statistik jadval va grafiklar

PDF 18 pages 401.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 401.9 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi m u s t a q i l i s h mavzu: statistik jadval va grafiklar bajardi: tekshirdi: toshkent - 2025 statistik jadval va grafiklar reja: 1. kirish qism. 2. asosiy qism: 2.1. statistik jadval tushunchasi va uning ahamiyati 2.2. statistik jadvallarning turlari 2.3. statistik grafik tushunchasi va vazifalari 2.4. statistik jadval va grafiklarni tuzish qoidalari 3. xulosa 4. foydalanilgan adabiyotlar kirish. statistik ma’lumotlar bugungi kunda fan, texnika, iqtisodiyot, tibbiyot va ijtimoiy hayotning deyarli barcha sohalarida qo‘llaniladi. turli jarayonlar, hodisalar va voqealar haqida to‘plangan ma’lumotlar to‘g‘ri qayta ishlanmasa, ular amaliy ahamiyatga ega bo‘lmaydi. chunki tartibsiz raqamlar inson tafakkuri uchun qiyin qabul qilinadi va ulardan xulosa chiqarish murakkablashadi. shu sababli statistika fanida ma’lumotlarni tizimli shaklga keltirish, ularni ko‘rgazmali va tushunarli tarzda ifodalash muhim sanaladi. statistik ma’lumotlarni ifodalashning eng qulay va samarali usullaridan biri bu statistik jadval va grafik ko‘rinishidir. jadval ma’lumotlarni satr va …

2 / 18

ali usullar orqali ma’lumotlar nafaqat mutaxassislar, balki oddiy fuqarolar uchun ham tushunarli bo‘ladi. shu nuqtai nazardan, statistik jadval va grafiklar masalasi nafaqat nazariy, balki amaliy ahamiyatga ham ega. ularni to‘g‘ri tuzish va talqin qilish har bir o‘quvchi, talabalar, ilmiy izlanish olib boruvchi tadqiqotchilar hamda boshqaruv organlari xodimlari uchun zarur kompetensiyalardan biridir. mazkur mavzuni o‘rganish natijasida statistik ma’lumotlar bilan ishlash madaniyati shakllanadi, tahlil qilish, taqqoslash va xulosalash ko‘nikmalari rivojlanadi. asosiy qism: 2.1. statistik jadval — bu statistik ma’lumotlarni tartibli ravishda satr (qator) va ustun (ustuncha) shaklida joylashtirib ko‘rsatadigan ko‘rgazmali ifodalash vositasidir. jadval orqali statistik ko‘rsatkichlar o‘zaro solishtiriladi, guruhlanadi va ularning o‘zgarish miqyosini aniqlash mumkin bo‘ladi. jadvalning asosiy vazifasi ma’lumotlarni tizimli, qisqa va tushunarli shaklga keltirishdan iborat. statistik jadvalning tuzilishi: har bir statistik jadval odatda quyidagi qismlardan tashkil topadi: 1. jadval sarlavhasi — jadval nima haqida ekanini aniq ifodalaydi. 2. satrlar — tahlil qilinayotgan obyekt yoki guruhlar. 3. ustunlar — ko‘rsatkichlarning nomi, …

3 / 18

asos bo‘lib xizmat qiladi. ma’lumotlar orasidagi tendensiya va bog‘lanishlarni aniqlashga yordam beradi. misol (oddiy jadval): yillar talabalar soni (kishi) 2021 1250 2022 1340 2023 1490 bu jadval orqali talabalar soni yildan-yilga ortib borayotganligini tezda ko‘rish mumkin. statistik ma’lumotlar ko‘pincha katta miqdorda bo‘ladi va ularni bevosita taqqoslash yoki tahlil qilish qiyin. shu sababli bunday ma’lumotlarni tizimli shaklga keltirish talab qilinadi. statistik jadval — bu ma’lumotlarni mantiqiy tartibga solib, satr va ustunlar orqali ifodalashga mo‘ljallangan maxsus ko‘rinishdir. jadvalda har bir ma’lumot o‘z o‘rniga ega bo‘lib, uning yordamida ma’lumotlarning taqqoslanishi, guruhlanishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi aniq ko‘rinadi. statistik jadvalning ilmiy ahamiyati: ma’lumotni tizimlashtiradi. tartibsiz raqamlar to‘plami tushunarsiz bo‘lsa, jadval ularni strukturaga soladi. solishtirishni osonlashtiradi. turli guruhlar, vaqt davrlari yoki kategoriyalar bo‘yicha farqlarni tez ko‘rsatadi. tahlil uchun asos yaratadi. jadval tahlilning boshlang‘ich bosqichi bo‘lib, keyingi grafik, hisob-kitob va xulosalar uchun fundament vazifasini bajaradi. dinamik jarayonlarni kuzatishga imkon beradi. masalan, ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishi, aholi …

4 / 18

jadval tuzishda yo‘l qo‘yiladigan keng tarqalgan xatolar: ustun va satrlarning chalkash joylashtirilishi ko‘rsatkichlarning o‘lchov birligini ko‘rsatmaslik sarlavhaning mavzuga mos bo‘lmasligi jadvalni ortiqcha ma’lumotlar bilan to‘ldirib, ko‘rinishini murakkablashtirish real hayotdan qo‘llanilish misollar: tibbiyotda — kasallanish statistikasi, bemorlar soni, dori sarfi. ta’limda — o‘quvchilar bilim darajasi, reyting baholari. iqtisodiyotda — mahsulot ishlab chiqarish hajmi, narx indekslari. aholi statistikasi — tug‘ilish, o‘lim, migratsiya ko‘rsatkichlari. misol (guruhlangan jadval): yosh guruhlar erkaklar (kishi) ayollar (kishi) jami 0–17 yosh 540 515 1055 18–60 yosh 1210 1285 2495 60+ yosh 310 420 730 jami 2060 2220 4280 bu jadval orqali nafaqat aholi soni, balki jins va yosh bo‘yicha tarkibi ham oson taqqoslanadi. 2.2. statistik jadvallar mazkur ma’lumotlarning xarakteri, ularning guruhlanish darajasi va tahlil maqsadiga ko‘ra turlicha shakllarda tuziladi. to‘plangan ma’lumotlarni qaysi jadval turida ifodalash tadqiqotning aniqligi va ko‘rgazmaliligini oshiradi. umuman olganda, statistik jadvallar oddiy, guruhlangan, murakkab (ko‘p o‘lchamli) va dinamik (vaqt bo‘yicha) jadvallarga bo‘linadi. 1) oddiy (bir …

5 / 18

ng o‘zida bir nechta belgilar bo‘yicha ifodalanadi (masalan, jins + yosh + hudud). 4) dinamik (vaqt bo‘yicha) jadval ma’lumotlar vaqt davomida o‘zgarish ko‘rinishida beriladi. bu jadval tendensiyalarni kuzatish uchun eng qulay hisoblanadi. misol: yillar tug‘ilishlar soni (kishi) 2020 350 2021 420 2022 465 2023 510 bu jadval tug‘ilish ko‘rsatkichlarining jildan-yilga o‘sish tendensiyasini ko‘rsatadi. 5) taqqoslama jadval bir nechta hodisalar yoki guruhlar o‘zaro solishtiriladi. misol: hudud 2022-y. (kishi) 2023-y. (kishi) toshkent 1250 1390 samarqand980 1020 buxoro 670 725 bu jadval hududlar bo‘yicha dinamik taqqoslash imkonini beradi. statistik jadvallar ma’lumotlarning mazmuni va tahlil qilish usuliga qarab bir nechta turlarga ajratiladi. har bir jadval turi o‘ziga xos vazifani bajaradi va tahlilning qaysi jihati muhim ekaniga qarab qo‘llaniladi. jadval turi to‘g‘ri tanlansa, ma’lumotlar o‘rtasidagi bog‘lanish ravshan ko‘rinadi, xulosalar esa aniqroq va ishonchli bo‘ladi. 1) oddiy (bir ko‘rsatkichli) statistik jadval bu jadvalda ma’lumotlar faqat bitta belgi yoki o‘lchov bo‘yicha beriladi. u ko‘pincha eng sodda va …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik jadval va grafiklar"

oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi m u s t a q i l i s h mavzu: statistik jadval va grafiklar bajardi: tekshirdi: toshkent - 2025 statistik jadval va grafiklar reja: 1. kirish qism. 2. asosiy qism: 2.1. statistik jadval tushunchasi va uning ahamiyati 2.2. statistik jadvallarning turlari 2.3. statistik grafik tushunchasi va vazifalari 2.4. statistik jadval va grafiklarni tuzish qoidalari 3. xulosa 4. foydalanilgan adabiyotlar kirish. statistik ma’lumotlar bugungi kunda fan, texnika, iqtisodiyot, tibbiyot va ijtimoiy hayotning deyarli barcha sohalarida qo‘llaniladi. turli jarayonlar, hodisalar va voqealar haqida to‘plangan ma’lumotlar to‘g‘ri qayta ishlanmasa, ular amaliy ahamiyatga ega bo‘lmaydi. chunki tartibsiz raqamlar inson tafakkuri uchun qiyin qabul ...

This file contains 18 pages in PDF format (401.9 KB). To download "statistik jadval va grafiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik jadval va grafiklar PDF 18 pages Free download Telegram