diskret tasodifiy muqdorlarning boshqa sonli tavsiflari

DOC 10 pages 157.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 157.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

tasodifiy miqdorlar diskret tasodifiy muqdorlarning boshqa sonli tavsiflari reja: 1 tasodifiy miqdorlar. diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar. 2. diskret tasodifiy miqdorning taqsimot qonuni. 3. disktret tasodifiy miqdorning matematik kutishi va uning xossalari. 4. diskret tasodifiy miqdorning dispersiyasi va uning xossalari. tayanch iboralar: tasodifiy miqdor, diskret tasodifiy miqdor, matematik kutish, chetlanish, dispersiya, o`rtacha kvadratik chetlanish. 1. tasodifiy miqdorlar. diskret va uzluksiztasodifiy miqdorlar ishlab chiqarish jarayonida sifatli mahsulotlar soni eng asosiy faktor bo`lib hisoblanadi. har bir ishlab chiqarilgan mahsulotni sifatli bo`lishi esa juda ko`p tasodifiy omillarga bog`liq. mahsulotni sifatli bo`lishi stanokni yaxshi ishlashiga, ishchini mahoratiga, kayfiyatiga, sharoitiga va hokazolarga bog`liqki, bu faktorlarni hammasini hisobga olib bo`lmaydi. agar bu omillardan ijobiylari ko`p bo`lsa sifatli mahsulotlari soni xam ko`p bo`ladi. boshqa misol. o`yin kubini tashlaganda 1,2,3,4,5,6 ochkalardan bittasi tushadi, lekin ko`p marta tashlaganimizda shu ochkalardan 6 ni necha marta tushishi aniq emas. chunki bu ko`p xisobga olib bo`lmaydigan tasodifiy sabablarga bog`liq. ta`rif. tasodifiy miqdor …

2 / 10

shartli ravishda diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlarga ajratamiz. ta`rif. ma`lum ehtimol bilan ayrim aniq qiymatlarni qabul qiluvchi miqdorlarga diskret tasodifiy miqdorlar deyiladi. masalan: tangani 1000 marta tashlanganda gerb tushishlar soni, o`yin kubini 100 marta tashlaganda 5 ochko tushishlar soni, n marta erkli sinashda hodisning ro`y berish soni k diskret tasodifiy miqdorlardir. diskret tasodifiy miqdorlarning qabul qilishi mumkin bo`lgan qiymatlari to`plami chekli yoki cheksiz (sanog`li). ta`rif. chekli yoki cheksiz oraliqdagi qiymatlarni qabul qiluvchi tasodifiy miqdorlarga uzluksiz tasodifiy miqdorlar deyiladi. masalan: kesilgan materialni uzunligi, balandligi, enini uzunligi, ajratilgan mahsulotni og`irligi, hajmi va hokazolar uzluksiz tasodifiy miqdorlardir. uzluksiz tasodifiy miqdorlarning qabul qilishi mumkin bo`lgan qiymatlari soni faqat cheksizdir. tasodifiy miqdorlarni x,y,z....., katta xarflar bilan va ularga mos qiymatlarni x,u,z -kichik xarflar bilan belgilaymiz. 2. diskret tasodifiy miqdorlarning taqsimot qonuni faraz qilaylik bizga x tasodifiy miqdor va uning qabul qilishi mumkin bo`lgan qiymatlari x1,x2,..., xn berilgan bo`lsin. biz bu qiymatlarga mos ehtimollarni topamiz. ta`rif. …

3 / 10

32 1/32 tekshirish: binomial taqsimot. faraz qilaylik n marta erkli sinashlar utkazilgan bo`lib xar bir sinashda xodisaning ro`y berish ehtimoli p va ro`y bermaslik ehtimoli q=1-p bo`lsin. bu erda tasodifiy miqdor k ning qiymatlari k: 0,1,2,...,n bo`ladi. uning taqsimoti bernulli formulasi bilan aniqlanib qo`yidagi jadval ko`rinishda bo`ladi: x=k 0 1 2 … k … n-1 n pn(k) … … nyuton binomini qaraymiz. yuqoridagi taqsimotning mos ehtimollari binomni koeffitsentlari bilan mos tushganligi uchun bu taqsimotga binomial taqsimot deyiladi. yuqoridagi misoldagi taqsimot xam binomial . puasson taqsimoti. puasson taqsimoti analitik ko`rinishi buni jadval ko`rinishi. x=k 0 1 2 3 ...... pn(k) e-( (e-( ..... bu puasson taqsimoti deyiladi. geometrik taqsimot. faraz qilaylik erkli sinashlar o`tkazilgan bo`lib xar bir sinashda a hodisning ro`y berish ehtimoli p (0<p<1) va ro`y bermaslik ehtimoli q=1-p ga teng bo`lsin. tajribani a xodisa ro`y bergangacha davom ettiramiz. agar a xodisa k - sinashda ro`y bersa demak oldingi k-1 …

4 / 10

..... pn ta`rif. diskret taqsimlangan tasodifiy miqdorning matematik kutishi deb uning qabul qilishi mumkin bo`lgan qiymatlari bilan ularga mos ehtimollari ko`paytmalarining yig`indisiga aytiladi m(x) = x1p1+x2p2+....+xnpn yoki misol. o`yin kubini 3 marta tashlaganda 6 ochko tushish soni tasodifiy miqdorni matematik kutishi topilsin. oldin taqsimotini topamiz. x 0 1 2 3 p 125/216 75/216 15/216 1/216 endi m(x) ni xisoblaymiz. m(x) =0125/216 +175/216+215/216 + 31/216= 1- xossa. o`zgarmas sonni matematik kutishi o`ziga teng m(s)=s 2-xossa. o`zgarmas sonni matematik kutishi ishorasidan tashqariga chiqarish mumkin m(sx)=sm(x) 3-xossa. ikkita o`zaro erkli tasodifiy miqdorlar ko`paytmasining (yigindisining) matematik kutishi shu tasodifiy miqdorlar matematik kutishlari ko`paytmasiga (yig`indisiga) teng m(xu) =m(x)m(u) m(x+u)=m(x)+m(u) umumiy xolda m(x1+x2+....+xn) = m(x1) + m(x2) +....+ m(xn) matematik kutishning ehtimolli ma`nosi uning o`rta qiymatga taxminan tengligi takror erkli sinashda xodisaning ro`y berish sonini matematik kutishi qo`yidagiga teng 4. diskret tasodifiy miqdorning dispersiyasi va uning xossalari faraz qilaylik x tasodifiy miqdor, m(x) uning matematik kutishi …

5 / 10

an olingan kvadratik ildizga o`rtacha kvadratik chetlanish deyiladi. ta`rifga ko`ra dispersiya qo`yidagicha xisoblanadi. misol. quyidagicha taqsimlangan diskret tasodifiy miqdorni dispersiyasi topilsin. x 1 2 5 r 0,3 0,5 0,2 yechish. matematik kutishni topamiz: m(x) =1 0,3+20,5+3.0,2 =2,3 chetlanishlarini kvadratini topamiz: [x1-m(x)]2 =(1,3)2=1,69 [x2-m(x)]2 =(2-2,3)2=0,09 [x3-m(x)]2 =(5-2,3)2=7,29 dispersiyani ta`rifiga ko`ra d(x) =1,690,3 +0,090,5 +7,290,2 =2,01. teorema. tasodifiy miqdor x ni dispersiyasi tasodifiy miqdorni kvadratini matematik kutishi bilan matematik kutish kvadrati ayirmasiga teng. isbot. bunga dispersiyani hisoblash formulasi deyiladi. misol. quyidagi x tasodifiy miqdorni dispersiyasini toping. x 2 3 5 p 0,1 0,6 0,3 yechish. matematik kutishni topamiz. m(x) = 20,1 +30,6 +50,3 =3,5 x2 ni taqsimotini topamiz. x2 4 9 25 p 0,1 0,6 0,3 m(x2) = 40,1 +90,6 +250,3 =13,3 d(x) =m[x2] - [m(x)]2 =13,3 -(3,5)2 =1,05. endi dispersiyani xossalarini ko`ramiz. 1- xossa. o`zgarmas sonni dispersiyasi nolga teng d(c) =0 xaqiqatdan d(c) =m[c-m(c)]2 =m[c-c] = m(0) =0 2-xossa. o`zgarmas sonni …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diskret tasodifiy muqdorlarning boshqa sonli tavsiflari"

tasodifiy miqdorlar diskret tasodifiy muqdorlarning boshqa sonli tavsiflari reja: 1 tasodifiy miqdorlar. diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar. 2. diskret tasodifiy miqdorning taqsimot qonuni. 3. disktret tasodifiy miqdorning matematik kutishi va uning xossalari. 4. diskret tasodifiy miqdorning dispersiyasi va uning xossalari. tayanch iboralar: tasodifiy miqdor, diskret tasodifiy miqdor, matematik kutish, chetlanish, dispersiya, o`rtacha kvadratik chetlanish. 1. tasodifiy miqdorlar. diskret va uzluksiztasodifiy miqdorlar ishlab chiqarish jarayonida sifatli mahsulotlar soni eng asosiy faktor bo`lib hisoblanadi. har bir ishlab chiqarilgan mahsulotni sifatli bo`lishi esa juda ko`p tasodifiy omillarga bog`liq. mahsulotni sifatli bo`lishi stanokni yaxshi ishlashiga, ishchini mahoratiga, kayfi...

This file contains 10 pages in DOC format (157.0 KB). To download "diskret tasodifiy muqdorlarning boshqa sonli tavsiflari", click the Telegram button on the left.

Tags: diskret tasodifiy muqdorlarning… DOC 10 pages Free download Telegram