menejment nazariyasi

PPTX 28 pages 637.6 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 637.6 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

mavzu: menejment nazariyasining shaklanishi va rivojlanishi mavzu: menejment nazariyasining shaklanishi va rivojlanishi reja: boshqarish ta‘limotidagi yo‘nalishlar ilmiy menejment‖ maktabi f.teylor ta‘limotining mazmuni va mohiyati mumtoz menejment namoyondasi a.fayol olg‘a surgan tamoyillar insoniy munosabatlar maktabi namoyondasi d. mak gregorning x va y nazariyasi "tizimli" yoki zamonaviy menejment mohiyati o‘rta osiyoda menejmentning nazariy asoslari va tamoyillari boshqarish ta‘limotidagi yo‘nalishlar boshqarish nazariyasining dastlabki kurtaklari qadim zamonlarga borib taqalib, yu. sezar, a. makedonskiy, turkistonda esa o'rta asr davrida amir temur hukmronligi vaqtidan boshlab shakllana boshlagan. dastlabki paytlarda u oddiy bo'lib, asosan harbiy tavsifga ega edi. boshqaruv tamoyillari va vazifalarining ildizlari eng qadimgi davlatlarning vujudga kelishi bilan bog'langan. jamiyat rivojining ichki qonuniyatlari (ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning yuqori darajasi, hunarmandchilik, tovar ayirboshlash va savdoning tez rivojlanishi, sug'orma dehqonchilik va boshqalar), tashqi omillar – (kuchayib borayotgan siyosiy qarama-qarshiliklar va harbiy to'qnashuvlar) ta‘sirida dastlabki davlatlar qadimgi sug'orma dehqonchilik vohalarida paydo bo'lgan. bunday vohalar aholisi uchun tashqi harbiy bosqinlardan himoyalanish, makonlar …

2 / 28

rning ajralib chiqishiga olib keldi. ular ishlab chiqarish jarayonida doimiy band bo'lmasdan, faqatgina ijtimoiy va xo'jalik hayoti ustidan nazorat va rahbarlikni amalga oshirardilar. ilk davlatlar bundan 5 ming yil avval qadimgi misr va ikki daryo (dajla va frot) oralig'ida paydo bo'lgan. so'ng davlatchilik tizimi birin-ketin 4-3,5 ming yil avval yunoniston, kichik osiyo, eron, kavkazorti, hindiston, xitoy va o'rta osiyo hududlarida shakllanadi. boshqaruvning paydo bo'lish asoslari quyidagilardan iborat: ishlab chiqarish va ijtimoiy mehnat taqsimoti; tashqi harbiy bosqinlardan himoyalanish zaruriyati;  jamoadagi urf-odatlarni bajarish;  jamiyatning ijtimoiy-amaliy vazifalar jihatdan bo'linishi. o'sha davrdan boshlab to bugungi kunga qadar boshqaruv ta‘limotida quyidagi to'rtta yo'nalish (maktab) evolyutsion tarzda rivojlangan va o'zining tegishli hissasini qo'shgan ”ilmiy menejment” maktabi, f. teylor ta‟limotining mazmuni va mohiyati ammo xix asrning ikkinchi yarmi xx asr chegarasida texnika va texnologiyaning takomillashuvi, ishlab chiqarishning keskin o'sishi boshqarishni murakkablashtirib yuboradi va uni maxsus bilimlarini talab etuvchi, faoliyatning maxsus sohasiga aylantirdi. ushbu muammolarni hal …

3 / 28

ehnatning har bir jarayoni, uning ko'lami va ketma-ketligi aniq puxta ixtisoslashtirilishi shart;  har bir mehnat turi qat‘iy vaqt oralig'ida taqsimlanishi lozim;  har bir mehnat jarayoni va hatto har bir harakat puxta ishlab chiqilgan qoidalarga bo'ysundirilgan bo'lishi kerak;  yuqoridan belgilab berilgan ish usullari va qoidalarni bajarish uchun doimiy talabchan nazorat amalga oshirilishi lozim;  ishchilar malakasi va saviyasiga qarab joy-joyiga qo'yilishi shart;  boshqaruvchi bilan boshqariluvchi mas‘uliyatini aniq belgilash va vazifalarini to'g'ri taqsimlash shart. f. teylorning mehnatni tashkil etish va uni boshqarish borasidagi takliflari ishlab chiqarishga tatbiq etilganda mehnat unumdorligi ikki baravar (100 %)ga o'sishiga olib kelgan. ayniqsa, qo'llagan xaronometraj usuli diqqatga sazovordir. f. teylor nazariyasiga ko'ra rahbar va mutaxassislarni kam malaka talab qiladigan ijrochilik mehnatidan va ularga xos bo'lmagan vazifalardan ozod qilish, ishchidan esa boshliqlarning barcha buyruqlarini hech qanday mulohaza yuritmasdan, biror-bir shaxsiy tashabbus ko'rsatmasdan aniq hamda tez bajarishni talab qilish kerak edi. f. teylor boshqarishni "aniq …

4 / 28

dchi g. emerson mehnatni ilmiy tashkil qilish bo'yicha yirik mutaxassislardan bo'lib, u boshqarish va mehnatni tashkil qilishning kompleks, sistemali tizimini ishlab chiqqan. uning "mehnat unumdorligining 12 prinsipi" nomli asarida yoritilgan. g. emerson ilmiy boshqaruv prinsipini mohiyatiga ko'ra quyidagi ketma-ketlikda bayon qilgan. 1. aniq qo'yilgan maqsad va g'oyalar. 2. oqil, sog'lom fikr. 3. jozibali, e’tiborli mahsulot. 4. intizom. 5. xodimga nisbatan adolatli bo'lish. 6. tezkor, ishonchli, to'liq, aniq va muntazam hisob-kitob. 7. dispetcherlash. 8. me’yorlar va jadvallar. 9. sharoit bilan ta‘minlash. 10. operatsiyalarni me’yorlash. 11. standart yo'riqnomalarni tayyorlash. 12. unumdorlikni rag‘batlantirish. g. emersonning diqqat-e‘tiborida, eng avvalo ikki, ya‘ni aniq qo'yilgan maqsad va g'oya, shuningdek oqilona fikr turibdi. g. emerson ishchining ish vaqtida bajaradigan harakatlarini o'rganib, ishchiga beriladigan ish hajmi me‘yorlarini, ishni bajarishning ortiqcha, unumsiz harakatlarini bartaraf etuvchi eng muvofiq usullarini ishlab chiqdi. bunda masalan, nisbiy ish haqining maxsus tizimi oqilona fikr asosida qo'llanilib, unga ko'ra berilgan me‘yorni bajargan ishchilarga tarif stavkalari …

5 / 28

va nazorat qilish kabi vazifalariga qaratadilar. a.fayol (1841-1925) asosan o'zining boshqarish tajribalari asosida ma‘muriy tamoyillar konsepsiyasi doirasida o'z qarashlarini umumlashtirdi. u o'zining eng mashhur «umumiy va salbiy boshqaruv» asarida menejmentning 14 ta asosiy tamoyillarini ko'rsatib berdi. ularning ayrimlari hozirgi kunda ham boshqarish nazariyasida muhim ahamiyatga ega, xususan: yakka hokimlik. har bir bo'ysunuvchi buyruqni faqat bir boshliqdan oladi; mehnat taqsimoti. boshqarish va texnik mehnatning ixtisoslashuvi xuddi shunday intilishlar doirasida yuqoriroq natijalarga erishishga imkon beradi; yagona yo„nalish va yakka ish rejasi. tashkilot doirasidagi faoliyat turlari bir menejer rahbarligi ostida birlashtirilishi lozim; boshqarishning skalyar zanjiri. tashkilot iyerarxiyasining cho'qqisidan boshlanadigan hokimiyat vakolatlari zanjiri jami xodimlarni qamragan holda quyi tomonga yetib keladi. mumtoz‖chilar tashkilotga keng qamrovli kelajak nuqtai nazaridan yondashib, undagi umumiy xususiyatlar va qonuniyatlarini yaratish orqali muvaffaqiyatga erishish edi. ular boshqarishning quyidagi ikki jihatiga e‘tiborni qaratishgan:  tashkilotning oqilona boshqaruv tizimini ishlab chiqish. ular tashkilotni bo'linmalar yoki ishchi guruhlarga bo'lishni, moliya, ishlab chiqarish va …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "menejment nazariyasi"

mavzu: menejment nazariyasining shaklanishi va rivojlanishi mavzu: menejment nazariyasining shaklanishi va rivojlanishi reja: boshqarish ta‘limotidagi yo‘nalishlar ilmiy menejment‖ maktabi f.teylor ta‘limotining mazmuni va mohiyati mumtoz menejment namoyondasi a.fayol olg‘a surgan tamoyillar insoniy munosabatlar maktabi namoyondasi d. mak gregorning x va y nazariyasi "tizimli" yoki zamonaviy menejment mohiyati o‘rta osiyoda menejmentning nazariy asoslari va tamoyillari boshqarish ta‘limotidagi yo‘nalishlar boshqarish nazariyasining dastlabki kurtaklari qadim zamonlarga borib taqalib, yu. sezar, a. makedonskiy, turkistonda esa o'rta asr davrida amir temur hukmronligi vaqtidan boshlab shakllana boshlagan. dastlabki paytlarda u oddiy bo'lib, asosan harbiy tavsifga ega edi. boshqaruv tamoyilla...

This file contains 28 pages in PPTX format (637.6 KB). To download "menejment nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: menejment nazariyasi PPTX 28 pages Free download Telegram