi, muhit, vorsinka, plazma, gemoglabin, immunitet. bolaning o‘sish va rivojlanish jarayonida yurak massasi va hajmi ortib boradi. shu bilan birga funksiyasi ham o‘zgaradi. bunday o‘zgarishlar bolaning birinchi yoshlarida, qisman barcha yoshida va jismoniy balog‘at yoshida juda tez bo‘ladi. katta odamda yurak konus shaklida bo‘lib, ko‘krak qafasidan 1f3 qismi chap tomonda, 2f3 qismi o‘ng tomonda joylashgan muskulli organdir. yurak 3 qavatdan tuzilgan: tashqi seroz, epikard qavat, o‘rta muskulli va ichki yassi epiteliydan tashkil topgan - endokard qavatdan iborat. tashqi qavat yurak haltasiga tutashib ketgan bo‘ladi. odam yuragi bir-biridan ajralgan o‘ng va chap bo‘laklarga bo‘lingan bo‘ladi. yurakning o‘ng bo‘lagiga organizmdan kelaetgan vena tomirlari quyiladi. chap bo‘lagiga o‘pkadan kelayotgan arteriya qoni bo‘lgan o‘pka venalari quyiladi. yurakning har bir bo‘lagi …
2 / 9
qorinchasi o‘rtasida joylashgan ikkinchi tugun – ashof-tavar tuguniga tutashadi. bu tugundan kattagina tolalar tutami – gis tutami boshlanib, u qorinchalar to‘sig‘i bo‘ylab pastga tushadi va ikki oyoqchaga bo‘linadi, so‘ngra o‘ng va chap qorincha epikardi ostida tarmoqlanib, so‘rg‘ichsimon muskullarda tugaydi. a - mitral klapanlarning yuqori ko’rinishi b - mitral (qalpoqchali) klapanlarning ochiq tishlari c - aorta klapanlarining yuqoridan ko’rinishi d - aorta klapanlari arteriya kesilishi va klapan yechilishi 3-ta qoziq tishlar klapin o’ng yurak bo’lmasi va o’ng yurak qorinchasi orasida joylashgan. ikkita qoziq tishlar klapin (bicuspid valve, mitral valve) chap yurak bo’lmasi va chap yuurak qorinchasini ajratib turadi. yarim oysimon klapinlar o’pka arteriyasi va aortaga kirishda joylashadi ular to’liq o’ng yurak qisilishidan keyin orqadan oqadigan qonni saqlab qoladi. yurak va qon tomirlar ikkita qorinchaning ko’ndalang kesimi yurakni devori. yurak devori turli qalinlik va strukturadagi uchta qatlamlardan tashkil topgan. endokard · miokard · epikard epikart va perikardning ichki tomomoni orasida ingichka siroz …
3 / 9
ani tepasidagi aortadan paydo bo’ladi va ularning yirik tarmoqlari miokard bo’ylab yuboriladi va bu ularning tashqaridan yurak muskuliga kiradigan terminal tarmoqlai orqali yuz beradi. yurak va qon tomirlari. embrion qon aylanish. tug`ilmagan bolaning qon tizimi tug`ilgan bolanikiga qaraganda farqli bo`ladi. tug`ilmagan bolaning o`pkalari hali ishlamaydi, unda gazlar almashinuvi bo`lmaydi, qonning asosiy qismi o`ng bo`linmadan chap bo`linmaga o`tadi. o`ng bo`lma orqali o`pka arteiyasiga yetadigan qon aortada qisqa doira orqali oqadi. embrion qon aylanishda kerakli gaz almashinuvi placentada qatnashadi. kislorodga yaxshi to`yinmagan qon plastinkaga ikkita umbilical arteriolar orqali oqadi. kislorodga to`yingan qon bola organizmiga umbilical vena orqali qaytib keladi. tug`ilishdan kryin o`pkalar kengayadi va o`pkadagi qon aylanishularning qo`shilib rivojlanishi natijasidan rivojlanadi. bir vaqtning o`zidan oval va arteriosus yopiladi, bu o`zgargan bforamen `sim farqlari natijasida sodir bo`ladi. arterial tizim hamma tizimli sirkulyatsiya aorta orqali oqadi. 2 ta korona qon tomirlarining paydo bo`lishida keyin, aorta arki sifatida egiladi va so`ng umurtqa ro`parasidagi chap tomonida …
4 / 9
ir-biriga mos ravishda qon haydaydi, ya’ni o’pka stvoli va aortaga haydaydi. qorincha miokardining siqilishi, ya’ni doimiy takrorlanadigan bifasik yurak siklida sistola deyiladi, bo’shashish holati diastole deyiladi. yurak yurakning har-xil harakatdagi soddalashtirilgan ko’rinishi - sistola - diastole - qisqarish bosqichi -bo’shashish fazasi - chiqish bosqichi -to’ldirish fazasi aortaning pastga tushuvchi qismi (pars desendens aortae) iv ko‘krak umurtqasi sohasidan boshlanib, iv bel umurtqasi sohasida o‘ng va chap umumiy yonbosh arteriyalariga bo‘linadi. bo‘lingan joyi bifurcatio aortica deb ataladi. aortaning davomi esa ingichka dumg‘azaning o‘rta arteriyasiga (a.sacralus mediana) aylanib, dumg‘azaning chanoq yuzasidan pastga tomon yo‘naladi. aortaning pastga tushuvchi qismi o‘z navbatida ko‘krak va qorin qismlariga ajratiladi. aortaning ko’krak qismi (pars thoracica aortae) ko’krak qafasida orqa ko‘ks oralig‘ida joylashadi. dastlab u qizilo‘ngachning old va chap tomonida yotadi. viii-ix ko‘krak umurtqalari sohasida qizilo‘ngachni chap tomonidan aylanib uning orqa tomoniga o‘tadi. aortaning qorin qismi (pars abdominalis aortae) diafragmaning aorta teshigidan o‘tgan joyda xii ko’krak umurtqasi sohasidan boshlanib …
5 / 9
i to‘sh - o‘mrov so‘rg‘ichsimon va kurak - til osti mushaklarning orqasida bo‘yin umurtqalari ko‘ndalang o‘simtalari oldida vertikal yo‘nalib yuqoriga ko‘tariladi. bo‘yinda uning lateral tomonida ichki bo‘yinturuq venasi, orqa tomonida adashgan nerv joylashgan bo‘lib, bo‘yin fastsiyasi bilan o‘raladi va bo‘yinning tomirli - nervli dastasini hosil qiladi. qalqonsimon tog‘ayning yuqori chekkasi sohasida har bir umumiy uyqu arteriyasi bifircatio carotidis hosil qilib tashqi va ichki uyqu arteriyalariga bo‘linadi. ular bo‘lingan joyda quyuq kapillyarlar to‘ri va nerv uchlaridan iborat uyqu koptokchasi (glomus caroticum) joylashgan. aorta ravog‘idan boshlanuvchi umumiy uyqu arteriyasining kengligi bir yoshgacha 3-6 mm bo‘lsa, 15-16 yoshda 6-7 mm, kattalarda 9-14 mm bo‘ladi. pastga tushuvchi aorta (aorta decendens) aortaning eng uzun qismi. u ko‘krak va qorin qismlariga bo‘linadi. pastga tushuvchi aorta bolalarda iv ko‘krak umurtqasi sohasidan boshlanib, umurtqa pog‘onasi bo‘ylab v bel umurtqasi sohasigacha tushadi.yangi tug‘ilgan chaqaloq aortasi diametri 18-20 mm bo‘lsa, balog‘at davrida 4 sm ga yetadi. bu davrda pastga tushuvchi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi"

14-mavzu. qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.qonning gruppalari. 2.qon aylanish va yurak-tomir faoliyatining yosh xususiyatlari. 3.yurak qon-tomir tizimining chiniqtirish va jismoniy mashqlanishning ahamiyati. tayanch tushunchalar: qon, limfa, eritrotsit, leykotsit, trombotsit, qon deposi, muhit, vorsinka, plazma, gemoglabin, immunitet. bolaning o‘sish va rivojlanish jarayonida yurak massasi va hajmi ortib boradi. shu bilan birga funksiyasi ham o‘zgaradi. bunday o‘zgarishlar bolaning birinchi yoshlarida, qisman barcha yoshida va jismoniy balog‘at yoshida juda tez bo‘ladi. katta odamda yurak konus shaklida bo‘lib, ko‘krak qafasidan 1f3 qismi chap tomonda, 2f3 qismi o‘ng tomonda joylashgan muskulli organdir. yurak 3 qavatdan tuzilgan: tashqi seroz, epikard qavat...

This file contains 9 pages in DOC format (666,0 KB). To download "qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon aylanish tizimining yosh xu… DOC 9 pages Free download Telegram