qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi

DOCX 9 pages 645,8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
14-mavzu. qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.qonning gruppalari. 2.qon aylanish va yurak-tomir faoliyatining yosh xususiyatlari. 3.yurak qon-tomir tizimining chiniqtirish va jismoniy mashqlanishning ahamiyati. tayanch tushunchalar: qon, limfa, eritrotsit, leykotsit, trombotsit, qon deposi, muhit, vorsinka, plazma, gemoglabin, immunitet. bolaning o‘sish va rivojlanish jarayonida yurak massasi va hajmi ortib boradi. shu bilan birga funksiyasi ham o‘zgaradi. bunday o‘zgarishlar bolaning birinchi yoshlarida, qisman barcha yoshida va jismoniy balog‘at yoshida juda tez bo‘ladi. katta odamda yurak konus shaklida bo‘lib, ko‘krak qafasidan 1f3 qismi chap tomonda, 2f3 qismi o‘ng tomonda joylashgan muskulli organdir. yurak 3 qavatdan tuzilgan: tashqi seroz, epikard qavat, o‘rta muskulli va ichki yassi epiteliydan tashkil topgan - endokard qavatdan iborat. tashqi qavat yurak haltasiga tutashib ketgan bo‘ladi. odam yuragi bir-biridan ajralgan o‘ng va chap bo‘laklarga bo‘lingan bo‘ladi. yurakning o‘ng bo‘lagiga organizmdan kelaetgan vena tomirlari quyiladi. chap bo‘lagiga o‘pkadan kelayotgan arteriya qoni bo‘lgan o‘pka venalari quyiladi. yurakning har bir bo‘lagi …
2 / 9
qorinchasi o‘rtasida joylashgan ikkinchi tugun – ashof-tavar tuguniga tutashadi. bu tugundan kattagina tolalar tutami – gis tutami boshlanib, u qorinchalar to‘sig‘i bo‘ylab pastga tushadi va ikki oyoqchaga bo‘linadi, so‘ngra o‘ng va chap qorincha epikardi ostida tarmoqlanib, so‘rg‘ichsimon muskullarda tugaydi. c klapan xalqasi yurak devori yarim oysimon klapanlar aorta ildizi a - mitral klapanlarning yuqori ko’rinishi b - mitral (qalpoqchali) klapanlarning ochiq tishlari c - aorta klapanlarining yuqoridan ko’rinishi d - aorta klapanlari arteriya kesilishi va klapan yechilishi 3-ta qoziq tishlar klapin o’ng yurak bo’lmasi va o’ng yurak qorinchasi orasida joylashgan. ikkita qoziq tishlar klapin (bicuspid valve, mitral valve) chap yurak bo’lmasi va chap yuurak qorinchasini ajratib turadi. yarim oysimon klapinlar o’pka arteriyasi va aortaga kirishda joylashadi ular to’liq o’ng yurak qisilishidan keyin orqadan oqadigan qonni saqlab qoladi. yurak va qon tomirlaro’ng qorinchaning devori ventricle wall of right ventricle oldingi ichki qorincha tarmog’i miokard perikard endokard chap qorincha devori chap qorincha …
3 / 9
ltiga harakatni boshlaydi va uni qorincha miyokardiga o’tkazadi. u yerda u birinchi tugun sohasi bo’ylab ichki qorincha pardevoriga o’tadi. shuning uchun purkenji tolalari tomonidan taqsimlanadi va bu butun qorincha miyokardi orqali yuz beradi. tojsimon arteriyalar faqat yurak muskulini taminlaydi ular tezda aorta klapani tepasidagi aortadan paydo bo’ladi va ularning yirik tarmoqlari miokard bo’ylab yuboriladi va bu ularning tashqaridan yurak muskuliga kiradigan terminal tarmoqlai orqali yuz beradi. yurak va qon tomirlari. embrion qon aylanish. tug`ilmagan bolaning qon tizimi tug`ilgan bolanikiga qaraganda farqli bo`ladi. tug`ilmagan bolaning o`pkalari hali ishlamaydi, unda gazlar almashinuvi bo`lmaydi, qonning asosiy qismi o`ng bo`linmadan chap bo`linmaga o`tadi. o`ng bo`lma orqali o`pka arteiyasiga yetadigan qon aortada qisqa doira orqali oqadi. embrion qon aylanishda kerakli gaz almashinuvi placentada qatnashadi. kislorodga yaxshi to`yinmagan qon plastinkaga ikkita umbilical arteriolar orqali oqadi. kislorodga to`yingan qon bola organizmiga umbilical vena orqali qaytib keladi. tug`ilishdan kryin o`pkalar kengayadi va o`pkadagi qon aylanishularning qo`shilib rivojlanishi natijasidan …
4 / 9
n keyin o’ng tojsimon arteriya tojsimon egatchalarga kiradi. avval o’ng yurak bo’lmasi ostida keyin o’ng yurak chegarasi atrofida yurak diafragmatik yuzasi tomonga tomonga harakat qiladi. u orqa ichki qorincha tarmog’ida tugaydi. qaysiki yurak apeksiga tomon harakat qiladi. oldingi ichki qorincha tarmog’i katta yurak venasi o’ralgan tarmoq chap tojsimon arteriya aorta o’pka venalari o’ng tojsimon arteriya o’ng yurak bo’lmasi o’pka arteriyasi yuqori vena chuqurligiu chap yurak bo’lmasi tojsimon tomirlar o’rta yurak venasi orqa ichki qorincha tarmog’i kichik yurak venasi tojsimon sinus qorincha kichik hajmda va bir-biriga mos ravishda qon haydaydi, ya’ni o’pka stvoli va aortaga haydaydi. qorincha miokardining siqilishi, ya’ni doimiy takrorlanadigan bifasik yurak siklida sistola deyiladi, bo’shashish holati diastole deyiladi. yurak klatin tekisligi xorda paylari areks yurak bo’lmasi arteria qorincha klapini g’uddacha muskuli yarim oysimon klapin qorincha yurakning har-xil harakatdagi soddalashtirilgan ko’rinishi - sistola - diastole - qisqarish bosqichi -bo’shashish fazasi - chiqish bosqichi -to’ldirish fazasi aortaning pastga tushuvchi qismi …
5 / 9
tomonida yotadi. yangi tug‘ilgan chaqaloqda aortaning diametri 18-20 mm, kengligi 15-16 yoshlarda 4 sm bo‘ladi. pastga tushuvchi aorta 50 yoshgacha 4 marta uzayadi. bu davrda uning ko‘krak qismi qorin qismiga nisbatan tezroq o’sadi. aorta ravog‘i tarmoqlari. yelka-bosh poyasi (truncus brachiocepalicus) aorta ravog‘idan o‘ng ii qovurg‘a tog‘ayi sohasida chiqadi. yelka - bosh poyasi yuqoriga va o‘ng tomonga yo‘nalib, o‘ng to‘sh - o‘mrov bo‘g‘imi sohasida o‘ng umumiy uyqu va o‘ng o‘mrov osti arteriyasiga bo‘linadi. umumiy uyqu arteriyasi (a.carotis communs) o‘ng tomonda yelka - bosh poyasidan chap tomonda bevosita aorta ravog‘idan boshlanadi. shuning uchun chap umumiy uyqu arteriyasi o‘ngiga nisbatan 2-2,5 sm uzun. umumiy uyqu arteriyasi to‘sh - o‘mrov so‘rg‘ichsimon va kurak - til osti mushaklarning orqasida bo‘yin umurtqalari ko‘ndalang o‘simtalari oldida vertikal yo‘nalib yuqoriga ko‘tariladi. bo‘yinda uning lateral tomonida ichki bo‘yinturuq venasi, orqa tomonida adashgan nerv joylashgan bo‘lib, bo‘yin fastsiyasi bilan o‘raladi va bo‘yinning tomirli - nervli dastasini hosil qiladi. qalqonsimon tog‘ayning …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi"

14-mavzu. qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.qonning gruppalari. 2.qon aylanish va yurak-tomir faoliyatining yosh xususiyatlari. 3.yurak qon-tomir tizimining chiniqtirish va jismoniy mashqlanishning ahamiyati. tayanch tushunchalar: qon, limfa, eritrotsit, leykotsit, trombotsit, qon deposi, muhit, vorsinka, plazma, gemoglabin, immunitet. bolaning o‘sish va rivojlanish jarayonida yurak massasi va hajmi ortib boradi. shu bilan birga funksiyasi ham o‘zgaradi. bunday o‘zgarishlar bolaning birinchi yoshlarida, qisman barcha yoshida va jismoniy balog‘at yoshida juda tez bo‘ladi. katta odamda yurak konus shaklida bo‘lib, ko‘krak qafasidan 1f3 qismi chap tomonda, 2f3 qismi o‘ng tomonda joylashgan muskulli organdir. yurak 3 qavatdan tuzilgan: tashqi seroz, epikard qavat...

This file contains 9 pages in DOCX format (645,8 KB). To download "qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon aylanish tizimining yosh xu… DOCX 9 pages Free download Telegram