islom dini

PPTX 78 pages 1.2 MB Free download

78 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 78

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 78

islom dini mavzu: islom dini islom dini islom dini tarafdorlari jahon aholisining 20 foizga yaqin qismini tashkil etadi. eng katta musulmon jamoalari indoneziya (165 mln.), pokiston (125 mln.), bangladesh (120 mln.), hindiston (93 mln.), eron (63 mln.), turkiya (61 mln.), arab mamlakatlaridan eng yirigi misrda (48 mln.), nigeriyada (43 mln.) mavjuddir. arablar barcha musulmonlarning 20 foizini tashkil etadilar johiliya islom tarixida bu din kelmasidan avvalgi muddat johiliya yoki johiliyat davri deb yuritiladi. «johiliya» so'zi adabiy arab tilida «bilmaslik», ya'ni «yagona xudo – allohni tanimaslik» ma'nolarini beradi. bu istiloh musulmon mualliflari tomonidan arabiston yarim orolining islomdan oldingi davr tarixiga nisbatan ishlatila boshlandi. bu bilan yangi davr tarixchilari qadimgi davrda ichki arabiston aholisi orasida «ko'pxudolik» (al-vasaniya) hukm surardi, degan fikrga urg'u berishni istaydilar. ba'zi tadqiqotchilar johiliya davri 100-200 yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning qancha muddat davom etganligini aniqlash birlamchi manbalar, birinchi navbatda, yozma adabiyotning ozligi, ba'zida butkul yo'qligi …

2 / 78

killaridir: qahtoniylar – janub arablari, adnoniylar – shimol arablaridir. ko'pxudolik yarim orolning katta qismida islom vujudga kelguniga qadar «ko'pxudolik» e'tiqodi hukm surardi. qadimgi arablarning diniy tasavvurlari jumlasiga totemizm, fetishizm, animizm elementlari va o'tmish ajdodlar ruhiga sig'inishni kiritish mumkin. totemizmning yaqqol dalili sifatida ko'pgina qabilalarning nomlarini keltirish kifoya: asad (arslon), kalb (it), bakr (bo'taloq), sa'lab (tulki), zi'b (bo'ri) va h.k. but va sanamlarga sig'inish islom tarixchilarining xabar berishlariga qaraganda, arabistonga dastavval sanam keltirgan va unga ibodat qilishni targ'ib qilgan shaxs amr ibn luhay ismli kishi bo'lgan. rivoyatga ko'ra, u shomga tijorat maqsadida tez-tez safar qilib turar edi. amr ibn luhay ba'zi shomliklar odatlaridan qattiq ta'sirlanib, ularning butlaridan birini makkaga olib kelgan. «kitob al-asnom» ibn al-kalbiyning (vaf. 763 y.) «kitob al-asnom» asarida ta'kidlanishicha, mil. av. viii asrdayoq har bir arab qabilasi o'z sanamiga ega edi. tez-tez bo'lib turadigan qabilalararo urushlardan so'ng, odatda, mag'lub qabila g'olib qabila sanamiga sig'ina boshlardi. ba'zida g'olib qabila …

3 / 78

liyatlarida yordam berishiga erishganlar. islomga qadar arabiston yarim orolining deyarli barcha hududlarida xristian rohiblari muntazam ravishda din targ'iboti bilan shug'ullanar edilar. haniflar qadimgi arabiston jamiyatida «haniflar» nomi bilan ma'lum bir jamoa mavjud edi. bu jamoa vakillari diniy tasavvurlarini fanda «noma'lum monoteizm» deb atash qabul qilingan. ular sanamlarga sig'inmas, balki yagona xudoga ibodat qilar hamda ochiqdan-ochiq butparastlarni tanqid qilishar edi. ular bir erda muqim turmay, o'lka bo'ylab darbadar hayot kechirardilar. ushbu toifa kishilaridan zayd ibn amr, varaqa ibn navfal, ubaydulloh ibn jahsh va usmon ibn huvayris, quss ibn sayyidolarni keltirish mumkin. ular keyinchalik ilk islom jamoasida ma'lum mavqega ega bo'ldilar. muhammad payg'ambar hayoti muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib makka va uning atrofi tarixida «fil voqeasi» nomi bilan mashhur bo'lgan jangdan 50 kun keyin tavallud topdi. bu sananing milodiy hisob bo'yicha qaysi kunga to'g'ri kelishi keyinchalik hisoblab chiqarilgan. bu hisoblardan misrlik munajjim mahmud poshoning aniqlashicha, payg'ambarning tavallud topishlari milodiy sananing 571 …

4 / 78

arz) iymon; namoz; zakot; ro'za; haj; iymon «imon» so'zining lug'aviy ma'nosi ishonmoq, tasdiqlamoq bo'lib, istilohda esa «la ilaha illallohu muhammadur rasululloh» («allohdan o'zga iloh yo'q va muhammad – allohning payg'ambari») kalimasini til bilan aytib (al-iqror bi-l-lison), dil bilan tasdiqlash (at-tasdiq bi-l-qalb) demakdir. mazkur ta'limot boshqalaridan imon masalasida amalni imondan alohida hisoblashi bilan farqlanadi namoz namoz islomda imondan keyin musulmonlar ustiga farz qilingan ikkinchi amal hisoblanadi. qur'oni karimda namozga qat'iy buyruqlar kelgan bo'lib, uning ba'zi shartlari bayon etilgan. namozning vaqti, miqdori hamda ado etish tartiblari hadislar bilan joriy etilgan. bu masalada turli mazhablarda ba'zi farqlar bor. har kuni besh vaqt namoz: bomdod – (tong otishidan kun chiqquniga qadar), peshin – (quyosh tikkadan oqqanidan to biron narsaning soyasi o'z bo'yiga ikki barobar kelguniga qadar), asr – (peshin vaqti chiqishi bilan to quyosh to'liq botgunga qadar), shom – (quyosh to'liq botganidan ufqdagi qizillik yo'qolguniga qadar), xufton – (shom vaqti chiqqanidan tong otguniga qadar) …

5 / 78

tutib berish sharti bilan soqit qilinadi. sababsiz ro'zani buzgan kishi uning kafforati sifatida ikki oy paydar-pay ro'za tutishi lozim bo'ladi. shuningdek, ro'za ramazondan tashqari oylarda ham tutilishi mumkin. masalan, nafl ro'za yoki qasamni buzishdagi kafforat ro'zasi tutiladi. haj haj qodir bo'lgan kishi uchun umrida bir marta makka shahridagi ka'bani ziyorat qilish va ushbu ibodat o'z ichiga oladigan arkonlarni ado etishdan iborat. haj zulhijja oyining sakkizinchi kunidan boshlanadi. haj qilishning uch turi mavjud: «ifrod» – faqat haj amallari bajariladi, «qiron» – haj va umra amallari oldinma-ketin bajariladi, «tamattu'» – avval umra qilinib, ehromdan chiqiladi va zulhijja oyining sakkizinchi kuni ehromga kirib, haj ruknlari ado qilinadi. hajning farzi uchta: ehrom bog'lab niyat qilmoq, arafotda turmoq, ka'bani tavof qilmoq. islom ilmi islom dinida yuqorida birinchi rukn sifatida zikr qilingan imon va boshqa e'tiqod masalalari – ilm al-aqo’id (ilohiyot) ilmida o'rganilsa, keyingi to'rt masala – ibodat masalalari boshqa ko'pgina savollar bilan ilm al-fiqh (diniy …

Want to read more?

Download all 78 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini"

islom dini mavzu: islom dini islom dini islom dini tarafdorlari jahon aholisining 20 foizga yaqin qismini tashkil etadi. eng katta musulmon jamoalari indoneziya (165 mln.), pokiston (125 mln.), bangladesh (120 mln.), hindiston (93 mln.), eron (63 mln.), turkiya (61 mln.), arab mamlakatlaridan eng yirigi misrda (48 mln.), nigeriyada (43 mln.) mavjuddir. arablar barcha musulmonlarning 20 foizini tashkil etadilar johiliya islom tarixida bu din kelmasidan avvalgi muddat johiliya yoki johiliyat davri deb yuritiladi. «johiliya» so'zi adabiy arab tilida «bilmaslik», ya'ni «yagona xudo – allohni tanimaslik» ma'nolarini beradi. bu istiloh musulmon mualliflari tomonidan arabiston yarim orolining islomdan oldingi davr tarixiga nisbatan ishlatila boshlandi. bu bilan yangi davr tarixchilari qadimgi dav...

This file contains 78 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "islom dini", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini PPTX 78 pages Free download Telegram