asab tizimi biokimyosi

PPTX 45 pages 10.2 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.2 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

pptxgenjs presentation asab tizimi biokimyosi: kirish asab tizimi harakat, sezgi va fikrlashni boshqaradi. biokimyo uning molekulyar asoslarini ochib beradi. ushbu taqdimotda biz asab tizimi biokimyosi asoslarini o‘rganamiz. dotsent m.nurmatova 1 reja nerv sistemasining funksiyasi nerv tolasining tuzilishi nerv markazi nerv regulyasiya, sinapslar nerv impulsi nerv impulsini sinapsdan oʻtishi xolinergik sinapslar adrenergik sinapslar mediatorlar nerv toʻqimasi peptidlari nerv kasalliklari nerv, nervlar ( yunoncha – neuron – tola, ip ) – nerv sistemasi organizm funksiyalarini idora etish va uning yaxlitligini ta'minlab berishda markaziy nerv sistemasi va oliy boʻlimi – katta yarim sharlar poʻstlogʻi asosiy rol oʻynaydi. nerv sistemasining ikkita eng asosiy funksiyasi: 1.tananing barcha organlari va qismlari oʻrtasida aloqa bogʻlab turish, tananing barcha strukturalarini organizmning bir butun yaxlit sistemasiga birlashtirilishi (integrasiyalashi ) ni. 2.organizm bilan tashqi muxit oʻrtasida sezgi organlarimiz ishtiroki bilan bizga etib keladigan axborot xisobiga aloqa bogʻlab turishi. bosh miyadan 12 juft bosh miya nervlari, orqa miyadan 31 juft orqa …

2 / 45

bogʻlanadi. neyronlarning biokimyoviy tuzilishi tana va dendritlar asosiy organellalar joylashgan, signal qabul qilish maydoni. akson signal uzatish uchun maxsus uzun tolalar. membrana tuzilishi lipidlar, oqsillar va uglevodlar signal o'tkazuvchini taʼminlaydi. ion kanallari ionlar harakati orqali neyron faoliyatini boshqaradi. 7 nerv tolasining tuzilishi dendridlar va aksonlarning nerv tolalari plazmatik membrananing davomi boʻlib hisoblanadigan naydan iborat. nerv impulsini shakillantirib beradigan va uning tola boʻylab harakatlanishini ta'minlaydigan asosiy molekulyar strukturalar tola membranasida joylashgan. sinapslarning biokimyosi presinaptik jarayonlar neyrotransmitterlar sintezi va ajralishi. postsinaptik jarayonlar retseptorlarga bog'lanish va signalni qabul qilish. diffuziya kimyoviy signallar sinapsta tarqaladi. 9 nerv tolalari mielin parda bilan oʻralgan, bu pardani periferik nerv sistemasida shvann hujayralari, miyada gliya hujayralari (oligodendroglial hujayralar) hosil qiladi. mielin parda shvann yoki gliya hujayralari plazmatik membranasining unumi hisoblanib, membrana ikki buklangan boʻlib, aksonni gir aylantirib, koʻp marta oʻrab turadi. mielin parda aksonning boʻylamasiga qarab kalta-kalta gʻilofchalar hosil qiladi, bularning orasida mielinsiz joylar –ranve rahmalari qoladi: ular …

3 / 45

shqaradigan neyronlar ham kirishi mumkin. nerv regulyator (regulyasiya ) bu--nerv sistemasining , hujayra, toʻqima, organlarga ular faoliyatini organizm ehtiyoji hamda tashqi muhit oʻzgarishiga muvofiq holda uygʻunlashtiruvchi ta'siridir. nerv regulasiya natijasida hujayra, organlar faoliyati toʻxtashi, kuchayishi, sekinlashishi, funksional va biokimyaviy holati, tuzilish xususiyatlari oʻzgarishi mumkin. bir hujayra faoliyati boshqa hujayrada hosil boʻlgan moddalar almashinuvi mahsuloti bilan boshqariladi. biron bir hujayrada membranasida vujudga kelgan qoʻzgʻalish ba'zan hujayradan hujayraga oʻtishi mumkin. shu tariqa hujayraning evolyusiya jaroyonida , asosan, 2 xil uygʻunlashtiruvchi mexanizm: nerv regulyasiya va gormonal regulyasiya paydo boʻlgan. shunga koʻra 2 xil modda—gormon va mediatorlar ajratiladi. gormon butun organizmga qon bilan tarqalgani sababli gormonal regulasiya keng doirada sekin, nerv regulyasiya esa tor doirada tez amalga oshishi mumkin. nerv regulyasiya tezligi va qanday doirada oʻtishi harakatni boshqarishda katta ahamiyatga ega, shuning uchun takomillashgan organizmlar nerv sistemasi yaxshi rivojlangan. sinapslar odam bosh miyasidagi neyronlaroro tutashmalar ( sinapslar ) soni 10¹³- 10¹ gacha borishi mumkin.nerv …

4 / 45

iz kelib turadi, bularda ximiyaviy tarkib, mexanik bosim, choʻzilish, harorat oʻzgarishlarini idrok etadigan sezuvchi nerv retseptorlari uchlari boʻladi. miyada organlarning funksiyalari va ish xolatlarini idora etadigan efferent impulslari shakllanadi. shunday qilib miyaning ishi xaddan ziyod, koʻp darajada axborot beruvchi impulslarni ma'nosini chaqish va uni boshqaruv impulslar uzatishdan iborat boʻladi. bunga ixtiyoriy (somatik harakat sistemasi) va ixtiyordan tashqari ishlaydigan silliq muskullar, yurak, bezlar funksiyalarini idora etib boradi. nerv sistemasi oliy funksiyalari – ong va tafakkur, xis-tuygʻu, instinktlar, xotira kabilar asosida ham shularning oʻzi yotadi. xozir nerv impulsini xosil boʻlishi va uning oʻtkazilishi molekulyar mexanizmlari, impulslarni sinapsdan oʻtish mexanizmlari jadal oʻrganilmoqda. nerv impulsi nerv impulsining elektr xususiyati va mexanizmi yaxshi oʻrganilgan. neyron aksoni membranasining nerv impulsini yuzaga chiaqruvchi asosiy moddasi natriy nasosi (na+, k+ -atf aza) va ionlarnir oʻtkazuvchi ikki xil kanal-natriy kanallari bilan kaliy kanallaridir. mana shu uchala moslamalarning har biri maxsus oqsillardan tuzilgan boʻlib, funksional jixtadan bir-biriga bogʻliqdir. natriy nasosi …

5 / 45

ochilib, yopilib turishi mumkin. tinchlik xolatida – natriy va kaliy kanallari yopiq turadi. nervning ta'sirlanishi akson membranasidagi natriy va kaliy kanallarini ochadi. bu xodisa, kanallarni xosil qilgan oqsillar konformatsiyasi va ionlashuvi oʻzgarishi natijasida roʻy beradi. muskullarda harakat potensiali sarkoplazma retikulumi sisternalaridan kalsiy ionlari ajralib chiqishiga sabab boʻladi, bu ionlar qisqarish jarayonida ishtirok etadi. nerv impulsini sinapsdan oʻtishi impulsning sinapsdan oʻtishi jarayonida uch bosqich boʻlib: 1.aksonning oxirigacha etib borgan nerv impulsi nerv oxiridan sinaps tirqishiga mediator ajralib chiqishiga sabab boʻladi 2.mediator boshqa xujayraning membranasiga diffuziyalanib oʻtadi. 3.membranada (postsinaptik) mediator oqsilga, ya'ni mediator reseptoriga birikadi va reseptor konformatsiyasi oʻzgarishi natijasida qoʻzgʻatuvchi postsinaptik potensial yuzaga keladi va harakat potensialini paydo qilishi mumkin. 4.sinaps tirqishidagi mediator inaktiv xolga keladi yoki undan chiqib ketadi, shundan keyin sinaps keyingi impulsni oʻtkazishga tayyor turadi. bioximiklarning sinapsdan impuls oʻtishi ustidagi qator tajribalar bosh yoki orqa miya toʻqimalaridan olinadigan sinaps preparatlari bilan olib borilgan. xolinergik sinapslar bunga harakatlantiruvchi neyronlar …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asab tizimi biokimyosi"

pptxgenjs presentation asab tizimi biokimyosi: kirish asab tizimi harakat, sezgi va fikrlashni boshqaradi. biokimyo uning molekulyar asoslarini ochib beradi. ushbu taqdimotda biz asab tizimi biokimyosi asoslarini o‘rganamiz. dotsent m.nurmatova 1 reja nerv sistemasining funksiyasi nerv tolasining tuzilishi nerv markazi nerv regulyasiya, sinapslar nerv impulsi nerv impulsini sinapsdan oʻtishi xolinergik sinapslar adrenergik sinapslar mediatorlar nerv toʻqimasi peptidlari nerv kasalliklari nerv, nervlar ( yunoncha – neuron – tola, ip ) – nerv sistemasi organizm funksiyalarini idora etish va uning yaxlitligini ta'minlab berishda markaziy nerv sistemasi va oliy boʻlimi – katta yarim sharlar poʻstlogʻi asosiy rol oʻynaydi. nerv sistemasining ikkita eng asosiy funksiyasi: 1.tananing barcha organ...

This file contains 45 pages in PPTX format (10.2 MB). To download "asab tizimi biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: asab tizimi biokimyosi PPTX 45 pages Free download Telegram