mushaklar fiziologiyasini o'rganish usullari

DOCX 8 pages 29.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.7 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mushaklar fiziologiyasini o'rganish usullari. silliq va tishli tetanus reja 1. dinamometriya. 2. qon bilan ta'minlanishning muskul ishiga ta'siri. odamda muskul kuchini aniqlash (dinamometriya) yaxlit organizmda alohida bir muskul kuchini aniqlash imkoni yo'q. shuning uchun alohida bir muskulning emas, balki muskul guruhining kuchini aniqlash odat bo'lgan. bunda ko'l kafti muskulining va hokazo muskul guruhlarining kuchi haqida gapiriladi. ishdan maqsad: odamda muskul kuchini aniqlash usuli bilan tanishish. ishning borishi: tekshiriluvchi stulga o'tiradi va qo'lini to'g'ri burchak ostida oldinga uzatadi. dinamometrni kaftiga joylashtirib, maksimal darajada qisadi. bunda dinamometr strelkasi noldan og'adi va ma'lum belgini ko'rsatadi. ko'rsatkich aniq bo'lishi uchun tekshiruv uch marotaba o'tkazilib, o'rtacha ko'rsatkich olinadi. ax100 x= ----------- x - kaft muskullari kuchining % ko'rsatkichi; r r - tana massasi (kg). erkaklar uchun bu ko'rsatkich me'yorida 60-70%, ayollar uchun 45-50%. qon bilan ta'minlanishning muskul ishiga ta'siri ishdan maqsad: qon bilan ta'minlanishning muskulni harakatlari koordinatsiyasiga ta'sirini o'rganish. ishning borishi: tajribachi sekundomer yordamida tekshiruvo'tkazilayotgan …

2 / 8

2. organizm ixtiyoriga bo'ysunmaydi. 3. vegetativ nerv tizimi tomonidan boshqariladi. 4. bir yadroli muskul hujayralaridan tuzilgan, ko'ndalang targ'illikka va z membranaga ega emas. 5. qo'zg'aluvchanligi pastroq, ta'sir bo'sag'asi yuqori, xronaksiyasi uzoqroq. 6. avtomatiyaga ega. 7. tp -50-60 mv. 8. hp amplitudasi pastroq ( 60 mv gacha). 9. yakka qisqarish davomiyligi 5-6 sek. 10. uzoq vaqt qisqarishi tonus deyiladi va tetanusga nisbatan 100-500 marta kam energiya talab etadi. 11. moddalar almashinuvi pastroq. 12. plastiklikka ega. ko'ndalang targ'il muskullar 1. skeletning harakat apparatini tashkil etadi. 2. organizm ixtiyoriga bo'ysunadi. 3. somatik nerv tizimi tomonidan boshqariladi. 4. har biri simplast bo'lgan muskul tolalaridan tuzilgan. 5. qo'zg'aluvchanligi yuqorroq, ta'sir bo'sag'asi pastroq, xronaksiyasi kamroq. 6. avtomatiyaga ega emas. 7. tp – 80-90 mv. 8. hp ning amplitudasi yuqorroq (120-150 mv gacha). 9. yakka qisqarish davomiyligi 0,1 sek. 10. uzoq vaqt qisqarishiga tetanus deyiladi, ko'p energiya sarfini talab etadi. 11. moddalar almashinuvi jadal. 12. plastiklikka ega …

3 / 8

di. embrionning bo'yin qismida 8 juft, ko'krak qismida 12 juft, bel sohasida 5 juft, dumg'aza sohasida 5 juft va dum sohasida juft miotomlar joylashgan. embrion taraqqiyotida dum miotomlari reduksiyaga uchraydi. qolgan har bir miotom ventral va dorzal bo'limlarga ajraladi. tanadagi miotomlardan tashqari, embrionning kalla sohasida uchta ensa hamda quloq oldi miotomi va beshta visseral ravoq miotomlari bo'ladi. umurtqa pog'onasi atrojidagi miotomlardan bo'yin, ko'krak, orqa, qorin, qo'l va oyoq mushaklari taraqqiy qiladi. uchta ensa miotomidan til va til osti sohasidagi mushaklar rivojlanadi birinchi quloq oldi miotomidan ko'z soqqasini harakatga kelliruvchi ko'pchilik mushaklar rivojlanadi. ikkinchi quloq oldi miotomidan ko'z soqqasining yuqorigi qiyshiq mushagi -m. trochlearis rivojlanadi. uchinchi quloq oldi miotomidan ko'z soqqasining lateral to'g'ri mushagi - m. rectus oculi lateralis rivojlanadi. birinchi visseral ravoq mandibular ravoq deyilib, quyidagi mushaklar rivojlanadi: chaynov mushaklari va m. mylohyoideus, ikki qorinchali mushak - m. digastricus ning oldingi qorinchasi, nog'ora bo'shlig'idagi nog'ora pardani taranglovchi mushak - m. …

4 / 8

lari rivojlanadi. orqaning yuzaki mushaklari tana, qoi, oyoq, bo'yin sohasining ventral miotomlaridan rivojlanadi. embrion taraqqiyoti natijasida har bir miotomdan bir nechta mushak taraqqiy etadi. aksincha, ba'zi mushaklar bir necha miotomning o'zaro birikishidan hosil bo'lishi ham mumkin (qorin mushaklari, ikki qorinchali mushak). taraqqiyot jarayonida o'z joyida qoladigan mushaklar guruhiga xususiy, autaxton mushaklar deyiladi. orqaning chuqur guruh mushaklari, ko'krak qafasining xususiy mushaklari autaxton mushaklarga misol boia oladi. ventral miotomlarning taraqqiyot jarayonida qo'l yoki oyoqdan tanaga ko'chib qolgan mushaklarga trunkopetal mushaklar deyiladi. trunkopetai mushaklarga ko'krak va orqaning xususiy mushaklarini ustki tomondan qoplagan m. pectorales major et minor, m. latis-simus dorsi mushaklari misol bo'la oladi. ventral miotomlarining taraqqiyoti jarayonida tanadan va kalladan qo'l yoki oyoq mushaklarining harakatini ta'minlashga ko'chgan mushaklarga trunkofugal mushaklar deyiladi. trunkofugal mushaklarga kalladan ko'chgan m. sternocleidomastoideus, m. trapezius va lanadan ko'chgan m. rhomboideus, m. levator scapulae, m. serratus anterior, m. subclavius, m. omohyoideus mushaklari misol bo'la oladi. silliq muskul to’qimasi silliq …

5 / 8

shunday joylashadiki, bir hujayraning markaziy qismiga boshqa hujayraning o’tkir uch qismi yopishadi. silliq mushak hujayralari sirtdan sarkolemma bilan qoplangan, unda qalinligi taxminan 7,5 nm ga teng plazmatik membrana va tashqi bazal membrana farq qilinadi. yonma-yon yotgan hujayralarning plazmatik membranalari ba’zi joylarda juda yaqinlashib, tutashish nuqtalarini hosil qiladi. miofibrillalar mushak hujayrasining qisqaruvchi apparatini tashkil etishi sababli ular eng muhim ahamiyatga ega. miofibrillalar skelet mushagiga xos bo’lgan ko’ndalang-targ’illikka ega emas va oddiy mikroskopda bir jinsli ipchalar shaklida ko’rinadi. elektron mikroskop bilan silliq mushak hujayralari o’rganilganda hujayraning butun uzunligi bo’yicha yotuvchi uzluksiz miofibrillalar aniqlangan emas. hujayra sitoplazmasida bo’ylama joylashgan submik-roskopik protofibrillalar mavjud bo’lib, ular tutamlar hosil qilmaydi. protofibrillalar yoki mikrofilamentlarning ikki turi aniqlanadi: aktin va miozin. miozin protofibrillalar diametri 17 mn ga teng bo’lib, yo’g’on protofibrillalardir. aktin mikrofilamentlar nozik bo’lib, qalinligi 7 nm ga teng. ikkala filamentlar ham mushak bo’shashgan holatda burchak hosil qilib yoki hujayra bo’yi bo’yicha joylashgan bo’lib, mushak qisqarganda o’z …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mushaklar fiziologiyasini o'rganish usullari"

mushaklar fiziologiyasini o'rganish usullari. silliq va tishli tetanus reja 1. dinamometriya. 2. qon bilan ta'minlanishning muskul ishiga ta'siri. odamda muskul kuchini aniqlash (dinamometriya) yaxlit organizmda alohida bir muskul kuchini aniqlash imkoni yo'q. shuning uchun alohida bir muskulning emas, balki muskul guruhining kuchini aniqlash odat bo'lgan. bunda ko'l kafti muskulining va hokazo muskul guruhlarining kuchi haqida gapiriladi. ishdan maqsad: odamda muskul kuchini aniqlash usuli bilan tanishish. ishning borishi: tekshiriluvchi stulga o'tiradi va qo'lini to'g'ri burchak ostida oldinga uzatadi. dinamometrni kaftiga joylashtirib, maksimal darajada qisadi. bunda dinamometr strelkasi noldan og'adi va ma'lum belgini ko'rsatadi. ko'rsatkich aniq bo'lishi uchun tekshiruv uch marotaba o...

This file contains 8 pages in DOCX format (29.7 KB). To download "mushaklar fiziologiyasini o'rganish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mushaklar fiziologiyasini o'rga… DOCX 8 pages Free download Telegram