qadimgi kichik osiyo

PPTX 23 pages 5.3 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 mavzu: qadimgi kichik osiyo reja: 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. 2.qadimgi xett podsholigi. 3.xettlarning ijtimoiy tuzumi 4. xettlarning xo’jaligi va madaniyati. er. avv. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to’g’risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo’q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887 yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi ( uning birodari ) eslatib o’tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mavjud bo’lganini ko’rsatdi. 1906 yil nemis olimi y. g. vinkler bugozgoyada (turkiya) xettlar poytaxti xattusi xarobalarida arxeologik qazishmalarga kirishdi. qazishmalar natijasida yaqin sharq tillarida bitilgan o’n minglab taxtachalardan iborat arxiv, jumladan, xett – misr tinchlik shartnomasining mixxat varianti topildi. chex tadqiqotchisi b. grozniy 1915 yilda chuqur tadqiqotlar natijasida xett tili hind-yevropa tillar oilasiga mansub degan xulosani aytdi, natijada xett davlati tarixini o’rganish kuchayib ketdi. olim a.getse 1933 …

2 / 23

ollar uchungina oziq bera oladi. yassi tog’likning janubi-sharqiy qismi pisidiy tavra etaklarida cho’lga aylanadi. bu qashshoq viloyatlarga tamomila qarama-qarshi o’laroq, kichik osiyoning shimoliy va janubiy qismidagi viloyatlar o’simliklarga juda boydir. kichik osiyoda daryolar juda kam. bor daryolardan ham faqat bir nechtasigina dengizga borib quyiladi. ko’pchilik daryolar tez o’sishi va kam suvligi tufayli kema qatnovi uchun va sun’iy sug’orish sistemasini vujudga keltirish uchun noqulaydir. bu daryolarning vodiylaridagi unumdor yerlarning maydoni juda ham kichkinadir. daryolarni yoqalab ketgan tor yerlardagina dehqonchilik qilish mumkin edi. lekin kichik osiyo geografik o’rni jihatidan yevropani osiyo bilan birlashtiruvchi go’yo bir tayanch ko’prik bo'lib, u tranzit savdoning rivojlanishi uchun nihoyatda qulay bo’lgan. aholisi. eng qadim zamonlarda kichik osiyo yassitog’ligida yashagan qabilalarni protoxettlar deb atash rasm bo’lgan. protoxettlar va ularga til jihatidan yaqin turgan palaylar old osiyoning boshqa eng qadimgi qabilalariga qarindosh bo’lgan bo’lishi ham mumkin; bu qabilalarni hozirgi zamon tadqiqotchilari «azianik» qabilalari deb ataydilar. kichik osiyodan topilgan qadimgi …

3 / 23

opa gruppasidagi xalqlar tiliga juda yaqin bo'lgan. xett davlati hududi xett davlati hududi(er.avv.xiv-xiii asrlarda) sinfiy jamiyatning vujudga kelishi. er. avv. xx-xviii asrlarda kichik osiyoda ashshurlik savdogarlar bir necha savdo koloniyalarini barpo qiladilar. bu savdo koloniyalari orqali xalqaro savdo olib boriladi, eng avvalo metallar va yuqori sifatli gazlamalar savdosi amalga oshiriladi. bu davrda sharqiy kichik osiyoda xett qabilalari boshqa mahalliy tub joy aholini assimilyatsiya qiladilar. kichik osiyodagi nesa (kanish), burusxan, kussar va xattusi kabi shaharlarni o’z ichiga olgan siyosiy birlashmalar vujudga kela boshlaydi. kichik osiyoning bu siyosiy birlashmalarining ilk birlashuvi eramizdan avvalgi xviii asrning birinchi yarmida yuz beradi. viloyatlarning birining hokimi anitta nesa shahrini markaz qilib, qora dengizdan kichik osiyodagi tuz ko’ligacha hududlarni egallab bepoyon davlatni barpo qiladi. xett davlati poytaxti xattusa er.avv 1800 – 1190-yillar anitta vafotidan keyin er. avv. xvii asr oxirida boshqa xett urug’i hokimiyat tepasiga keladi. xett davlatining asoschilarining birlashtiruvchi siyosatini istilochi va islohotchi podsho labarna ( …

4 / 23

er. avv. xiv asr boshlarida old osiyoda misr, kassitlar bobil va mitanni davlatlari zaiflashib, xalqaro munosabatlarda xett davlatining kuchayishi uchun qulay shart-sharoit tug’iladi. er. avv. 1450-yillar atrofida kelib chiqishi xurrit bo’lgan omadli amaldor taxtni egallab yangi xett sulolasiga asos soladi. yangi sulola podsholari qadimgi xett buyuk davlatchiligi g’oyalarini qaytarishga da’vo qilib, harbiy-byurokratik monarxiyani tashkil qildilar. podsho ilohiylashtirilgan mutlaq hukmdorga aylandi va o’ziga voris tayinladi (bu voris alohida “tuxkante” lavozimiga aylanib, bu vazifadagi kishini zarur bo’lganda almashtirish mumkin edi.), endilikda saroy to’ntarishlari isyonga aylanib ketmadi. shu vaqtdan boshlab podsho alohida samoviy ilohiylik egasi hisoblanib, “quyoshim” deb ulug’lanadi. xett podsholari ichida eng taniqli diplomat, uzoqni ko’ra oladigan siyosatchi, mohir sarkarda suppilium i (er. avv. 1380-1335-yillar atrofida) davlatni harbiy qudratini oshiradi. u yengil, tez yuradigan jang aravalari bilan qo’shinni ta’minlaydi. xett shaharlari, ayniqsa, poytaxt xattusining mudofaa inshootlari mustahkamlanadi. suppilium i sharqiy o’rtayer dengizi qirg’og’i mayda davlatchalarini va mitanni davlatini o’ziga bo’ysundiradi. mitanniga tegishli …

5 / 23

raqib arsava podsholigiga (kichik osiyo) qarshi g’olibona yurish qilib egey dengizi qirg’og’igacha chiqadi. ammo mursili ii podsholigining so’nggi yillarida misr xix sulola davrida yanada kuchayadi va sharqiy o’rtayer dengizi qirg’ogi uchun xett davlati bilan yana raqobat boshlaydi. mursili ii eramizdan avvalgi 1286 yilda kadesh shahri yonida har ikki tomon uchun hal qiluvchi janglardan biri bo’lib o’tadi. jangda misr qo’shinlari yengiladi. shunga qaramasdan misr fir’avni, iste’dodli sarkarda ramzes ii yana urushga tayyorlanib, xettlarni falastin, finikiya va suriyani katta qismidan siqib chiqaradi. oxir oqibatda misr va xett davlati eramizdan avvalgi 1280 yilda tinchlik shartnomasini imzolaydilar. shartnoma bo’yicha suriyaning bir qismi, shimoliy finikiya xett davlati ta’siri ostida qoladi. har ikki davlat o’rtasida savdo aloqalari kuchayadi. kadesh jangi endilikda xattusili iii kuchayib borayotgan osuriyaning harbiy tazyiqiga qarshi bobil bilan ittifoq bo’lishga harakat qiladi, lekin osuriyani yuqori mesopotamiyadan siqib chiqara olmadi. xett davlati kuchli qo’shinga ega bo’lgan osuriya tazyiqini qiyinchilik bilan qaytaradi. so’ngi xett podsholari …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi kichik osiyo"

slayd 1 mavzu: qadimgi kichik osiyo reja: 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. 2.qadimgi xett podsholigi. 3.xettlarning ijtimoiy tuzumi 4. xettlarning xo’jaligi va madaniyati. er. avv. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to’g’risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo’q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887 yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi ( uning birodari ) eslatib o’tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mavjud bo’lganini ko’rsatdi. 1906 yil nemis olimi y. g. vinkler bugozgoyada (turkiya) xettlar poytaxti xattusi xarobalarida arxeologik qazishmalarga kirishdi. qazishmalar natija...

This file contains 23 pages in PPTX format (5.3 MB). To download "qadimgi kichik osiyo", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi kichik osiyo PPTX 23 pages Free download Telegram