muskullar tizimi

PPT 17 pages 3,5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
slayd 1 muskullar tizimi reja: 1. muskul (mushak)larning xillari. 2. mushaklar taraqqiyoti. 3. silliq muskul to’qimasi. 4. ko’ndalang targ’il muskul to’qimasi. 5. muskul to’qimasining regeneratsiyasi. 6. muskullarning charchashi. adabiyotlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mushak to’qimasi odam va hayvon organizmining harakatga kelishini ta’minlaydi. mushaklarning tuzilishi ularning bajarayotgan funksiyasiga moslashgan, ya’ni ularning shakli cho’ziq, uchlari tayanch tuzilmalarga tutashgandir. tuzilishi va bajarayotgan funksiyasiga ko’ra silliq, ko’ndalang - targ’il, yurak mushagi va ba’zi a’zolarda uchrovchi maxsus muskul to’qimasi farq qilinadi. maxsus mushak to’qimasi kelib chiqishi, tuzilishi va vazifalariga ko’ra turlichadir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mushaklar taraqqiyoti mushaklar embrionning o'rta - mezoderma qavatidan rivojlanadi. embrion rivojlanishining 4—5 haftalarida mezodermadan dermatom qavat ajraydi va qolgan qismiga somitlar deyiladi. somitlar ham sklerotom va miotom qavatlarga ajraladi. sklerotomdan skelet suyaklari taraqqiy etsa, miotom­lardan ko'ndalang-targ'il mushaklar rivojlanadi. miotomlar myosepta to'sig'i vositasida segmentar bo'laklarga boiinadi. embrionning bo'yin qismida 8 juft, ko'krak qismida 12 juft, bel sohasida 5 juft, dumg'aza sohasida 5 juft va dum …
2 / 17
ivojlanadi. uchinchi quloq oldi miotomidan ko'z soqqasining lateral to'g'ri mushagi - m. rectus oculi lateralis rivojlanadi. birinchi visseral ravoq mandibular ravoq deyilib, quyidagi mushaklar rivojlanadi: chaynov mushaklari va m. mylohyoideus, ikki qorinchali mushak - m. digastricus ning oldingi qorinchasi, nog'ora bo'shlig'idagi nog'ora pardani taranglovchi mushak - m. tensoris thympani, yumshoq tanglayni taranglovchi mushak - m. tensor veli palatini. ikkinchi visseral ravoq gioid ravog'i deb atalib, bu ravoqdan mimika mushaklari, ikki qorinchali mushak - m. digastricus ning orqa qorin­chasi, bo'yindagi teri osti mushagi - m. platisma rivojlanadi. uchinchi visseral ravoq birinchi jabra ravog'i deb atalib, bu ravoqdan halqumning m. stylopharyngeus mushagi rivojlanadi. to'rtinchi visseral ravoq ikkinchi jabra ravog'i deb atalib, bu ravoqdan halqumning qisuvchi mushaklari rivojlanadi. beshinchi visseral ravoq uchinchi jabra ravog'i deb atalib, ikkinchi jabra ravog'ining ishtirokida bo'yindagi m. sternocleidomastoideus mushagi va orqadagi m. trapezius mushagining rivojlanishida qatnashadi. umurtqa pog'onasining ikki tarafida joylashgan dorzal miotomlardan faqat orqaning chuqur xususiy mushaklari …
3 / 17
r, m. latis-simus dorsi mushaklari misol bo'la oladi. ventral miotomlarining taraqqiyoti jarayonida tanadan va kalladan qo'l yoki oyoq mushaklarining harakatini ta'minlashga ko'chgan mushaklarga trunkofugal mushaklar deyiladi. trunkofugal mushaklarga kalladan ko'chgan m. sternocleidomastoideus, m. trapezius va lanadan ko'chgan m. rhomboideus, m. levator scapulae, m. serratus anterior, m. subclavius, m. omohyoideus mushaklari misol bo'la oladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz skelet muskullarining shakli. a— duksimon; b— yarim patsimon; v— ikki tomonlama patsimon; g— ikki boshli muskul; d— serbar mus-kul; e— ikki qorinli muskul; j— pa­rallel tolali uzun muskul; 1— muskul-ning payi; 2— muskulning bosh qismi; 3— muskulning qorin qismi; 4— mus­kulning tanasi; 5— muskulning payli belbog'lari. www.arxiv.uz www.arxiv.uz a. odam tanasi skelet muskullarining oldindan ko’rinishi. 1. peshona muskul 2. ko’zning aylana muskuli. 3. og’izning aylana muskuli. 4. chaynov muskul. 5. chakka muskul. 6. chaynov muskul. 7. to’sh o’mrov so’rgichsimon muskul 8. deltasimon muskul. 9. ko’krakning katta muskuli. 10. yelka muskul. 11. qorinnning tashqi qiyshiq muskuli. …
4 / 17
ko’pgina ichki organlar-me’da-ichak yo’li, tanosil organlari, tomirlar devorining shakllanishida qatnashadi. silliq muskul tuzilishi hamda funksiyasi bo’yicha ko’ndalang-targ’il mushakdan ancha farq qiladi. silliq mushaklar vegetativ nerv sistemasi tomonidan innervatsiya qilinadi va shu sababli kishi ixtiyoriga bo’ysunmaydi. yuqorida qayd qilinganidek, silliq muskul to’qimasi hujayra tuzilishiga ega bo’lib, cho’ziq, duksimon va tarmoqlangan bo’ladi. hujayraning o’lchamlari turlicha bo’ladi, ya’ni uzunligi 50-250 mkm, yadro sathining maksimal diametri 5-20 mkm. www.arxiv.uz www.arxiv.uz muskul to’qima. a - ko’ndalang targ’il muskul tolalari: 1 - yadro; 2 - ko’ndalang yo’nalishdagi chiziqlar (miofibrillar); v - silliq muskul tolalari; d - yurak muskuli tolalari. www.arxiv.uz www.arxiv.uz to’qimada bir-biriga yondoshib yotgan hujayralar qatlamlar hosil qiladi. ular bir-biriga nisbatan shunday joylashadiki, bir hujayraning markaziy qismiga boshqa hujayraning o’tkir uch qismi yopishadi. silliq mushak hujayralari sirtdan sarkolemma bilan qoplangan, unda qalinligi taxminan 7,5 nm ga teng plazmatik membrana va tashqi bazal membrana farq qilinadi. yonma-yon yotgan hujayralarning plazmatik membranalari ba’zi joylarda juda yaqinlashib, tutashish …
5 / 17
in mikrofilamentlar nozik bo’lib, qalinligi 7 nm ga teng. ikkala filamentlar ham mushak bo’shashgan holatda burchak hosil qilib yoki hujayra bo’yi bo’yicha joylashgan bo’lib, mushak qisqarganda o’z joylashishini o’zgartiradi. silliq mushak hujayralarida ko’ndalang-targ’illik kuzatilmaydi, chunki filamentlar o’zaro tartibli joylashmagan. ular sarkomerlar hosil qil-maydi, plastinkalar ham topilmagan. silliq mushak hujayralarida ham tropomiozin, troponin va a-aktonin oqsillari topilgan. aktin oqsillarining sitolemmaga birlashgan qismida yoki aktin protofibrillaning o’rta qismida zich tanachalar uchraydi. zich tanachalar oddiy mik-roskopda to’q dog’ shaklida ko’rinadi. silliq mushak hujayra sitoplazmasida kalsiy ionini saqlovchi mayda pufakchalar bo’lib, ular ko’ndalang targ’il mushakdagi sarkoplazmatik retikulumni eslatadi. lekin sarkoplazmatik retikulumning o’zi silliq mushakda kuchsiz rivojlangan. bu pufakchalarga hujayra plazmatik membranasining botishidan hosil bo’lgan tuzilmalar tegib yotadi. bu tuzilmalar ko’ndalang targ’il mushakning t-sistemasini eslatadi. ular impuls tarqalishida va kalsiy ionining sitoplazmaga chiqishida muhim o’rin tutadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz har bir mushak hujayra yuqorida qayd etilganidek, bazal membrana bilan qoplangan. mushak hujay-ralarining bir-biriga tegib yotgan qismlarida …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "muskullar tizimi"

slayd 1 muskullar tizimi reja: 1. muskul (mushak)larning xillari. 2. mushaklar taraqqiyoti. 3. silliq muskul to’qimasi. 4. ko’ndalang targ’il muskul to’qimasi. 5. muskul to’qimasining regeneratsiyasi. 6. muskullarning charchashi. adabiyotlar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mushak to’qimasi odam va hayvon organizmining harakatga kelishini ta’minlaydi. mushaklarning tuzilishi ularning bajarayotgan funksiyasiga moslashgan, ya’ni ularning shakli cho’ziq, uchlari tayanch tuzilmalarga tutashgandir. tuzilishi va bajarayotgan funksiyasiga ko’ra silliq, ko’ndalang - targ’il, yurak mushagi va ba’zi a’zolarda uchrovchi maxsus muskul to’qimasi farq qilinadi. maxsus mushak to’qimasi kelib chiqishi, tuzilishi va vazifalariga ko’ra turlichadir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mushaklar taraqqiyoti mushaklar embrion...

This file contains 17 pages in PPT format (3,5 MB). To download "muskullar tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: muskullar tizimi PPT 17 pages Free download Telegram