rotatizm nutq nuqsonini bartaraf etish tavsiyanoma

DOCX 30 pages 282.9 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 282.9 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi (universitet nomi ) instituti rotatizm nutq nuqsonini bartaraf etish tavsiyanoma toshkent ushbu uslubiy tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, logopedlari, defektologlari, psixologlari, tarbiyachilari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: … mli rahbari: … kafedrasi katta o‘qituvchisi … mundarija kirish:………………………………………………………………….…....…..4 1. bolalar nutqida nuqsonlarining kelib chiqish sabablar va ularning tasnislanishi.……………………………………………………………………..…6 2. rotatizm haqida umumiy tushunchalar………………………...……………....10 3. rotatizmni bartaraf etish uchun mashqlar...........................................................18 xulosa….……………………………………………………..………….……25 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..26 kirish bugungi kunda mamlakatimizda barcha sohalarda keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. ayniqsa, maktabgacha ta’lim sohasida tub o‘zgarishlar amalga oshirilib, maktabgacha yoshdagi bolalarning ta’lim-tarbiya olishi masalasi davlat darajasidagi dolzarb masalaga aylandi. bu borada prezidentimiz sh.m. mirziyoyev tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan ishlar, qabul qilinayotgan farmon va qarorlar dasturul amal bo‘lmoqda. maktabgacha ta’lim vazirligining tashkil etilishi, prezidentimiz tomonidan “2017-2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2707-sonli qaror, o‘zbekiston respublikasi “maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi qonuni, …

2 / 30

izimida ta’lim sifati va samaradorligini oshirishda alohida ahamiyat kasb etmoqda. bizning loyiha ishimizning mavzusi hozirgi davrda alohida dolzarbdir. bu asosan, turli nutq buzilishlaridan aziyat chekayotgan bolalar soni ortib borayotgani bilan izohlanadi. nutq buzilishlari uzoq yillar davomida o‘rganilib kelayotgan sohadir. nutq normasi deganda nutq faoliyati jarayonidagi til ishlatilishining umumiy qabul qilingan variantlari tushuniladi. nutqning normal faoliyati holatida uning psixofiziologik mexanizmlari saqlangan bo‘ladi. nutq buzilishlari gapiruvchi shaxsning ma’lum til muhitida qabul qilingan, nutq faoliyati normal holda ishlayotgan psixofiziologik mexanizmlarning zaiflashuviga bog‘liq holda til normalaridan chetlashuvi bilan belgilanadi. nutqiy muomala qobiliyatini o‘zlashtirish o‘ziga xos insoniy ijtimoiy aloqalar uchun zamin xozirlaydi. u tufayli bolaning atrof muxit haqidagi tasavvurlar shakllanadi va oydinlashadi, uni aks ettirish shakllari takomillashadi. ammo, nutq buzilishlarga ham ega bo‘lish mumkin. nutq buzilishlari nutqiy muomalaga, bilish jarayonlarini egallashga to‘sqinlik qiladi. bolalardagi nutqiy nuqsonlarini o‘rganish, ularni bartaraf etish nazariyasi va amaliyoti nerv sistemasi, uning xususiyatlari, funksiyalari, bolaning psixik, jismoniy rivojlanish xususiyatlari haqidagi bilimlarga …

3 / 30

abgacha yoshidagi bolalarda uchraydigan rotatizmni bartaraf etishda o‘yinlardan foydalanish texnologiyalarda har tomonlama o‘rganilsa, maktabgacha yoshidagi bolalarda uchraydigan rotatizmni bartaraf etishda o‘yinlardan foydalanish texnologiyaning o‘ziga xos xususiyatlari xisobga olinsa, maktabgacha yoshidagi bolalarda uchraydigan rotatizmni bartaraf etishda o‘yinlardan foydalanish texnologiyalarning samarali yo‘llari, qulay shart-sharoitlari yaratilsa. 1. bolalar nutqida nuqsonlarining kelib chiqish sabablar va ularning tasnislanishi bolaning ilk rivojlanish davridan boshlab va xomiladorlik davridan onaga g‘amxo’rlik qilish keyinchalik bolalarda uchrab turadigan nutq kamchiliklarini oldini olishga imkon beradi. bola nutqidagi kamchiliklar o’zgalar nutqini tushinishdagi qiyinchilik ularni atrofdagilar bilan muloqatda bo’lishi o’z tengqurlariga qo’shilib ketishini qiyinlashtiradi. nutq tafakkur ko’ra olish bo’lganligi sababli bola ulg‘aygan sari atrof muxitdagi tasavvurlari shakillanadi va uni aks ettirish so’z lug‘ati orqali takomillashib boradi. nutqning rivojlanishda ta’lim-tarbiya ijtimoiy hamda biolagik omillarning ta’siri ham kattadir. nutq faqat inson uchun xos bo’lgan alohida va yuqori darajadagi aloqa shaklidir. nutqiy aloqa jarayonida kishilar fikr almashadilar va bir birlariga ta’sir etadilar. nutqiy aloqa til orqali …

4 / 30

ri xx asr boshlarida yevropa tibbiyotining nutq buzilishlarini o’rganish borasida qo’lga kiritgan muvaffaqiyatlarining katta ta’siri bo’lib, a.kusmaul nutq buzilishlarining dastlabki turlari haqidagi yig‘ilgan tasavvurlarini tanqid ostiga oldi; ularni sistemalashtirdi, atamalarni tartibga keltirdi. mutaxassislar nutqning o‘z vaqtida rivojlanmasligi yoki keskin sekinlashuvining sabablari juda ko‘p ekanligini aniqlashgan: - homiladorlik davri (perinatal davri); - tug‘ruq davri (natal davri); - tug‘ruqdan keyingi davr (postnatal davr). homiladorlik davrida turli xil kasalliklarni boshdan kechirish, turli xil infeksiyalar, intoksikatsiya, homila toksikozi, gepoksiya yoki kislorod yo‘qotish, qon bosimining oshishi, homilador ayol va homila qon guruhining mos kelmasligi. homiladorlik paytida sigaret, alkogol va giyohvandlik moddalarini iste’mol kilish, o‘z o‘zini davolash, ya’ni ayrim dori-darmonlarni qabul qilish. homiladorning homila uchun xavfli bo‘lgan joylarda ishlashi (radiatsiya). tug‘ruq davrida akusherlik patologiyalari ya’ni, tos suyagining kichkinaligi, homilaning kindik o‘qiga o‘ralishi. tug‘ruqdan oldin suv ketishi, homilaning noto‘g‘ri joylashishi, tug‘ruq jarayonida bosh miyaning jarohatlanishi, tug‘ruq jarayonidagi asfiksiya natijasida bolaning ko‘karib tug‘ilishi. tug‘ruqdan keyingi davr - 1 …

5 / 30

a yuzaga keladigan og‘ir nutq nuqsoni bo‘lib, juft neyronlarning shikastlanishi natijasida yuzaga keladi. falajlanish asosan bir tarafdan, chap yoki o‘ng tarafdan bo‘ladi. bola tili asosan paretik falajlangan bo‘shashgan yoki spastik, ya’ni tarang falajlanishda bo‘ladi. 3. alaliya - bu bosh miyaning organik jarohatlanishi natijasida yuzaga keladigan og‘ir nutq nuqsoni bo‘lib, bu tashxis eshitishi va zakovati me’yorda bo‘lgan haxslarga qo‘yiladi. alaliya nutqning 3ta komponenti rivojlanmaganligi bilan namoyon bo‘ladi. 1. afaziya- bu bosh miyaning organik jarohatlanishi natijasida shakllangan nutqning yo‘qolishi. bolalar afaziyasi tajribada kam uchraydi. afaziya asosan insultdan keyin uchraydi. bolalarda esa miya infeksiyalari, miya rivojlanishi davrida turli xil kuchli travmalar natijasida yuzaga keladi. 2. rinolaliya - bu artikulyatsion apparat a’zolarida tug‘ma yoki orttirilgan nuqsonlarning bo‘lishi yoki artikulyatsion apparat a’zolarida burun, burun halqum sohasida falajlanishlarning kuzatilishi, burun suyagining qiyshayishi, burun ohasidagi turli xil o‘simtalar, odenoidlar, poliplar bo‘lishi natijasida yuzaga keladigan og‘ir nutq nuqsonlari hisoblanadi. 3. duduqlanish - bu og‘zaki nutq jarayonida artikulyatsion apparat …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rotatizm nutq nuqsonini bartaraf etish tavsiyanoma"

o‘zbekiston respublikasi (universitet nomi ) instituti rotatizm nutq nuqsonini bartaraf etish tavsiyanoma toshkent ushbu uslubiy tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, logopedlari, defektologlari, psixologlari, tarbiyachilari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: … mli rahbari: … kafedrasi katta o‘qituvchisi … mundarija kirish:………………………………………………………………….…....…..4 1. bolalar nutqida nuqsonlarining kelib chiqish sabablar va ularning tasnislanishi.……………………………………………………………………..…6 2. rotatizm haqida umumiy tushunchalar………………………...……………....10 3. rotatizmni bartaraf etish uchun mashqlar...........................................................18 xulosa…....

This file contains 30 pages in DOCX format (282.9 KB). To download "rotatizm nutq nuqsonini bartaraf etish tavsiyanoma", click the Telegram button on the left.

Tags: rotatizm nutq nuqsonini bartara… DOCX 30 pages Free download Telegram