o‘rtapaleolitdavrivauningyodgorliklari

PPTX 27 pages 8.7 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.7 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint o‘rta paleolit davri va uning yodgorliklari ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi avzu rejasi: 1. o’rta paleolit davri va uning bosqichlari. 2. o‘rta paleolit davri xususiyatlari. 3. o’rta paleolit davri yodgorliklari. arxeologik manbalar qanday turlarga bo‘linadi? arxeologik yodgorliklar nima va ularning qanday turlari bor? arxeologiya fani nimani o‘rganadi? arxeologik davrlashtirishning o‘ziga xos tomonlarini tushuntiring? arxeologiya fanining asosiy vazifalari nimadan iborat? arxeologiya moddiy manbalarni qanday o‘rganadi? madaniy qatlam nima? o‘zbekistonda qaysi davlatlar bilan hamkorlikda arxeologik tadqiqot ishlari amalga oshirilmoqda? o‘zbekistondagi qaysi ob’ektlar yunesko ro‘yxatiga kirgan? arxeologiya atamasi birinchi bo‘lib qachon va kim tomonidan qo‘llanilgan? ilk paleolit davri qanday bosqichlarga bo‘linadi? ashel davrida ibtidoiy odamlar hayotida qanday o‘zgarishlar sodir bo‘ldi? ilk paleolit davri yodgorliklari qaerlardan topilgan? selungur makonini kimlar o‘rgangan? ko‘lbuloq makoni qaysi davrlarga oid? qachon muzlik davri boshlandi? o’rta paleolit davri va uning bosqichlari o‘rta paleolit davri ilmiy adabiyotlarda muste davri deb nomlanadi. bu davrga oid moddiy yodgorliklar dastlab fransiyaning muste g‘or …

2 / 27

r tirikchiligida ahamiyati oshgan. bu esa ov uslublarini va qurollarini takomillashtirishni taqoza etgan. ular to‘da - to‘da bo‘lib yurib, olov bilan hayvonlarni yo jarlikka, yo g‘or ichiga haydab tutganlar. toshni qayta ishlash texnikasi takomillashgan. ixcham qurollar yasay boshlaganlar. bunda yangi usul yorma texnikadan foydalanganlar. bunda qurol yasaladigan chaqmoqtoshning bosh tomoni urib, tekis maydoncha hosil qilinib, shu maydoncha orqali toshning mayda paraqalari ajratib olingan. toshdan barcha paraqalar olingach, uchirib bo‘lmaydigan o‘zak qolgan. bu o‘zak nukleus deb atalgan. muste davri uchun disksimon nukleuslar va uch burchakli tosh paraqalari harakterli bo‘lgan. o‘rta paleolit davri odamlari hayotida olov muhim o‘rin egallagan. ular hayvon go‘shtini gulxanda pishirib, iste’mol qilganlar, bu ularning jismoniy va aqliy rivojlanishida muhim rol o‘ynagan. shuningdek, olov ularni sovuqdan va yirtqich hayvonlardan himoya qilgan. shu sabab olovni saqlash masalasi ko‘ndalang bo‘lgan. insoniyat olovdan foydalanishni o‘rganganidan buyon tabiiy olovdan foydalanib kelgan. o‘rta paleolit davrida sun’iy olov chiqarishni o‘rganib olganlar. ular yog‘ochni bir bir-biriga …

3 / 27

ni tashkil etgan. bunday turdagi odam 1938 yili a.p.okladnikov tomonidan teshiktosh g‘oridan topilgan. o’rta paleolit davri yodgorliklari. o‘rta paleolit davri yodgorligi o‘zbekistonda dastlab 1938 yilda teshiktoshda topilgan. hozirgi kunda esa o‘rta osiyo hududi bo‘yicha ularning soni 300 dan ortgan. ulardan 50 dan ortiq makon keng o‘rganilgan. lekin hozirgacha teshiktosh makoni o‘zining qadimiyligi va arxeologik materiallarga boyligi bilan ajralib turadi. muste bosqichi tosh davrining boshqa davrlariga nisbatan keng o‘rganilgan. bu davrga oid makonlarning tadqiq qilinishi o‘rta paleolit davri xo‘jalik madaniy hayotining barcha tomonlarini yoritdi. bu davr o‘.islomov, k.kraxmal, a.okladnikov, v.ranov, m.qosimov, r.sulaymonov, t.mirsoatov, n.toshkenboev, z.abramova va boshqalar tomonidan tadqiq qilingan. o‘zbekistonda keyingi davrlarda muste davriga oid ko‘plab makonlar topib tadqiq qilingan. faqatgina toshkent vohasining o‘zidan 30dan ortiq yodgorlik topilgan. lekin muste davrining ko‘pgina topilmalari tuproq qatlamlarida sochilma holda topilgan. chunki adir va tekisliklardagi manzilgohning keyingi davrlarda buzilib ketishi natijasida madaniy qatlamlar yo‘qolgan yoki tabiat ta’sirida yuvilib ketgan. moddiy buyumlar esa tuproq …

4 / 27

1938–1939 yillarda a.p.okladnikov tomonidan tekshirilgan. 5 ta madaniy qatlamdan toshdan yasalgan mehnat qurollari, uchrindi tosh qurollar, turli shakldagi nukleuslar, o‘tkir uchli tosh nayzalar, tosh pichoqlar, paraqalar, sixcha, qirg‘ich, kurakcha, chopper, chopqi va hokazolar topilgan. teshiktoshdan topilgan mehnat qurollarning aksariyati qirquvchi va tarashlovchi vazifalarni bajargan. bu yerdan yana faqat neandertal odamiga xos disksimon nukleuslardan (o‘zaklar) bir necha nusxa topilgan. ularning diametri 10–15 sm.ni tashkil etgan. uchrindi toshlardan terilarga ishlov berish, yog‘ochlarni kesish, randalash kabi ishlarda foydalanganlar. teshiktoshdan bunday tosh qurollar ko‘p topilgan. teshiktosh g‘orining eng qimmatli topilmasi odam suyagi qoldiqlarining topilishidir. u eng pastki madaniy qatlamdan topilgan. u chalqanchasiga yotqizilib, ustiga qizil oxra sepilgan holda ko‘milgan. qabri atrofida arhar shohlari terilgan. tadqiqotchilar fikricha, bu diniy e’tiqod bilan bog‘liq. 1938 yilda antropolog g.gerasimov, uni o‘rganib, 9 yoshli neandertal bola deb xulosa bergan. 1970 yillarda bu odamni antropolog a.alekseev tomonidan ham tadqiq qilingan. g‘ordan gulxan izlari, uning atrofida tog‘ echkisi, bug‘u, yovvoyi ot, …

5 / 27

100 km shimoli—sharqda, g‘arbiy tyan—shanning chotqol tizmasidagi paltov soyining yuqori sohilida joylashgan. g‘or yoysimon shaklda bo‘lib, eni 20 metrdan ortiqroq, janubga qaragan, sathi keng, quruq va yorug‘. g‘or–makon 1966–1972 yillarda r.x.sulaymonov tomonidan o‘rganilgan. u mustening rivojlangan va so‘nggi bosqichlariga oid. unda 10 m qalinlikdagi 21 ta madaniy qatlam aniqlangan. ulardan 30 mingdan ortiq ohaktoshli chaqmoqtoshdan yasalgan turli mehnat qurollari– nukleuslar, paraqalar, o‘tkir uchli sixchalar, qirg‘ichlar, pichoqlar va kurrakchalar topilgan. bu yerda odamlar 120—40 ming yil muqaddam istiqomat qilganligi aniqlangan. ular ovchilik va termachilik bilan shug‘ullanganlar. keyingi yillarda obirahmat makonini qayta o‘rganish natijasida u yerdan so‘nggi paleolit davri mehnat qurolarini va 16- qatlamdan 70 ming yil oldin yashagan odam suyaklari (6 ta tish va kalla suyagining bo‘laklari )topildi. mazkur topilma bo‘yicha 2004 yilda halqaro simpozium o‘tkazildi. unda obiraxmat odamida neandertal va xomo sapines (zamonaviy odam) odamidagi xususiyatlar omuxtalashganligi va uning olamshumul ahamiyati qayd etildi. obiraxmat makonidagi mehnat qurollari o‘rta paleolitdan so‘nggi …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rtapaleolitdavrivauningyodgorliklari"

prezentatsiya powerpoint o‘rta paleolit davri va uning yodgorliklari ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi avzu rejasi: 1. o’rta paleolit davri va uning bosqichlari. 2. o‘rta paleolit davri xususiyatlari. 3. o’rta paleolit davri yodgorliklari. arxeologik manbalar qanday turlarga bo‘linadi? arxeologik yodgorliklar nima va ularning qanday turlari bor? arxeologiya fani nimani o‘rganadi? arxeologik davrlashtirishning o‘ziga xos tomonlarini tushuntiring? arxeologiya fanining asosiy vazifalari nimadan iborat? arxeologiya moddiy manbalarni qanday o‘rganadi? madaniy qatlam nima? o‘zbekistonda qaysi davlatlar bilan hamkorlikda arxeologik tadqiqot ishlari amalga oshirilmoqda? o‘zbekistondagi qaysi ob’ektlar yunesko ro‘yxatiga kirgan? arxeologiya atamasi birinchi bo‘lib qachon va kim tomonidan qo‘llani...

This file contains 27 pages in PPTX format (8.7 MB). To download "o‘rtapaleolitdavrivauningyodgorliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rtapaleolitdavrivauningyodgor… PPTX 27 pages Free download Telegram