urolitiaz

DOCX 7 pages 23.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu – 16. 5.1. siydik tosh kasalliklari urolitiaz. urolitiaz bolalarda ko‘p uchraydigan xastalik bo‘lib, endemik mintaqalarda, ayniqsa, keng tarqalgan. urolitiaz bolalarda jadal rivojlanib, tezda asoratlarga olib kelishi bilan ajralib turadi. bolalar urolitiazi har tomonlama chuqur o‘rganilgan bo‘lib, bunda markaziy osiyo mintaqasidagi olimlarning hissasi juda katta (k.x. toxirov, a.t. pulatov, a.s. sulaymonov k.s. ormantayev, s.r. raximov, m.m.aliyev, j.b. beknazarov, a. m. shamsiyev, n. utegenov, va boshqalar). shuningdek, uning etiopatogenezida hali barcha moxiyatlar aniq emas. etiopatogenezi. hozirgi zamon tadqiqotchilarining nuqtayi nazaridan kelib chiqib shuni aytish mumkinki, bu xastalikning paydo bo‘lishida format va kauzal genezlar mavjud. formal genezda tosh hosil bo‘lishining asosiy sababi fizik-mexaniq jarayon hisoblanadi. bu jarayon asosida kimyoviy-kolloid va elektrofizik o‘zgarishlar yotadi. kauzal genez esa o‘zida organizmning genetik omilini ko‘zda tutadi. keyingi yillarda bu kasallikning asosiy sababi polietiologik, degan fikr tan olingan. buyrakda tosh yoki toshlar paydo bo‘lishi xaqida ko‘p nazariyalar mavjud. kolloid nazariyasiga asosan, siydikda kristalloid-kolloid muvozanati buzilishidan uning tarkibida …

2 / 7

fat tuzlarining ko‘plab chiqishi endogen patogenetik sabablardir. jigar funksiyasining buzilishi, me’da-ichak sistemasi kasalliklari tufayli organizmda suvning kamayib, qon qontsentratsiyalashuvining yuzaga kelishi ham katta ahamiyatga ega. buyrak-tosh kasalligi (nefrolitiaz) nefrolitiaz nisbatan ko‘p uchraydi. deyarli o‘zbekistonning barcha mintaqalarida bir xilda tarqalgan. xastalik ayniqsa maktab yoshigacha bo‘lgan bolalar orasida tez-tez qayd etilishi bilan alohida ajralib turadi. buyrakda tosh bir yoki ikki tomonlama bo‘lishi mumkin. toshlarning buyrakdagi soniga nisbatan yagona buyrak toshi yoki bir necha buyrak toshi farqlanadi. tojsimon – korall tosh yoki toshlar buyrak kosachalariga o‘sib kirib, davolashda ancha qiyinchiliklarni tug‘diradi. buyrakdagi toshlar har xil o‘lcham va shakllarga ega bo‘lishi mumkin. bu sifatlarni aniqlash amaliy jihatdan katta ahamiyatga ega. bundan tashqari, potrama ham farq qilinadiki, bunda tosh yoki toshlar ham bitta yoki ikkita buyrakda, siydik yo‘llarida hamda qovuqda birdaniga paydo bo‘lishi mumkin. klinkasi. nefrolitiazning asosiy belgilari quyidagilardir: belda og‘riq bo‘lishi, gematuriya, leykosituriya, piuriya, dizuriya va mayda toshlarning siydik bilan chiqishi. yuqorida ko‘rsatilgan belgilarning …

3 / 7

yt qilish ham kuzatiladi. ko‘krak yoshidagi bolalarda buyrak sanchig‘i o‘ziga xos ko‘rinishda kechadi. ular to‘satdan chinqirib yig‘lab, oyoq-qo‘llarini tipirchilatib bezovta bo‘ladilar. bu paytda ularning ichi ketadi yoki aksincha, qabziyat bo‘ladi. tana harorati ko‘tarilib, ahvol og‘irlashadi. xuruj paytidagi chinqirib yig‘lashni har xil uyinchoqlar ko‘rsatish ham, ovutishlar ham, ona ko‘kragi ham bartaraf qila olmaydi. bu paytda bolaning qorni paypaslansa, buyrak sohasidagi muskullar taranglashuvini payqash mumkin. odatda, buyrak xurujidan keyin bolaning siydigi qizarishi mumkin, ammo bu belgining bo‘lishi shart emas. biroq, ko‘pincha mikrogematuriya qayd etiladi. maktab yoshigacha bo‘lgan bemorlarda esa buyrak sanchiga paytida bel sohasi emas, balki qorinda og‘riq bo‘ladi va bunga abdominal sindrom deyiladi. bu paytda qorinning barcha yuzasi yoki o‘ng, yoki chap tomoni og‘rishi, hatto bu holatda bemorda qorinning o‘tkir jarrohlik kasalliklari gumon qilinib, noto‘g‘ri tashxis qo‘yilishi, hatto operatsiya qilinishi ham mumkin. gematuriya 90 foiz holda kuzatiladi, biroq, mikrogematuriya tez-tez uchrashini unutmaslik lozim. toshning qirralari bilan buyrak kosachalari yoki jomchasi shilliq …

4 / 7

anligini bilib olish mumkin. toshlarning o‘lchami yetarli ravishda kattalashganda, buyrak ichi bosimi to‘satdan va birdaniga oshib ketish hollari ro‘y bermaydi va natijada, buyrak sanchig‘i ham bolalarni bezovta qilmaydi. qattiq og‘riq sim-sim og‘riqqa aylanadi, odatda, bu xildagi og‘riq bilan bolalar ota-onalariga shikoyat qilmaydilar. tashxisi. nefrolitiazni aniqlashda bemorlar va ularning ota-onalaridan to‘g‘ri va batafsil anamnezni yig‘ish katta ahamiyatga ega. bemorlarni umumiy ko‘zdan kechirganda, ularning jismoniy ko‘rinishiga alohida ahamiyat bermoq lozim. ularning rangi oqargan bo‘lib, rivojlanishda o‘z tengkurlaridan orqada qoladilar. chuqur paypaslaganda buyrak sohasida og‘riq borligini aytishadi. ko‘pgina bemorlarda gipotrofiya va raxit belgilari yaqqol ko‘zga tashlanib, ularning yoshi qanchalik kichik bo‘lsa, bu sifatlar shunchalik yaqqolroq ko‘rinadi. siydikni tahlil qilganda, deyarli barcha bemorlarda proteinuriya aniqlanadi. leykosituriya va eritrosituriya darajasi har xil nisbatda bo‘lishi mumkin. qon tahlilida esa anemiya, eritrositlar cho‘kish tezligining oshgani, ayrim hollarda anizasitoz, poykilositoz ham kuzatiladi. ultratovush tekshirishda buyrak sinuslari sohasida akustik soya beruvchi exopozitiv tosh aniqlanadi (5.2-rasm). hal qiluvchi tashxis usuli …

5 / 7

uammolardan biridir. toshning joylashgan o‘rni, shakli, katta-kichikligi, asoratlangan yoki asoratlanmaganligiga qarab ko‘pgina davo usullari mavjud. bemorlarni dorilar bilan hamda sanatoriy-kurort sharoitida davolash konservativ usul hisoblanadi va unga quyidagi ko‘rsatmalar asos bo‘ladi: toshning o‘lchamlari 0,3x0,5 sm dan katta bo‘lmay, yumaloq va yuzasi silliq hamda joylashgan eridan chiqib ketishiga ishonch bo‘lgan taqdirda va buyrak faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmasa. tosh buyrak kosachasida joylashgan bo‘lib, urodinamika buzilmagan va pielonefrit xuruji kuzatilmagan hollarda. operatsiya bilan davolashga vaqtincha moneliklar bo‘lsa. konservativ terapiya operatsiyaga tayyorlash va operatsiyadan keyingi davrlarda ham qo‘llaniladi. ushbu vaziyatda konservativ terapiya deganda, tosh yoki toshlarni operatsiya qilmasdan tushirish, operatsiyadan oldin va keyin har xil asoratlarning oldini olish tushunilishini unutmaslik lozim. konservativ terapiya quyidagi natijalarga erishish uchun o‘tkaziladi: • og‘riqni bartaraf etish (spazmolitik, analgetik, sedativ dorilar yordamida, ignarefleks terapiya). antibakterial moddalar yordamida infeksiyani yo‘qotish. • dietoterapiya, vitaminoterapiya, kurortda davolash yordamida nefrolitiaz qaytalanishi va har xil asoratlarning oldini olish. toshning erib ketishiga sharoit yaratish va …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urolitiaz"

mavzu – 16. 5.1. siydik tosh kasalliklari urolitiaz. urolitiaz bolalarda ko‘p uchraydigan xastalik bo‘lib, endemik mintaqalarda, ayniqsa, keng tarqalgan. urolitiaz bolalarda jadal rivojlanib, tezda asoratlarga olib kelishi bilan ajralib turadi. bolalar urolitiazi har tomonlama chuqur o‘rganilgan bo‘lib, bunda markaziy osiyo mintaqasidagi olimlarning hissasi juda katta (k.x. toxirov, a.t. pulatov, a.s. sulaymonov k.s. ormantayev, s.r. raximov, m.m.aliyev, j.b. beknazarov, a. m. shamsiyev, n. utegenov, va boshqalar). shuningdek, uning etiopatogenezida hali barcha moxiyatlar aniq emas. etiopatogenezi. hozirgi zamon tadqiqotchilarining nuqtayi nazaridan kelib chiqib shuni aytish mumkinki, bu xastalikning paydo bo‘lishida format va kauzal genezlar mavjud. formal genezda tosh hosil bo‘lishining ...

This file contains 7 pages in DOCX format (23.4 KB). To download "urolitiaz", click the Telegram button on the left.

Tags: urolitiaz DOCX 7 pages Free download Telegram