statistik jadvallar va grafiklar

DOCX 14 стр. 59,3 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 59,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

mavzu. statistik jadval va grafiklar[footnoteref:2]* [2: * statistics for managers: using microsoft excel, seventh edition david m. levine, david f. stephan, kathryn a., szabat, 2013 757 r. (55-79p)] 1. statistik jadvallar haqida tushuncha 2. statistik jadval turlari 3. statistik grafiklar haqida tushuncha 4. statistik grafiklar turlari siz statistikani o’rganishni boshlamasdan oldin ham jadval so’zini eshitgansiz, ya’ni ko’paytirish jadvali (xalq ichida karra jadval deyiladi), logarifmik jadval, tasodifiy sonlar jadvali va h.k. bu paragrafda gap statistika jadvallari ustida boradi. ularni statistikani televizorlari desak xato bo’lmasa kerak, chunki har qanday statistik tekshirishning eng asosiy natijalari statistika jadvallari orqali ifodalanadi. statistika jadvallari tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, ularni birinchi bo’lib buyuk rus olimi n.k.kirilov o’zining iqtisodiy-statistik tadqiqoti “butun rossiya davlatini gullash darajasi” (1727 y.) asarida qo’llagan. ayrim manbalarda statistik jadvallarni yaratuvchisi deb anxsersen (daniya) hisoblanadi. lekin uning asari 1747 yilda chop etilgan. shunday qilib statistik jadvallar xviii asrda paydo bo’lgan. statistik jadvallar deb o’rganilayotgan hodisa …

2 / 14

teskarisi ham bo’lishi mumkin, ya’ni ega o’ng tomonda, kesim esa chap tomonda joylashtiriladi. har qanday tuzilgan va to’ldirilgan jadval umumiy nomga ega bo’lishi kerak. jadvalning umumiy nomi uni ustida keltirilib, uning mazmunini o’zida ifoda etishi kerak. jadvaldagi qatorlar va ustunlar ham nomlanadi va iloji boricha nomerlanadi. statistik jadvallar, ega xarakteriga qarab: oddiy; guruhiy (gruppali); kombinatsion jadvallarga; kesim xarakteriga qarab: kesimi oddiy ishlab chiqilgan; kesim kombinatsiya ishlab chiqilgan; guruhlash maqsadi bo’yicha: informatsiya tavsifli; analitik; tipologik; maxsus tayinlangan (balans, matritsa va h.k.) jadvallarga bo’linadi. oddiy jadvallar deb egasi faqat hodisalar, yillar, ob’ektlar ro’yxatidan tashkil topgan jadvallarga aytiladi. oddiy jadvallar, ma’lumotlarni berilishiga qarab sanoqli, territorial va xronologik jadvallarga bo’linadi. jadval egasida hodisalar sanog’i berilishi mumkin. oddiy jadvalda faqat sanoqli, hududiy va xronologik tamoyil bilan berilgan informatsiyani kamroq o’rganamiz, asosan, ko’pchilik joyda, bu uchala tamoyil birgalikda qo’llaniladi. guruhiy (gruppali) jadvallar deganda jadval egasi biron-bir belgi bo’yicha guruhlarga ajratib berilgan jadvalga aytiladi. lekin iqtisodiyotda shunday …

3 / 14

vjud informatsiya va tekshirishning vazifasi va maqsadiga bog’liq holda kesim oddiy va murakkb kesimlarga bo’linishi mumkin. ko’rsatkichlar birin-ketinlik bilan oddiydan murakkabga qarab joylashtirilsa, bu oddiy kesim deyiladi, agarda ular guruhlarga va guruhchalarga ajratilsa, murakkab kesim deyiladi. maqsad va vazifasiga muvofiq u yoki bu kesimni qo’llash mumkin. statistik jadvallarni tuzish va rasmiylashtirish bo’yicha quyidagi qoidalarga amal qilinadi: 1. jadval uncha katta bo’lmasligi kerak. agar o’rganilayotgan to’plam juda murakkab bo’lsa, u holda uni bitta jadval yordamida emas, balki bir-biri bilan bog’langan bir nechta jadvalda ifodalash zarur. 2. jadvalning umumiy sarlavhasi uning mazmunining qisqa ifodasi bo’lishi kerak. unda vaqt, hudud, o’lchov birligi (agar ham ko’rsatkichlar bitta o’lchov birligida o’lchansa) ko’rsatiladi. ustun va qatorlardagi nomlar ham aniq, qisqa va tushunarli bo’lishi lozim. jadvallarda so’z qisqartirishsiz yoziladi. agar umumiy o’lchov birligi bo’lmasa har bir qator va ustun uchun o’zining o’lchov birligi keltiriladi. 3. eganing qatorlari va kesimning ustunlari qo’shiladigan bo’laklar tamoyilida joylashtiriladi va oxirida jami …

4 / 14

an sodir bo’lmagan bo’lsa, tire (-) qo’yiladi. hisoblanishi lozim bo’lmagan katakka iks (x) qo’yiladi. masalan, jadval qatorida aholining yoshi guruhlari kesimida esa ajralgan oilalar soni (har ming kishiga) berilgan. qatorda birinchi guruh 5-7 yoshgacha bo’lsa, bu qatorni kesim bilan kesishgan katagida “x” qo’yiladi. bu hammaga tushunarli. o’rganilayotgan yil bo’yicha ma’lumoti bo’lmasa, uning tepasiga yulduzcha (*) qo’yib, qaysi yilga taaluqli bo’lsa, o’sha yilni ko’rsatish kerak. 7. jadval ma’lumotlarining hammasi bir xil aniqlikda bo’lishi kerak (0,1; 0,01; 0,001 va h.k). foizlar berilayotganda, ayniqsa, ularni dinamikasi, quyidagi qoidaga amal qilishi kerak. masalan, 650% emas, 6,5 marta deb yozgan ma’qul. keyin, mutloq raqamlarni ham o’qish oson bo’lishi uchun o’lchov birliklari kattaroq yozilgani ma’qul. masalan, qatorda so’m yozib, ustunda quyidagi raqam berilsa 8769618534. bunday raqamlar jadvalda 10 ta bo’lsa, uni hech kim o’qimaydi. shuning uchun, qatorda so’m emas, mlrd.so’m deb berib, ustunda esa 8,8 raqami berilsa jadval ixcham va o’qiydigan bo’ladi. 8. agarda jadvalda hisobot …

5 / 14

lganlari. grafiklar zamonaviy statistikaning ilmiy o’rganish qurollaridan biri hisoblanadi va hozirgi kunda birorta ma’ruzani yoki ommaviy chiqishlarni, taqdimotlarni, gazeta, jurnallarda chop etiladigan maqolalarni, televizordagi maxsus eshittirishlarni va xatto reklama industriyasini statistik grafiklarsiz tassavur ham qilib bo’lmaydi. ingliz iqtisodchisi u.pleyf 1786 yilda chop qilgan «tijorat va siyosiy atlas (kommercheskiy i politicheskiy atlas)» asarida birinchi bo’lib statistik ma’lumotlarni grafiklarda tasvirlanishiga asos solgan olimlardandir. grafiklar o’quvchining diqqatini o’ziga tez jalb etish bilan birga ma’lumotlarni esda saqlash va tasavvur qilishga zamin yaratadi. ular ko’rish va tushunish qiyin bo’lgan ayrim qonuniyatlarni aniqlashda va tasvirlashda muhim o’rin egallaydi. ommaviy o’quvchi uchun grafik tasvir orqali statistik ko’rsatkichlarni tushunish va o’rganish statistik jadvallardan ko’ra ancha qulaydir: miqdoriy ko’rinishga nisbatan grafikda tasvir taassuroti yuqori bo’ladi; statistik kuzatuv natijalari tezroq va osonroq tushuniladi hamda umumlashtiriladi; hodisa va jaryonlarning o’zaro bog’liqligi va ularni vaqt bo’yicha o’zgarishi yaqqol ko’rinib turadi; statistik-iqtisodiy qonuniyatlarni aniqlash va aniqlangan qonuniyatlarni ko’rish va tekshirish imkoniyati tug’iladi. statistik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistik jadvallar va grafiklar"

mavzu. statistik jadval va grafiklar[footnoteref:2]* [2: * statistics for managers: using microsoft excel, seventh edition david m. levine, david f. stephan, kathryn a., szabat, 2013 757 r. (55-79p)] 1. statistik jadvallar haqida tushuncha 2. statistik jadval turlari 3. statistik grafiklar haqida tushuncha 4. statistik grafiklar turlari siz statistikani o’rganishni boshlamasdan oldin ham jadval so’zini eshitgansiz, ya’ni ko’paytirish jadvali (xalq ichida karra jadval deyiladi), logarifmik jadval, tasodifiy sonlar jadvali va h.k. bu paragrafda gap statistika jadvallari ustida boradi. ularni statistikani televizorlari desak xato bo’lmasa kerak, chunki har qanday statistik tekshirishning eng asosiy natijalari statistika jadvallari orqali ifodalanadi. statistika jadvallari tarixiga nazar tashl...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (59,3 КБ). Чтобы скачать "statistik jadvallar va grafiklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistik jadvallar va grafiklar DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram