statistik jadvallar va grafiklar

PPT 20 pages 1.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: mutlaq va nisbiy miqdorlar 1.statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati. 2.statistik jadvallarning turlari. 3.statistik jadvallarni tuzish qoidalari. 4.statistik jadvallarni o'qish va tahlil qilish. 5.statistik ko'rsatkichlarni grafiklarda tasvirlashning ahamiyati. 6.statistik jadval va grafiklardan amaliyotda foydalanish. 7.statistik ma'lumotlarni tahlil qilishda dadval va grafiklardan kompleks foydalanish va uning ahamiyati. reja: statistika jadvallari tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, ularni birinchi bo’lib buyuk rus olimi n.k.krilov o’zining iqtisodiy-statistik tadqiqoti “butun rossiya davlatini gullash darajasi” (1727 y.) asarida qo’llagan. ayrim manbalarda statistik jadvallarni yaratuvchisi deb anxsersen (daniya) hisoblanadi. lekin uning asari 1747 yilda chop etilgan. shunday qilib statistik jadvallar xviii asrda paydo bo’lgan. statistik jadvallar deb o’rganilayotgan hodisa va voqealar to’g’risidagi ma’lumotlarni tartibli, ko’rgazmali ifodalashga aytiladi. tashqi ko’rinishidan statistik jadval gorizontal va vertikal chiziqlarning kesishmasidan iborat bo’lgan tuzilmada ifodalanadi. gorizontal chiziqlar qatorlar, vertikal – ustunlar deyiladi. tuzilgan, lekin raqamlar bilan to’ldirilmagan jadvalni, statistik jadvalni maketi deyiladi. statistik jadvallar o’z egasi va kesimiga ega bo’lishadi. jadvalda gap nima …

2 / 20

a nomerlanadi. statistik jadvallar, ega xarakteriga qarab: oddiy; guruhiy (gruppali); kombinatsion jadvallarga; kesim xarakteriga qarab: kesimi oddiy ishlab chiqilgan; kesim kombinatsiya ishlab chiqilgan; guruhlash maqsadi bo’yicha: informatsiya tavsifli; analitik; tipologik; maxsus tayinlangan (balans, matritsa va h.k.) jadvallarga bo’linadi. oddiy jadvallar deb egasi faqat hodisalar, yillar, ob’ektlar ro’yxatidan tashkil topgan jadvallarga aytiladi. oddiy jadvallar, ma’lumotlarni berilishiga qarab sanoqli, territorial va xronologik jadvallarga bo’linadi. jadval egasida hodisalar sanog’i berilishi mumkin. kombinatsion jadval deganda, bir marta guruhlangan jadval egasi yana guruhlarga, ular yana guruhcha osti guruhlariga ajratilgan, jadval kesimi ham guruhlangan ko’rinish olgan jadvallar tushuniladi. jadval kesimini ishlab chiqish muhim masalalardan biridir. kesim birinchidan ega bilan uzviy bog’liqlikda o’rganiladi. jadval o’rganish ob’ekti kesim bo’lib hisoblanmaydi. kesimni to’g’ri va aniq tanlash bilan, uning ko’rsatkichlari yordamida ajratilgan guruhlarning xarakterini va ajratib turuvchi eng muhim belgilarini ifodalash mumkin. mavjud informatsiya va tekshirishning vazifasi va maqsadiga bog’liq holda kesim oddiy va murakkb kesimlarga bo’linishi mumkin. ko’rsatkichlar birin-ketinlik …

3 / 20

tun va qatorlardagi nomlar ham aniq, qisqa va tushunarli bo’lishi lozim. jadvallarda so’z qisqartirishsiz yoziladi. agar umumiy o’lchov birligi bo’lmasa har bir qator va ustun uchun o’zining o’lchov birligi keltiriladi. eganing qatorlari va kesimning ustunlari qo’shiladigan bo’laklar tamoyilida joylashtiriladi va oxirida jami chiqariladi. agarda hamma bo’laklar to’g’risida ma’lumot bo’lmasa yoki ularni hammasini ko’rsatishga zaruriyat bo’lmasa oldin jami berilib, undan keyin shu jumladan degan so’z yozilib eng asosiy yoki kerakli bo’laklar sanab o’tiladi. agarda jadval katta bo’lsa, qulaylik tug’dirish uchun jadvalning ustunlariga tartib nomeri beriladi, qatorlari bir, ikki va h.k yoki a, b, v harflari bilan belgilanishi mumkin. jadvalda o’zaro bog’liq ma’lumotlar yonma-yon keltiriladi. grafiklar zamonaviy statistikaning ilmiy o’rganish qurollaridan biri hisoblanadi va hozirgi kunda birorta ma’ruzani yoki ommaviy chiqishlarni, taqdimotlarni, gazeta , jurnallarda chop etiladigan maqolalarni, televizordagi maxsus eshittirishlarni va xatto reklama industriyasini statistik grafiklarsiz tassavur ham qilib bo’lmaydi. ingliz iqtisodchisi u.pleyf 1786 yilda chop qilgan «tijorat va siyosiy atlas …

4 / 20

grafik tasvir - bu statistik ma’lumotlar ifodalanadigan nuqta, chizik va figuralar to’plamidan iborat geometrik belgilardir. grafik maydon – grafikni hosil qiluvchi geometrik belgilar joylashtiriladigan maydondir. grafik maydon o’z vazifasiga qarab aniq o’lchamlarga (formatga), ya’ni kattalik va tomonlar nisbatiga ega bo’ladi. maydon o’lchovlari – grafik tasvir joylashtiriladigan maydonning koordinatalar tizimi, ya’ni grafik maydonning o’lchovini ifodalovchi to’r. amaliyotda keng qo’llaniladigan koordinatalar tizimi bu to’g’ri chiziqli koordinata tizimidir (1-rasm). uning asosan birinchi choragidan, ba’zan barcha choraklaridan statistika grafiklarini tasvirlashda foydalaniladi. grafiklarni tasvirlashda qutbli koordinata tizimidan ham foydalaniladi (2-rasm). ular vaqt bo’yicha tsiklik (davriy) o’zgarishlarni tasvirlashda muhimdir. 1-rasm. to’ri chiziqli koordinata tizimi 2-rasm. qutbli koordinata tizimi masshtab (miqyos) deb sonlar bilan ifodalangan ko’rsatkichlarni tekislikdagi tasviriy nisbatlarga aylantiruvchi shartli me’yorga aytiladi. u o’rganilayotgan hodisaning qanday miqdori tekislikdagi chiziqning bitta birligiga teng deb shartli ravishda qabul qilinganligini bildiradi. masalan, o’zbekistonda paxta yetishtirish diagrammasini tuzayotganda 1 mln.t. paxtani 1 santimetrga teng deb qabul qilsak, bu me’yor ushbu …

5 / 20

niflanadi: mazmuni yoki vazifasiga ko’ra: taqqoslovchi grafiklar; turli nisbiy miqdorlar (tarkib, dinamika va h.k.) grafiklari; dinamika qatorlari grafiklari; variatsion qatorlar grafiklari; hududlar joylashuvi grafiklari (xaritalar); o’zaro bog’lanishdagi ko’rsatkichlar grafiklari va boshqalar. grafik tasvirni geometrik shakliga ko’ra (4-rasm): nuqtali; chiziqli; yassi (ustunli, lentali yoki tasmali, kvadrat, doira, sektor, figura va hokazo); hajmli. grafik tasvirni ifodalash usuliga ko’ra (5-rasm): diagrammalar; statistika xaritalari (xaritogramma va xaritodiagrammalar). statistik grafiklar chiziqli yassi hajmli statistik chiziklar ustunli lentali kvadratli doirali sektorli figurali nuqtali fonli ustki taqsimlanish diagramma – bu grafiklarning keng tarqalgan turidir. ular bir-biriga bog’liq bo’lgan kattaliklarni turli jihatlarini ifodalashda qo’llaniladi. bunda o’rganilayotgan, tahlil qilinayotgan miqdorlar ularni tushunish, yaqqol namoyon bo’lishi qulay bo’lgan diagramma shakllari (ustunli diagrammalar, lentali diagrammalar, chiziqli diagrammalar, figurali diagrammalar,sektorli yoki doirasimon diagrammalar) orqali tasvirlanadi echilayotgan topshiriqni xususiyatiga ko’ra diagrammalar taqqoslash, tuzilmaviy, dinamika va o’zaro bog’lanishni ifodalovchi diagrammalarga bo’linadi. statistik grafiklarning asosiy turlariga yana gistogramma, poligon, ogiva, kushumeta va boshqalar kiradi. taqqoslash …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik jadvallar va grafiklar"

mavzu: mutlaq va nisbiy miqdorlar 1.statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati. 2.statistik jadvallarning turlari. 3.statistik jadvallarni tuzish qoidalari. 4.statistik jadvallarni o'qish va tahlil qilish. 5.statistik ko'rsatkichlarni grafiklarda tasvirlashning ahamiyati. 6.statistik jadval va grafiklardan amaliyotda foydalanish. 7.statistik ma'lumotlarni tahlil qilishda dadval va grafiklardan kompleks foydalanish va uning ahamiyati. reja: statistika jadvallari tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, ularni birinchi bo’lib buyuk rus olimi n.k.krilov o’zining iqtisodiy-statistik tadqiqoti “butun rossiya davlatini gullash darajasi” (1727 y.) asarida qo’llagan. ayrim manbalarda statistik jadvallarni yaratuvchisi deb anxsersen (daniya) hisoblanadi. lekin uning asari 1747 yilda chop etilgan. sh...

This file contains 20 pages in PPT format (1.4 MB). To download "statistik jadvallar va grafiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik jadvallar va grafiklar PPT 20 pages Free download Telegram