merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati

PPTX 17 стр. 3,8 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati reja: merkantilizmning vujudga kelishi va tarixi merkantilizm g’oyalaring turli davlatlarda shakllanishiva o’ziga xos xususiyatlari dastlabki va keyingi merkantilizmning o’ziga xosligi va farqlari o’zbek allomalarining merkantilizm ta’limotiga oid fikrlari merkantilizm ta’limoti g’oyalaridan hozirgi kunda ishlatilishi yevropada 1600-yildan 1750-yilga qadar 150 yil iqtisodiy faoliyatning yuksalish davri sifatida xarakterlanadi. feodalizm, o‘ziga xos iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, xususiy mulk xususiyatlari bilan savdo, shahar tashqarisidagi yer mulki va mamlakatlarning mustaqil davlat bo‘lib yuksalishiga uchun yo‘l ochib bermoqda edi.bu davrga kelib feodal jamiyatning an’ana va urf-odatlari hamda cherkov ma’muriyati kishilar faoliyatini din bilan cheklamas edi. bozor uchun ishlab chiqariladigan tovarlar tobora muhim ahamiyat kasb eta oshladi, bozorlarda joy, mehnat, kapital sotila boshladi. bu holat sanoat inqilobining kelib chiqishiga asos bo‘ldi. merkantilizm atamasi 1500 va 1750-yillar oralig‘ida yaratilgan iqtisodiy adabiyotlar va amaliy takliflarga nisbatan ishlatiladi. merkantilistlar adabiyoti g‘arbiy yevropaning barcha rivojlanayotgan iqtisodiyotlarida bo‘lsa ham, uning asosiy …

2 / 17

gilashga intilardilar. 2.merkantilizm g’oyalaring turli davlatlarda shakllanishiva o’ziga xos xususiyatlari merkantilizm ispaniya, italiya, angliya va fransiyada ancha keng tarzda rivojlandi. masalan, ispaniyada boylik qimmatli metall, pul bilan bir narsa deb qaralgan. shu bois, ispaniyada xvii asrning boshigacha mamlakatdan oltin va kumushni olib chiqish (o‘lim jazosi tahlikasi ostida) taqiqlangan. ispan bimetall monetary nazariyasining yetuk himoyachisi marian xvii asrning 20-yillarida qimmatli toshlardan iborat xorijiy monetalarga ayirboshlanadigan tovarlarni chetga chiqarishdan boshqa, barcha har qanday tashqi savdoni man etish talabini ilgari surdi. merkantilizm iqtisodiy ta’limot va davlat siyosati sifatida fransiyada ancha rivoj topdi. fransiyada merkantilizm vakillaridan biri, mashhur «siyosiy iqtisod traktati» (1615) asarining muallifi antuan monkreten (1576–1621) hisoblanadi. u davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvini – jamg‘armani ko‘paytirishning, mamlakat xo‘jaligini mustahkamlash va rivojlantirishning asosiy omili sifatida qaradi. a.monkreten pul boyligini ko‘paytirish yo‘llarini qidirdi, o‘z takliflarini qirol lyudovik xiii ga tavsiya etdi. u manufakturani rivojlantirish, hunarmandchilik maktablari tashkil etish, mahsulotlar sifatini yaxshilash, o‘z mamlakati savdogarlariga tashqi savdoda …

3 / 17

lber olib borgan iqtisodiy siyosat va fransuz merkantilizmi kolbertizm deb atala boshladi. j.b.kolberning asosiy g‘oyalari va ularning hayotga tatbiq etilishi quyidagicha tavsiflanadi: 1.fransiya tashqi savdosini faollashtirishga hxar tomonlama ta’sirko‘rsatdi. 2.tashqi bozorga tovar ishlab chiqarishni hisobga olgan holda manufaktura sanoatini rivojlantirishga imkoniyat yaratib berdi angliya merkantilizmining ancha yirik vakili uilyam staffordning (1154–1612.) hayot faoliyati to‘g‘risidagi ma’lumotlar juda kam. uning faqat boy savdogar oilasidan kelib chiqqanligi va “bizning vatandoshlarning ba’zi bir shikoyatlarining qisqacha bayoni” asarini yozganligi ma’lum. unda u.stafford merkantilizm uchun xarakterli bo‘lgan quyidagi g‘oyalarni ilgari surgan: 1 ) muomalada buzilgan pullar emas, balki to‘la qimmatli pullar bo‘lishi kerak, chunki faqat ular tashqi tovar aylanmasida yaroqli hisoblanadi; 2) chetga xomashyo chiqarishni man etishni taklif etadi (keyin undan tayyor mahsulot ishlab chiqarilib yuqori bahoda angliyaga qaytib kelmasin); 3) katta miqdordagi pulning chetga chiqib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun qimmatli xorijiy tovarlarni (zeb-ziynat buyumlari) iste’mol qilishni man etishni talab qilib chiqdi; 4) angliyada ishlab chiqarilishi …

4 / 17

71–1729.) hisoblanadi. j.lo kredit-bank tizimi, shuningdek, qog‘ozpul muomalasi va birja chayqovchiligi asoschilardan biri hisoblanad 3.dastlabki va keyingi merkantilizmning o’ziga xosligi va farqlari 4. o’zbek allomalarining merkantilizm ta’limotiga oid fikrlari o’ zbek allomalarining merkantilistlar fikrlari bilan oxshash iqtisodiy fikrlari bormi o‘zbek allomalari orasida iqtisodiy fikrlar haqida yozgan mutafakkirlar ko‘p bo‘lgan. garchi ular merkantilizm davridan ancha oldin yashagan bo‘lsalar-da, ularning ba’zi g‘oyalari merkantilistlar fikrlari bilan ma’lum darajada o‘xshashlikka ega. quyida bunday o‘xshashliklarni tahlil qilamiz 1. narx va savdo nazariyalari: o‘zbek allomalarining iqtisodiy fikrlari ko‘pincha savdo va narxlarning muvozanati masalalariga qaratilgan. al-farg‘oniy va beruniy kabi olimlar iqtisodiy resurslar muvozanatini o‘rganib, boylik manbalarini ilmiy asosda tushuntirishgan. masalan, beruniy "mineralogiya" asarida boylik va qimmatbaho metallar haqida yozadi. bu oltin va kumushni davlat boyligi sifatida ko‘rgan merkantilistlar fikri bilan o‘xshashdir. ularning fikricha, iqtisodiy boylik asosan yer boyliklarini samarali boshqarish va adolatli savdo orqali oshirilishi kerak. 2. davlatning iqtisodiy boshqaruvdagi roli: amir temur o‘zining "temur tuzuklari" asarida …

5 / 17

ing bir qator asarlarida savdo va hunarmandchilikni jamiyatni rivojlantirishning muhim omillari sifatida ta’kidlagan. merkantilizmning eksportni rag‘batlantirish va ichki ishlab chiqarishni rivojlantirish haqidagi fikrlari navoiy asarlaridagi hunarmandlikni targ‘ib qilish bilan uyg‘un keladi. 5.merkantilizm ta’limoti g’oyalaridan hozirgi kunda ishlatilishi merkantilizm tarixiy iqtisodiy nazariya sifatida xvii-xviii asrlarda o‘z ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa-da, uning ba'zi asosiy g‘oyalari zamonaviy iqtisodiy siyosatda turli shakllarda saqlanib qolgan. bugungi kunda davlatlarning iqtisodiy faoliyatlarida merkantilistik tamoyillarni quyidagi yo‘nalishlarda ko‘rish mumkin: 2. importni cheklash va ichki ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash. ko‘plab davlatlar mahalliy ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish uchun importga qarshi bojxona tariflarini joriy qiladi yoki subsidiyalar beradi. namoyon bo‘lishi: qo‘shma shtatlar va yevropa ittifoqi ayrim tovarlarga yuqori tariflar qo‘llash orqali ichki bozorni himoya qiladi. masalan, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarida bu siyosat keng tarqalgan.merkantilistik g‘oya: ichki bozorni chet el raqobatidan himoya qilish orqali milliy iqtisodiyotni mustahkamlash. 1. eksportni rag‘batlantirish va savdo balansini nazorat qilish. zamonaviy davlatlar milliy iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash uchun eksportni oshirishga katta e'tibor …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati"

merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati reja: merkantilizmning vujudga kelishi va tarixi merkantilizm g’oyalaring turli davlatlarda shakllanishiva o’ziga xos xususiyatlari dastlabki va keyingi merkantilizmning o’ziga xosligi va farqlari o’zbek allomalarining merkantilizm ta’limotiga oid fikrlari merkantilizm ta’limoti g’oyalaridan hozirgi kunda ishlatilishi yevropada 1600-yildan 1750-yilga qadar 150 yil iqtisodiy faoliyatning yuksalish davri sifatida xarakterlanadi. feodalizm, o‘ziga xos iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, xususiy mulk xususiyatlari bilan savdo, shahar tashqarisidagi yer mulki va mamlakatlarning mustaqil davlat bo‘lib yuksalishiga uchun yo‘l ochib bermoqda edi.bu davrga kelib feodal jamiyatning an’ana ...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (3,8 МБ). Чтобы скачать "merkantilizm iqtisodiy ta’limotining mohiyati va ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: merkantilizm iqtisodiy ta’limot… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram