statistik jadvallar va grafiklar

DOCX 17 pages 490.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
statistik jadvallar va grafiklar reja: 0. statistik jadvallar. 0. jadval turlari va tuzish qoidalari. 0. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati. 0. grafiklarning turlari va asosiy elementlari. 1. statistik jadvallar. jadval statistik ma’lumotlarni yaqqol, ixcham va umumlashtirib taqdim etish usulidir. statistik axborotlarni jadvalda ifodalash so‘z bilan bayon etishga qaraganda o‘rganilayotgan voqealarni ravshan va jozibali qilib tasvirlaydi. statistikadagi jadvallar logarifmlik, karra va boshqa jadvallardan tubdan farq qiladi. ular ijtimoiy - iqtisodiy hayotimiz, turmushimizning turli tomonlarini ta’riflovchi ko‘rsatkichlarni yaqqol va ixcham shaklda, o‘zaro bog‘lanishda ifodalab, umumiy va o‘ziga xos xususiyatlarini oydinlashtiradi. 4.1-jadval o‘zbekiston aholisining iqtisodiy faolligi ko‘rsatkichlar 2016 2017 2018 2018y.da 2016y. ga nisbatan %da aholi soni(yil oxiriga, mln.kishi) 22,7 24,0 31,4 108,8 mehnat resurslari(ming kishi) 11021,0 12008,9 12594,0 114,3 undan, iqtisodiy faol aholi 8195,5 8840,1 9018,4 110,0 shu jumladan, iqtisodiyotda bandlar 8157,5 8800,0 8983,0 110,1 ishsizlar 38,1 40,1 35,4 92,9 mehnatga layoqatlik darajasi (%) 48,6 50,0 51,0 104,9 iqtisodiy …
2 / 17
n obyektlar va ularning ko‘rsatkichlari joylashtiriladi. har bir qator va ustun o‘z nomiga, jadval esa umumiy sarlavhalarga ega bo‘lib, bular jadvalning asosiy unsurlari hisoblanadi. agarda jadval qatorlari va ustunlari o‘z nomlariga hamda umumiy sarlavhaga ega bo‘lib, sonlar bilan to‘ldirilmagan bo‘lsa, u jadval maketi deb ataladi. har bir jadval qisqa, aniq va tushunarli, shu bilan birga ma’lumotlar ma’nosini oydinlashtiradigan sarlavhaga ega bo‘lishi kerak. umumiy sarlavhada jadvalda joylashgan sonlarning asosiy ma’nosi ifodalangan bo‘lishi va shuningdek, qaysi hudud, qaysi davrga nisbatan olinganligi ko‘rsatilgan bo‘lishi, shuningdek, o‘lchov birligi ham berilgan bo‘lishi lozim. statistik jadval chuqur ma’noga ega bo‘lib, ijtimoiy voqea va hodisalarni ifodalashi bo‘yicha uni o‘ziga xos mantiqiy gapga o‘xshatish mumkin. shuning uchun har bir statistik jadvalning egasi va kesimi mavjuddir. har xil ko‘rsatkichlar orqali ta’riflanayotgan statistik to‘plam jadvalning egasi, ko‘rsatkichlar esa jadvalning kesimi hisoblanadi. jadvalning egasi, odatda, jadvalning chap qismida, kesimi esa o‘ng tomonida bo‘ladi. lekin ular aksincha joylanishi ham mumkin (jadval 4.1 …
3 / 17
icha gruppalash amalga oshirilgan bo‘lsa, bunday jadval gruppaviy jadval deyiladi (5.5 jadvalga qaralsin). kombinatsion jadval – bu ega qismida obyektlarni ikkita va undan ortiq belgilari asosida guruhlash natijalarini aks ettiradigan jadvaldir. ayrim paytlarda voqea va hodisalarni bir belgisi bo‘yicha guruhlaganda ularni to‘liq o‘rganishning iloji bo‘lmaydi. bunday paytda voqea va hodisalar ikki va undan ortiq belgisi asosida guruhlarga ajratilib o‘rganiladi. buning uchun, avval o‘rganilayotgan hodisa to‘plami bir belgisi bo‘yicha, keyin har qaysi guruh boshqa belgi bo‘yicha kichik guruhchalarga ajratiladi. bunday guruhlash natijalari asosida kombinatsion jadvalar tuziladi. ular oddiy jadvallarga qaraganda voqea va hodisalarning o‘zaro aloqasi va bog‘lanishlarini chuqurroq va to‘la yoritishga yordam beradi.(4.7 jadvalga qaralsin) voqea va hodisalarni o‘rganish jarayonida va qo‘yilgan vazifalarga qarab ega va kesim o‘z o‘rinlarini almashtirib turishi mumkin. statistik jadval ixcham va ko‘rimli chiqishi uchun, uni tuzishda quyidagi qoida va tartiblarga amal qilish kerak : 1. jadvallar hajmi katta bo‘lmasligi kerak. murakkab to‘plamlarni o‘rganishda jadval hajmini kattalashtirmasdan, …
4 / 17
ilova tarzida berilishi kerak. 3. hodisa sodir bo‘lganligi to‘g‘risida ma’lumotlar bo‘lmasa, jadvalda shu ko‘rsatkich o‘rniga “ma’lumot yo‘q” yoki nuqtalar (...) qo‘yiladi, agarda hodisa umuman sodir bo‘lmagan bo‘lsa, tire (-) belgisi bilan ifodalanadi. jadvallarni tuzish texnikasi yaxshi egallansa, ularni o‘qish va tushunish ishi ancha osonlashadi. 3. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati grafik – bu statistik ma’lumotlarni ta’sirchan va jozibali qilib tasvirlaydigan geometrik shakldir. statistik ma’lumotlarni keng omma uchun tushunarli, ta’sirchan, diqqatga sazovor va lo‘nda qilib bayon etish juda muhimdir. grafik usuli ana shu maqsad uchun xizmat qilib, amalda keng qo‘llanadi. statistikada grafiklar deganda ijtimoiy hayot haqidagi ma’lumotlarni shartli olingan me’yorda tuziluvchi har xil geometrik shakl va chiziqlar, predmetlarning tasvirlari (suratlari) hamda geografik xaritalarda nishonlangan shartli belgilar yordamida tasvirlash tushuniladi. ular kishining diqqatini o‘ziga tez jalb etish bilan birga ma’lumotlarni esda yaxshiroq saqlash, to‘laroq va chuqurroq tasavvur qilishga imkon beradi. shuning uchun grafiklar iqtisodiy, madaniy va umuman ijtimoiy taraqqiyotning …
5 / 17
rga bo‘linadi. quyida ularning turlari tasvirlangan. statistik grafik turlari diagrammalar statistik xaritalar taqqoslash diagramma-lari tuuilma diagramma-lari dinamika diagramma-lari kartodiag-rammalar markaz-grammalar bog’lanish diagramma-lari kartogrammalar diagramma deganda statistik ma’lumotlarni geometrik shakllar yordamida tasvirlash tushuniladi. agar ma’lumotlar shartli belgilarni geografik kartalarga tushirish yo‘li bilan tasvirlansa, bunday grafiklar kartogrammalar deb ataladi. kartodiagrammalar diagramma va kartogrammalarning aralashmasidan tashkil topadi. bu holda geografik kartalar hodisalarning hududiy taqsimlanishiga qarab konturlarga (bo‘laklarga) bo‘linadi va ularda ma’lumotlarni tasvirlovchi diagrammalar keltiriladi. kartogramma va kartodiagrammalar hodisalarning makonda (territoriyada) joylanishini tasvirlashda qo‘llanadi. grafiklarning asosiy turi diagrammalardir. ularni tuzayotganda ko‘pincha yassi geometrik shakllar va chiziqlardan foydalaniladi. statistik ma’lumotlarni grafiklarda tasvirlash uchun avvalo masshtab qabul qilinadi va unga qarab shkala tuziladi. masshtab – bu ko‘rsatkichlarni tekislikdagi tasviriy nisbatlarga aylantiruvchi shartli me’yordir. masshtab deb sonlar bilan ifodalangan ko‘rsatkichlarni tekislikdagi tasviriy nisbatlarga aylantiruvchi shartli me’yorga aytiladi. u o‘rganilayotgan hodisaning qanday miqdori tekislikdagi chiziqning bitta birligiga teng deb shartli ravishda qabul qilinganligini bildiradi. masalan, o‘zbekistonda paxta yetishtirish …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik jadvallar va grafiklar"

statistik jadvallar va grafiklar reja: 0. statistik jadvallar. 0. jadval turlari va tuzish qoidalari. 0. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati. 0. grafiklarning turlari va asosiy elementlari. 1. statistik jadvallar. jadval statistik ma’lumotlarni yaqqol, ixcham va umumlashtirib taqdim etish usulidir. statistik axborotlarni jadvalda ifodalash so‘z bilan bayon etishga qaraganda o‘rganilayotgan voqealarni ravshan va jozibali qilib tasvirlaydi. statistikadagi jadvallar logarifmlik, karra va boshqa jadvallardan tubdan farq qiladi. ular ijtimoiy - iqtisodiy hayotimiz, turmushimizning turli tomonlarini ta’riflovchi ko‘rsatkichlarni yaqqol va ixcham shaklda, o‘zaro bog‘lanishda ifodalab, umumiy va o‘ziga xos xususiyatlarini oydinlashtiradi. 4.1-jadval o‘zbekiston ahol...

This file contains 17 pages in DOCX format (490.7 KB). To download "statistik jadvallar va grafiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik jadvallar va grafiklar DOCX 17 pages Free download Telegram