mushak to`qimasi (textus muscularis)

DOCX 199,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538897537_72676.docx mushak to`qimasi (textus muscularis) reja: 1. silliq mushak to’qimasi 2. kundalang-targ’il mushak to’qimasi mushak to`qimasi (textus muscularis) mushak to`qimasi odam va hayvon organizmining harakatga kelishini ta’minlaydi. mushaklarning tuzilishi ularning bajarayotgan funktsiyasiga moslashgan, ya’ni ularning shakli cho`ziq, uchlari tayanch tuzilmalarga tutashgandir. tuzilishi va bajarayotgan funktsiyasiga ko`ra silliq, ko`ndalang-targ`il (skelet), yurak mushagi va ba’zi a’zodarda uchrovchi maxsus mushak to`qimasi farq qilinadi. maxsus mushak to`qimasi kelib chiqishi, tuzilishi va vazifasiga ko`ra turlichadir. ko`ndalang-targ`il yurak mushagi hamda maxsus mushak to`qima - mioepitelial hujayralar (ter, sut va so`lak bezlarida uchrovchi hujayralar), ko`zning siliar va qorachig` mushaklari xususiy gistologiyaning tegishli boblarida keltirilgan. silliq mushak to’qimasi silliq mushak to`qimasi hujayra tuzilishiga ega. silliq mushak ko`pgina ichki organlar - me’da-ichak yo`li, tanosil organlari, tomirlar devorining shakllanishida qatnashadi. silliq mushak tuzilishi hamda funktsiyasi bo`yicha ko`ndalang-targ`il mushakdan qancha farq qiladi. silliq mushaklar vegetativ nerv sistemasi tomonidan innervatsiya qilinadi va shu sababli kishi ixtnyoriga bo`ysunmaydi. yuqorida qayd qilinganidek, silliq mushak …

, g -silliq mushak hujayrasining bo`shashgan (v) va qisqargan (g) holati (elektron mikroskopda ko`rinishi). (a.xem, d.kormakdan, 1982). 1 - sarkolemma (plazmolemma); 2 - yadro; 3 - yadro teshiklari; 4 - golji kompleksi; 5 - miofibrillalar; 6 - zich tanacha; 7 -ribosoma va polisomalar; 8 - mikropinotsitoz pufakchalar; 9 - mitoxondriyalar. ular bir-biriga nisbatan shunday joylashadiki, bir hujayraning markaziy qismiga boshqa hujayraning o`tkir uch qismi yopishadi. silliq mushak hujayralari sirtdan sarkolemma bilan qoplangan, unda qalinligi taxminan 7,5 nm ga teng plazmatik membrana va tashqi bazal membrana farq qilinadi. yonma-yon yotgan hujayralarning plazmatik membranalari ba’zi joylarda juda yaqinlashib tutashish nuqtalarini hosil qiladi. membranalarning bunday yaqinlashish joylari silliq mushak hujayralarining biridan ikkinchisiga qo`zg`alish o`tishiga xizmat qiladi, degan taxminlar bor. hujayra sitoplazmasida yadro, umumiy organellalar va miofibrillalar joylashadi. 91-rasm. silliq mushak. me’da devori shilliq qavatining mushak plastinkasidan olingan silliq mushak hujayrasi. elektron mikrofotogramma. x.85oo. 1- yadro; 2 - sitoplazma; 3 - hujayra atrofidagi kollagen …

li ular eng muhim ahamiyatga ega. miofibrillalar skelet mushagiga xos bo`lgan ko`ndalang-targ`illikka ega emas va oddiy mikroskopda bir jinsli ipchalar 'shaklida ko`rinadi. elsktron mikroskop bilan silliq mushak hujayralari o`rganilganda hujayraning butun uzunligi bo`yicha yotuvchi uzluksiz miofibrillalar aniqlangan emas. hujayra sitoplazmasida bo`ylama joylashgan submikroskopik protofibrillalar mavjud bo`lib, ular tutamlar hosil qilmaydi. protofibrillalar yoki mikrofilamentlarning ikki turi farqlanadi: a k t i n va m i o z i n . miozin protofibrillalar diametri 17 nm ga teng bo`lib, yo`g`on protofibrillalardir. aktin mikrofilamentlar nozik bo`lib qalinligi 7 nm ga teng. ikkala filamentlar ham mushak bo`shashgak holatda burchak hosil qilib yoki hujayra bo`yi bo`yicha joylashgan bo`lib mushak qisqarganda o`z joylashishini uzgartiradi. silliq mushak hujayralarida ko`ndalang-targ`illik kuzatilmaydi, chunki filamentlar o`zaro tartibli joylashmagan. ular sarkomerlar hosil qilmaydi, plastinkalar ham topilmagan. sil-liq mushak hujayralarida ham tropomiozin, troponin va a-aktinin oqsillari topilgan. aktin oqsillarining sitolemmaga birlashgan qismida yoki aktin protofibrillaning o`rta qismida zich tanachalar uchraydi. zich tanachalar …

k membranasining botishidan hosil bo`lgan tuzilmalar tegib yetadi. bu tuzilmalar ko`ndalang-targ`il mushakning t-sistemasini eslatadi. ular impuls tarqalishida va kaltsiy ionining sitoplazmaga chiqishida muhim o`rin tutadi. har bir mushak hujayra yuqorida qayd etilganidek, bazal membrana bilan qoplangan. mushak hujayralarining bir-biriga tegib yotgan qismlarida tirqishli tutashish - neksuslar uchrab ular silliq mushak hujayralarining ma’lum guruhlari barobar qisqarishinn ta’minlaydi. bazal membranaga biriktiruvchi to`qima tolalari kirib to`r hosil qiladi. mushak hujayralarining truppalari yoki muayyan qavatlari biriktiruvchi to`qima qatlamlari bilan o`raladi. ana shu biriktiruvchi to`qima sarkolemma bilan birga silliq mushak to`qimasining tayanch apparatini hosil qiladi. silliq mushak to`qimasi yaxshi taraqqiy etgan qon tomirlar sistemasiga ega, qon tomirlar to`qima ichida kapillyarlargacha tarmoqlanib, mushak hujayralari tutamlari orasidagi birikti-ruvchi to`qima qatlamlarida kapillyarlar to`rini hosil qiladi. silliq mushak to`qimasining taraqqiyoti va regeneratsiyasi. silliq mushak to`qimasi mezenximadan rivojlanadi. hosil bo`layotgan mushak hujayralari dastlab o`simtalarga ega bo`lib, uning yordamida o`zaro bog`lanadi va shu tufayli mezenxima tuzilishini eslatadi. ularda miofibrillalar paydo bo`lishi …

ardagi mayda tomirlarning kengayishi kuzatiladi. bunda ularning devorida yangidan hosil bo`lgan mushakning qalin qatlamlari paydo bo`ladi. silliq mushak hujayra-larining gipertrofiyasi va giperplaziyasi bachadonda homiladorlik davrida yuz beradi. kundalang-targ’il mushak to’qimasi ko`ndalang- targ`il mushak to`qimasi skelet mushaklarini, ovqat hazm qilish traktining ba’zi a’zolari (til, tanglay, qizilo`ngach bir qismi) mushaklarini, ko`z mushaklarini, mimik va nafas olish mushaklarini hosil qiladi. yurak mushagi ko`ndalang-targil mushak to`qimasining maxsus turi bo`lib, u haqda quyida maxsus fikrlar bayoni bor. ko`ndalang-targ`il mushak tolalarining tuzilishi. ko`ndalang-targ`il mushak to`qimasi tolalardan iborat bo`lib, ularning uzunligi bir necha santimetrgacha (12,5 sm), diametri 100 mkm gacha yetishi mumkin. shu sababli ko`ndalang-targ`il mushak tolalari simplastik tuzilmalar deb ataladi. ular uzun silindrik tuzilmalar bo`lib, sirtdan yaxshi ifodalangan parda - sarkolemma bilan qoplangan. mushak tolalarining yadrolari oval shaklli, xromatini kam, pereferiyada, sarkolemma ostida joylashadi (92-rasm, a). mushak tolalari mitoxondriyalarga boy bo`lib, ular miofibrillalar orasida tizilib yotadi. shuni qayd qilish lozimki, mushakning harakat aktivligi ancha yuqori bo`lsa …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mushak to`qimasi (textus muscularis)"

1538897537_72676.docx mushak to`qimasi (textus muscularis) reja: 1. silliq mushak to’qimasi 2. kundalang-targ’il mushak to’qimasi mushak to`qimasi (textus muscularis) mushak to`qimasi odam va hayvon organizmining harakatga kelishini ta’minlaydi. mushaklarning tuzilishi ularning bajarayotgan funktsiyasiga moslashgan, ya’ni ularning shakli cho`ziq, uchlari tayanch tuzilmalarga tutashgandir. tuzilishi va bajarayotgan funktsiyasiga ko`ra silliq, ko`ndalang-targ`il (skelet), yurak mushagi va ba’zi a’zodarda uchrovchi maxsus mushak to`qimasi farq qilinadi. maxsus mushak to`qimasi kelib chiqishi, tuzilishi va vazifasiga ko`ra turlichadir. ko`ndalang-targ`il yurak mushagi hamda maxsus mushak to`qima - mioepitelial hujayralar (ter, sut va so`lak bezlarida uchrovchi hujayralar), ko`zning siliar va q...

Формат DOCX, 199,9 КБ. Чтобы скачать "mushak to`qimasi (textus muscularis)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mushak to`qimasi (textus muscul… DOCX Бесплатная загрузка Telegram