mushaklar fiziologiyasi

PPT 38 pages 3.8 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

lektsiya 3 * mavzu mushaklar fiziologiyasi reja: mushaklarning fizik va fiziologik xususiyatlari. mushaklarga morfofunktsional ta'rif. mushaklarning qisqarish mexanizmi. mushaklarning ishi, kuchi va charchashi. * mushaklarning 3 turi farqlanadi:(skelet,yurak,sillik mushaklar)va quyidagi ishlarni bajaradi: fazodagi xarakatlanish tana qismlarini o'zaro xarakatlanishi xolatni tutib turish issiqlik ishlab chiqarish limfa va qonni xarakatlanishini ta'minlash nafas xarakatlarini ta'minlash retseptor (sezuvchi) ozuqani xarakatlantirish suv va tuz deposi ichki a'zolarni ximoya qilish. * * * ko'ndalang-targ'il mushaklar quyidagicha bo'ladi: anatomik fiziologik qisqa, fazali uzun, tonik keng, tez (oq) tsirkulyar, sekin (qizil) parallel, introfuzal patsimon, ekstrofuzal; elpig'ichsimon; mushaklarning fik 50% yaqin,ichki yonuv dvigateliniki-35%,bug' mashinasiniki-20%ga teng; skelet mushaklari motorga qiyos qilinadi. * * * * mushaklar kuyidagi xususiyatlarga ega: fizik fiziologik 1. cho'ziluvchanlik 1.qo'zg'aluvchanlik 2. taranglik 2.o'tkazuvchanlik 3. elastiklik 3.qisqaruvchanlik 4. plastiklik 4. refrakterlik * xar bir mushak 10-10000gacha xujayra yoki tolalardan tuzilgan bo'lib, yorug'lik mikroskopi ostida ko'ndalang chiziqlarga ega. mushak tolasining uzunligi l-12sm,d-0,1mm va ularning umumiy miqdori 30mln.ga(600 mushak) …

2 / 38

chi bilan ta'sirlaganda yuzaga keladi. mushak qo'zg'aluvchanligi asab qo'zg'aluvchanligidan past (ya'ni bo'sag'asi yuqori). tp-90mv, qkd-40mv,xp-120mv. xpning davomiyligi - 1-3msek. bir butun mushak «bor yoki yo'q» qonuniga bo'ysinmaydi, mushak tolasi esa bo'ysinadi. bir butun mushak qisqarish amplitudasi ma'lum bir darajagacha ta'sirot kuchiga bog'liq bo'ladi. * * odatda skelet mushagi tetanik (summatsiya) ravishda qisqaradi, u ta'sirot chastotasiga bog'liq xolda tishli va silliq bo'lishi mumkin. chastota yuqori bo'lsa, qisqarishlar qo'shilib, amplituda yuqori (optimum), lekin ma'lum bir chastotagacha…chastotaning cheksiz ortishi amplitudani pasayishiga (pessimumga) olib keladi. uzoq vaqt tetanusdan keyin posttetanik kontraktura kuzatiladi. * * * kontraktura (k) –mushak qisqarishining turi bo'lib, davomiyligi bilan xarakterlanadi. kontraktura bo'lishi mumkin: qaytar(fiziologik) uzoq vaqt ishdan so'ng va qaytmas (patologik) kuygandan keyin, odam o'lgandan so'ng. kontraktura bo'lishiga sabab, sarkoplazmatik retikulumga sa++ ionlarining qayta kiritilmasligidir (atf etishmasligidan). * tinch xolatda mushak tonik qisqargan bo'lib, past bo'sag'ali sekin motor birliklar faoliyat holatda bo'ladi,bunda charchash rivojlanmaydi . mushak tonusi intrafuzal afferenttsiyaga bog'liq …

3 / 38

n bajarilgan ish w xam ortadi, yuk ortaborgach keyinchalik «0»gacha kamayadi (maksimal yukda). ma'lum bir o'rtacha yukda eng ko'p bajarilgan ish w o'rtacha yuk qonuni deyiladi. * uzok mashqlardan so'ng mushaklar gipertrofiyasi yuzaga keladi, uzoq vaqt xarakatsizlikdan so'ng mushaklarda atrofiya rivojlanadi. bu jarayon mushak tolalardagi morfologik o'zgarishlar bilan bog'liq. * uzoq vaqt ishdan so'ng mushaklarda charchash yuzaga keladi, bunda mushak qisqarishlar amplitudasi va kuchi kamayadi. charchash tez-tez qisqarishda tezroq yuzaga keladi va aksi. charchashga sabab: ozuqani kamayishi va almashinuv natijasida xosil bo'lgan zaxarli moddalar (bu ajratib olingan mushakda), xamda mat sinapslarida bo'lgan o'zgarishlardir (bu butun bir organizmda) aktiv dam olish- bu charchagan mushaklarda ishchanlik qobiliyatini, boshqa gurux mushaklar ishlaganda tezroq tiklanishidir. * * * * mushakni qisqarish mexanizmi: asab bo'ylab qo'zg'alishning o'tishi mushak tolasi membranasi tinchlik potentsialini 40mv ga kamayishi mushak xarakat potentsiali xosil bo'la boshlashi sarkoplazmatik retikulumni sa++ uchun o'tkazuvchanligini ortishi sa++ ionlarini sarkoplazmatik retikulumdan chiqishi va fibrillalararo muxitga …

4 / 38

avtomatiya, plastiklik xususiyatlariga ega va cho'zilishga qisqarish bilan javob beradi. silliq mushaklar xp past, davomiy (80msek gacha),sa++ionlariga bog'liq bo'lgan platosi bo'lishi mumkin. xpni tarqalishi sekin, shuning uchun qisqarish va ayniqsa bo'shashish uzoq davom etadi.

5 / 38

6 / 38

7 / 38

8 / 38

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mushaklar fiziologiyasi"

lektsiya 3 * mavzu mushaklar fiziologiyasi reja: mushaklarning fizik va fiziologik xususiyatlari. mushaklarga morfofunktsional ta'rif. mushaklarning qisqarish mexanizmi. mushaklarning ishi, kuchi va charchashi. * mushaklarning 3 turi farqlanadi:(skelet,yurak,sillik mushaklar)va quyidagi ishlarni bajaradi: fazodagi xarakatlanish tana qismlarini o'zaro xarakatlanishi xolatni tutib turish issiqlik ishlab chiqarish limfa va qonni xarakatlanishini ta'minlash nafas xarakatlarini ta'minlash retseptor (sezuvchi) ozuqani xarakatlantirish suv va tuz deposi ichki a'zolarni ximoya qilish. * * * ko'ndalang-targ'il mushaklar quyidagicha bo'ladi: anatomik fiziologik qisqa, fazali uzun, tonik keng, tez (oq) tsirkulyar, sekin (qizil) parallel, introfuzal patsimon, ekstrofuzal; elpig'ichsimon; mushaklarning...

This file contains 38 pages in PPT format (3.8 MB). To download "mushaklar fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mushaklar fiziologiyasi PPT 38 pages Free download Telegram