harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari

PPTX 15 pages 681.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 681.7 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari saparbayev jahongir 1. harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari 2. motor korteks va harakatni rejalashtirish 3. mushak qisqarishi va harakatni nazorat qilish reja: motor faollik piramida tizimining asosiy qismi pretsentral girusdan boshlanadi va uning kortikospinal yo'li orqa miyagacha 70-90% kesishish bilan tushadi. ekstrapiramidal tizim, bazal gangliya, miyacha va miya ustunidan iborat bo'lib, 50-70 ms gacha bo'lgan avtomatik harakatlar, postura va mushak tonusini tartibga soladi. motor birligi bitta motoneyron va innervatsiya qilingan mushak tolalari guruhidan iborat bo'lib, 10 dan 1000 tagacha tolalarni o'z ichiga oladi, bu esa 5-10 hz chastotada faollashadi. motor faoliyatning fiziologik mexanizmlari skelet mushaklarining tuzilishi va funksiyalari skelet mushaklari asosan mushak tolalaridan iborat bo'lib, har bir tolada ko'p sonli miofibrillalar mavjud. miofibrillalar aktin va miozin filamentlaridan tashkil topgan sarkomerlardan iborat, bu esa qisqarish uchun muhimdir. mushak tolalarining qisqarishi nerv impulslari orqali qo'zg'atiladi, bu esa sarkoplazmatik retikulumdan kaltsiy ionlarining ajralib chiqishiga olib keladi. kaltsiy aktin …

2 / 15

echta mushak tolalari mavjud. bu, 5-10 tolaga nisbatan yuqori aniqlikni ta'minlaydi. neyromuskulyar sinaps: uzatish mexanizmi neyromuskulyar sinapsda harakat potensiali akson terminaliga yetib borgach, voltajga bog'liq ca2+ kanallari ochilib, hujayra ichiga 0.2 mm dan ortiq kaltsiy ionlari kiradi. asetilxolin sinaptik pufakchalardan ekzotsitoz orqali sinaptik tirqishga chiqariladi, bu jarayonda 300 ga yaqin asetilxolin molekulasi ajralib chiqadi, ular postsinaptik retseptorlar bilan bog'lanadi. postsinaptik membrandagi nikotinik asetilxolin retseptorlari na+ va k+ ionlariga o'tkazuvchan kanal bo'lib, ochilganda hujayra ichiga 10,000 ga yaqin na+ ionlari kirib, depolarizatsiya (epsp) hosil qiladi. mushaklarning qisqarish mexanizmi kaltsiy ionlari sarkoplazmatik toʻrdan ajralib chiqib, troponin bilan bogʻlanadi, bu esa tropomiozinning aktindagi bogʻlanish joylarini ochib beradi, bu esa koʻpriklar hosil boʻlishiga imkon yaratadi. aktin va miozin filamentlari oʻzaro sirpanib, sarkomerning qisqarishiga olib keladi, bu esa mushak tolasi uzunligining 30-40% ga qisqarishini taʼminlaydi. atp energiyasi bu jarayonda muhim rol oʻynaydi. nerv impulslari harakat potentsialini hosil qiladi, bu esa asetilxolinning ajralishiga va mushak tolasi …

3 / 15

irgalikda harakatlarni rejalashtiradi, maqsadga yo'naltirilgan harakatlar uchun ketma-ketliklarni tuzadi hamda 0.5-1 sekund oldin faollashadi. dorsolateral prefrontal korteks harakatlar rejalashtirishda muhim rol o'ynaydi: maqsadlar va strategiyalarni shakllantiradi, diqqatni jamlaydi hamda bo'lajak harakatlarning 10-30% qismini aniqlaydi. motor korteksi harakatlarni boshqarishda piramidal yo'l orqali ishlaydi, muskullarning qisqarish intensivligini va tezligini aniqlaydi, harakat koordinatsiyasini ta'minlaydi, taxminan 500,000 neyrondan iborat. bazal gangliyalar: harakatni tanlash va boshlash globus pallidus internus (gpi) va substantia nigra pars reticulata (snr) tormozlovchi neyronlar orqali talamusga ta'sir etib, kerakli harakatlarni 3-4 marta kuchaytiradi. bazal gangliyalarning striatum qismi, dopamin ta'sirida, d1 va d2 retseptorlari orqali harakatlarni boshlash va tanlashda hal qiluvchi rol o'ynaydi, bu jarayon 100 ms ichida sodir bo'ladi. bazal gangliyalardagi noto'g'ri signal uzatilishi parkinson kasalligi kabi harakat buzilishlariga olib kelishi mumkin, bunda dopamin miqdori 70-80 foizga kamayishi kuzatiladi. serebellum: muvofiqlashtirish va nozik harakatlar serebellum harakatni muvofiqlashtirishda muhim rol o'ynaydi, ayniqsa polisinaptik reflekslar va 100 ms dan kam davom etadigan tez, …

4 / 15

klarni himoya qilish uchun tez 1a afferent neyronlar tomonidan vositachilik qiladi. proprioseptiv ma'lumotlar, mushaklardagi cho'zilish retseptorlari (mushak urchuqlari) va tendonlardagi (golji tendon organlari) tomonidan ta'minlangan holda, harakatlarni sozlashda va posturani saqlashda muhim rol o'ynaydi. motor naqshlari, yurish kabi, umurtqa pog'onasidagi neyronal zanjirlar (markaziy naqsh generatorlari) orqali amalga oshiriladi, ular ritmik mushak qisqarishlarini yaratib, harakatni muvofiqlashtiradi. proprioseptsiya va harakatni nazorat qilishdagi roli proprioseptiv yo'llar orqa miyadan serebellum va korteksga o'tadi, bu yerda harakatlar muvofiqlashtiriladi va nozik sozlanadi, shuningdek, postural nazorat va 5-10% aniqlikni ta'minlaydi. proprioseptsiya, mushaklarning cho'zilishi va bo'g'imlarning holati haqidagi ma'lumotni taqdim etadi, bu esa miyaga harakatlarni rejalashtirish va tuzatish imkoniyatini beradi, harakatlarni 10-20 millisekundda o'zgartiradi. golji tendon organlari, mushaklardagi kuchlanishni aniqlaydi, reflekslarni qo'zg'atadi, bu mushaklarning haddan tashqari yuklanishidan saqlaydi va harakatning samaradorligini 5-15% ga oshiradi. charchoq va motor faoliyatiga ta'siri charchoqning periferik ta'siri mushak tolalarida atp zaxiralarining kamayishiga olib keladi, bu esa mushaklarning qisqarish tezligi va kuchini 15-25 foizga …

5 / 15

harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari"

powerpoint presentation harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari saparbayev jahongir 1. harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari 2. motor korteks va harakatni rejalashtirish 3. mushak qisqarishi va harakatni nazorat qilish reja: motor faollik piramida tizimining asosiy qismi pretsentral girusdan boshlanadi va uning kortikospinal yo'li orqa miyagacha 70-90% kesishish bilan tushadi. ekstrapiramidal tizim, bazal gangliya, miyacha va miya ustunidan iborat bo'lib, 50-70 ms gacha bo'lgan avtomatik harakatlar, postura va mushak tonusini tartibga soladi. motor birligi bitta motoneyron va innervatsiya qilingan mushak tolalari guruhidan iborat bo'lib, 10 dan 1000 tagacha tolalarni o'z ichiga oladi, bu esa 5-10 hz chastotada faollashadi. motor faoliyatning fiziologik mexanizmlari skelet mus...

This file contains 15 pages in PPTX format (681.7 KB). To download "harakat faoliyatining fiziologik mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: harakat faoliyatining fiziologi… PPTX 15 pages Free download Telegram