o'zbekiston tarixining eng qadimgi davri

PPTX 14 стр. 3,2 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint 4-ma’ruza. o’zbekiston tarixining eng qadimgi davri. reja: o’rta paleolit davrining tabiiy xususiyatlari. o’rta paleolit davri yodgorliklari. muste davri odamlarining xo‘jalik faoliyati. ijtimoiy munosabatlarning yuzaga kelishi va shakllanishi. o‘zbekiston hududida o‘rta paleolit davri yodgorliklari ko‘p topilgan. bu davrda ham odamning fizik tipi o‘zgarib, arxantroplar o‘rnini paleoantroplar yoki neandertallar egallaydi. muzlik kengayib, havoning sovishi natijasida hayvonot va o‘simlik dunyosi ham o‘zgargan. issiqni sevuvchi hayvonlar halok bo‘lgan yoki qisman janubga ko‘chgan. ularning o‘rnini yangi sharoitga moslashgan mamontlar, ayiqlar, sibir karkidonlari, otlar, bahaybat kiyiklar va boshqa hayvonlar olgan. bu hayvonlarning suyak qoldiqlari yevropa va osiyoda, jumladan, o‘rta osiyoda ham topilgan. buyuk muzlik davri (mil. av. 200-12 my.) bu davrda insoniyat taraqqiyotida ahamiyati katta bo‘lgan yirik kashfiyotlar qilindi: odamlar olovni sun’iy yo‘l bilan olishni kashf qildilar, ovchilik takomillashtirildi, toshga ishlov berish taraqqiy qilib, paykon, tosh bigiz, keskich va boshqa yangi mehnat hamda ov qurollari paydo bo‘ldi. yog‘och, suyak hamda teriga ishlov berish sohalari …

2 / 14

chuqurligi 21 metrva balandligi 9 metrdir. yodgorlik 5 ta madaniy qatlamdan iborat, bu esa manzilgoh bir necha marotaba tark etilganidan dalolat beradi. qatlamlardan o‘choq qoldiqlari, 3000 dan ortiq tosh qurollar va ularning qoldiqlari, arxar, kiyik, yovvoyi ot, qoplon, quyon kabi hayvonlar va qushlarning suyaklari topilgan. qurollar ohaktosh, yashma, kvarsit va vulqoniy jinslardan tayyorlangan. ular orasida paykonlar, qirg‘ichlar, tosh pichoqlar va chopqilar bor. teshiktoshdan topilgan mehnat qurollarining aksariyati qirquvchi va tarashlovchi vazifalarni bajargan. bunga misol tariqasida rapidasimon nukleuslarni ko‘rsatish mumkin. g‘orda gulxan o‘rinlari ham aniqlangan. olov inson uchun juda zarur bo‘lgan, chunki muzlik davridagi iqlimning o‘zgarishi natijasida o‘rta paleolit yer yuzida eng sovuq davrlardan biri bo‘lgan. olov odamlar jamoasi hayotida muhim o‘rin tutgan. u odamlarni birlashtirgan. gulxan atrofiga ovlangan va terib olingan mahsulotlar keltirilgan. bu yerda ovqat tayyorlangan. hayvonlar olovdan qo‘rqqanligi sababli odamlarga hamla qila olmagan, odamlar bundan foydalanishgan. teshiktosh g‘oridan 9 yoshli neandertal bolaning suyaklari topilgan. bola jasadi g‘orda o‘sha …

3 / 14

ik qirg‘ichlar, plastinalar, lappaksimon nukleuslar va ulardan uchirib olingan tosh parchalari chiqqan. shu bilan birga, g‘ordan xilma-xil hayvon suyak qoldiqlari ham topilgan. bu yerda odamlar jamoa-jamoa bo‘lib yashagan, ovchilik va termachilik bilan shug‘ullanishgan. omonqo‘ton g‘ori. samarqand viloyati urgut tumani hududidagi omonqo‘ton qishlog‘idan 2 km sharq tomondagi bulbulzorsoyning baland sohilida joylashgan (zarafshon tog‘tizmasi). g‘orda 1947-1957 yillarda arxeolog d.n.lev qazishma ishlarini olib borgan. u bu yerdan ikkita madaniy qatlam topgan. bu qatlamlar bir-biridan ohakli tuf qatlami bilan ajratilgan. g‘ordan topilgan mehnat qurollari diorit, kvars va chaqmoqtoshdan yasalgan dag‘al qirg‘ichlar, tig‘i qirrali qo‘pol pichoqlar, nayzasimon tosh qurollar va diskasimon nukleuslardan iborat bo‘lgan. g‘ordan 150 ga yaqin tosh qurollar topilgan. ohaktosh yuzasidagi tabiiy chuqurchalardan o‘choq sifatida foydalanilgan, tosh qurollarning bir qismi ana shu o‘choqlar atrofidan topilgan. qurollar asosan kattakon tosh siniqlaridan yasalgan. bu yerdagi madaniy qatlamda arxar, qo‘ng‘ir ayiq va boshqa hayvonlarning suyak qoldiqlari uchraydi. suyaklar uzunasiga yorilgan va ularda olovda kuyganlik izlari bor. …

4 / 14

ini yuqorida ta’kidlagan edik. 20 yillik mehnat davomida bu yerda muste davriga oid 600 m2joy ochilgan. yodgorlikning muste davriga oid qatlamlaridan ko‘plab qirg‘ichlar, paykonlar, retushli plastinalar, tosh bigizlar topilgan. toshkent viloyatidagi xo‘jakent i‑ii yodgorliklari ham shu davrga taalluqli bo‘lib, toshkentdan 75 km shimoli-sharqda ugom va pskom daryolari qo‘shilishida joylashgan. xo‘jakent i g‘ori 1958-1959 yillarda a.p.okladnikov tomonidan va unga birlashgan xo‘jakent ii g‘ori 1959 yili q.k.nasriddinov tomonidan o‘rganilgan. ikkala yodgorlik ham bir qatlamlidir. xo‘jakent i yodgorligidan 40 sm atrofida to‘planib qolgan ko‘mir qoldig‘i topilgan, ammo u juda yomon saqlangan. oz bo‘lsa-da, plastinalar bor. lekin madaniy qatlam o‘rta asrlarda buzib yuborilgan. tosh kurollar asosan ohaktosh va kremniy, chaqmoqtoshdan tayyorlangan. qurollari paykonlar, tosh pichoqlar va retushlangan plastinalardan iborat. muste davri odamlarining xo‘jalik faoliyati. o‘zbekiston muste davri aholisi xo‘jaligi va hayot tarzi haqidagi ma’lumotlar asosan yodgorliklardan topilgan hayvon suyak qoldiqlari, ekologik sharoitlar va tabiiy zonalarga asoslanib olinadi. teshiktosh g‘oridan topilgan suyak qoldiqlarining ko‘p qismi …

5 / 14

qoldig‘idir. muste davrida otlar tog‘da ancha yuqoriga ko‘tarila olgan bo‘lishi mumkin.shuningdek, yodgorlikdan quyon va cyg‘yp suyaklari ham topilgan. umuman, o‘zbekistonning muste davri yodgorliklari turli tabiiy zonalarga mos keladigan ov qilish sezilarli darajada ixtisoslashganligini ko‘rsatadi. shubha yo‘qki, muste davri odamlari ovchilik bilan bir qatordaeyishga yaroqli yovvoyi o‘simliklarni, boshoqlarni, mevalarni, yong‘oqlarni, ildizlarni terib yeyish bilan ham shug‘ullanishgan. buni ko‘lbuloqdan topilgan yorg‘uchoqlar isbotlaydi. muste odamlari ovqatni isitishda va tayyorlashda olovdan keng foydalanib, a.p.okladnikovning ta’kidlashicha, maxsus tanlab olingan shag‘al toshlar (xo‘jakent idan topilgan) xo‘jalikda qandaydir vazifani bajargan. aftidan, ular ovqatni qaynatish va isitish uchun ishlatilgan. muste davrida neandertallarning teridan kiyim kiyib yurganligi shubhasizdir. junli hayvon suyaklari saqlanib qolganligiga qarab, ular faqat mo‘ynasi uchun ovlangan, deyish mumkin. ijtimoiy munosabatlarning yuzaga kelishi va shakllanishi. a.p.okladnikov teshiktoshdan va umuman muste davri g‘orlaridan topilgan hayvon suyaklarining ko‘pligi neandertallarning kichik jamoasini birlashtirgan ibtidoiy kollektivizm hissining kuchidan dalolat berishi mumkin, degan fikrni ilgari surgan. boshqa muste davri yodgorliklarida ham neandertal …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbekiston tarixining eng qadimgi davri"

prezentatsiya powerpoint 4-ma’ruza. o’zbekiston tarixining eng qadimgi davri. reja: o’rta paleolit davrining tabiiy xususiyatlari. o’rta paleolit davri yodgorliklari. muste davri odamlarining xo‘jalik faoliyati. ijtimoiy munosabatlarning yuzaga kelishi va shakllanishi. o‘zbekiston hududida o‘rta paleolit davri yodgorliklari ko‘p topilgan. bu davrda ham odamning fizik tipi o‘zgarib, arxantroplar o‘rnini paleoantroplar yoki neandertallar egallaydi. muzlik kengayib, havoning sovishi natijasida hayvonot va o‘simlik dunyosi ham o‘zgargan. issiqni sevuvchi hayvonlar halok bo‘lgan yoki qisman janubga ko‘chgan. ularning o‘rnini yangi sharoitga moslashgan mamontlar, ayiqlar, sibir karkidonlari, otlar, bahaybat kiyiklar va boshqa hayvonlar olgan. bu hayvonlarning suyak qoldiqlari yevropa va osiyoda,...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (3,2 МБ). Чтобы скачать "o'zbekiston tarixining eng qadimgi davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbekiston tarixining eng qadi… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram