qadimgi kichik osiyo

PPTX 19 pages 3.9 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint mavzu: qadimgi kichik osiyo. reja: 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. 2.qadimgi xett podsholigi. 3.xettlarning ijtimoiy tuzumi, xo’jaligi va madaniyati. 4. xettlarning madaniyati 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. xett davlatini tarixi manbalari va tarixnavisligi. er. avv. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to’g’risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo’q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887 yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi ( uning birodari ) eslatib o’tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mavjud bo’lganini ko’rsatdi. 1906 yil nemis olimi y. g. vinkler bugozgoyada (turkiya) xettlar poytaxti xattusi xarobalarida arxeologik qazishmalarga kirishdi. qazishmalar natijasida yaqin sharq tillarida bitilgan o’n minglab taxtachalardan iborat arxiv, jumladan, xett – misr tinchlik shartnomasining mixxat varianti topildi. chex tadqiqotchisi b. grozniy 1915 yilda chuqur tadqiqotlar natijasida xett tili hind-yevropa tillar oilasiga mansub degan …

2 / 19

og’liklarini eslatadi. bu tog’ platosi daraxtsiz katta dashtlikdan iborat bo’lib, o’t bilan qoplangan va faqat mayda qoramollar uchungina oziq bera oladi. yassi tog’likning janubi-sharqiy qismi pisidiy tavra etaklarida cho’lga aylanadi. bu qashshoq oblastlarga tamomila qarama-qarshi o’laroq, kichik osiyoning shimoliy va janubiy qismidagi oblastlar o’simliklarga juda boydir. kichik osiyoda daryolar juda ham. bor daryolardan ham faqat bir nechtasigina dengizga borib quyiladi. ko’pchilik daryolar tez o’sishi va ham suvligi tufayli kema qatnovi uchun va sun’iy sug’orish sistemasini vujudga keltirish uchun noqulaydir. bu daryolarning vodiylaridagi unumdor yerlarning maydoni juda ham kichkinadir. daryolarni yoqalab ketgan tor yerlardagina dehqonchilik qilish mumkin edi. lekin kichik osiyo geografik o’rni jihatidan yevropani osiyo bilan birlashtiruvchi go’yo bir tayanch ko’prik bo'lib, u tranzit savdoning rivojlanishi uchun nihoyatda qulay bo’lgan. aholisi. eng qadim zamonlarda kichik osiyo yassitog’ligida yashagan qabilalarni protoxettlar deb atash rasm bo’lgan. protoxettlar va ularga til jihatidan yaqin turgan palaylar old osiyoning boshqa eng qadimgi qabilalariga qarindosh bo’lgan …

3 / 19

jixatidan farq qilganlar. keyingi tekshirishlarning,jumladan b. grozniy asarlarining ko’rsatishicha, nesiylar tili xind-evropa gruppasidagi xalqlar tiliga juda yaqin bo'lgan. so’nggi xett (nesiy) tilidagi bir qator so’zlarni grek, lotin, qadimgi xind va qadimgi slavyan tillaridagi ayni ma’noli so’zlar bilan solishtirsa bo’ladi. 2.qadimgi xett podsholigi. sinfiy jamiyatning vujudga kelishi. er. avv. xx-xviii asrlarda kichik osiyoda ashshurlik savdogarlar bir necha savdo koloniyalarini barpo qiladilar. bu savdo koloniyalari orqali xalqaro savdo olib boriladi, eng avvalo metallar va yuqori sifatli gazlamalar savdasi amalgam oshiriladi. bu davrda sharqiy kichik osiyoda xett qabilalari boshqa mahalliy tub joy aholini assimilyatsiya qiladilar. kichik osiyodagi nesa (kanish), burusxan, kussar va xattusi kabi shaharlarni o’z ichiga olgan siyosiy birlashmalar vujudga kela boshlaydi. kichik osiyoning bu siyosiy birlashmalarining ilk birlashuvi eramizdan avvalgi xviii asrning birinchi yarmida yuz beradi. viloyatlarning birining hokimi anitta nesa shahrini markaz qilib, qora dengizdan kichik osiyodagi tuz ko’ligacha hududlarni egallab bepoyon davlatni barpo qiladi. qadimgi xett davlatida urug’-jamoa qoldiqlari …

4 / 19

malika o’z unvonini yangi podsho hukmdorligi vaqti ham saqlab qolgan. yangi podshoning rafiqasi malika bo’lish uchun, sobiq podshoni bevasi malikani o’limini kutib turgan. anitta vafotidan keyin er. avv. xvii asr oxirida boshqa xett urug’i hokimiyat tepasiga keladi. xett davlatining asoschilarining birlashtiruvchi siyosatini istilochi va islohotchi podsho labarna ( yoki tabarna) ( er. avv. 1675-1650 yillar atrofida boshqargan) tugallaydi. u istilochilik yurishlarini davom ettirib tavr-tog’ tizmasining shimoliy qismini egallaydi va shimoliy qora dengizga chiqadi. xett davlati chegaralarini “dengizdan-dengizgacha” kengaytiradi. uning ichki va tashqi siyosati kuchli ta’sirlangan va tan bergan, keyingi vorislari labarna va uning rafiqasi tavannanna nomlarini o’zlariga unvon sifatida qabul qiladilar. labarna mavjud xett an’analariga zid ravishda o’g’li xattusilini o’z vorisi deb e’lon qiladi. xattusili i (er. avv. 1650-1625 yillar atrofida) poytaxtni xettlarning sobiq bosh markazi xattusiga ko’chiradi. (shu voqeadan keyin davlat rasmiy ravishda “xatti” zamonaviy fanda “xett” deb atala boshlandi.) uning vorisi mursili i (er. avv. 1625-1590 yillar atrofida) …

5 / 19

o’g’li va eng so’ngida podshoning kuyovlari taxtga davogar bo’lish qoidasi o’rnatilgan. taxt vorisligining bunday tartibi qat’iy bo’lib, zodagonlar kengashi «pankus»ning taxt vorisligi masalasidagi rolini tugatdi. ammo qolgan masalalarda «pankus» o’z huquqini saqlab qoldi. pankusning yuqori pog’onasi bo’lgan «tuliya» hal qiluvchi rol o’ynadi. tuliyaning ruxsatisiz podsho uning biror-bir a’zosi bo’lgan zodagonni qatl qila olmas edi. agarda tuliyaning ruxsati bilan uning biror a’zosiga podsho tomonidan o’lim jazosi berilgan taqdirda ham podsho aybdorning oilasini ta’qib ostiga olish va mol-mulkini musodara qilish huquqidan mahrum edi.. tadqiqotchilar bu davrni (er. avv. xviiii- er. avv. xvi asrlar) qadimgi xett podsholigi davri deb hisobladilar. telepin va uning o’g’li hukmronligidan so’ng, xett davlatining tushkunlik davri boshlanadi. bu davr o’rta xett podsholigi davri (er.avv. xv asr ) deb nom oldi. bu davrda xett podsholigining ahvoli yana og’irlashadi. bir asr davomida xett davlati va jamiyati go’yoki tushkunlikni boshidan kechiradi. yangi xett podsholigi davrida buyuk xett davlati (er. avv. xiv -xii …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi kichik osiyo"

prezentatsiya powerpoint mavzu: qadimgi kichik osiyo. reja: 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. 2.qadimgi xett podsholigi. 3.xettlarning ijtimoiy tuzumi, xo’jaligi va madaniyati. 4. xettlarning madaniyati 1.manbalari. tabiiy sharoiti va aholisi. xett davlatini tarixi manbalari va tarixnavisligi. er. avv. ii ming yillikda halokatga uchragan xett davlati to’g’risida tarixiy ma'lumotlar xx asr boshlarigacha deyarli yo’q darajada edi. bu vaqtgacha kichik osiyo va shimoliy suriyada sirli iyeroglif yozuvlar va tasvirlar topilgan edi. 1887 yil tadqiqotchilar tell-amarna arxividagi diplomatik yozishmalarda xett podshosining misr fir'avniga tengligi ( uning birodari ) eslatib o’tiladi bu kashfiyot old osiyoda qadimda yana bir buyuk davlat mavjud bo’lganini ko’rsatdi. 1906 yil nemis olimi y. g....

This file contains 19 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "qadimgi kichik osiyo", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi kichik osiyo PPTX 19 pages Free download Telegram