kimyoviy kinetika

PPTX 72 pages 3.0 MB Free download

72 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 72

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 72

kimyoviy kinetika kimyoviy kinetika prof. akbarov x.i. 26.11.2022y. ma'ruza rejasi 1. kimyoviy kinetikaga kirish. 2. kimyoviy kinetika nazariyalari: - faol to'qnashishlar nazariyasi; - faollashgan komplekslar nazariyasi. 3. eritmadagi reaktsiyalarning kinetikasi. 4. kimyoviy reaktsiyalarning sinflanishi: kinetik, diffuzion va oraliq sohalar- dagi reaktsiyalar. 5. reaktsiya tezligi va tezlik konstantasi. 6. kinetik egrilar. 7. reaktsiyalarning kinetik jixatdan sinflanishi : -reaktsiya molekulyarligi va tartibi. 8. murakkab reaktsiyalar. 9. reaktsiya tartibini aniqlash usullari. 10. vant-goff qoidasi va arrenius tenglamasi. kimyoviy kinetika - kimyoviy reaktsiyalarning tezliklari haqidagi fan bo'lib, turli jarayonlarni vaqt birligi ichida borish mexanizmlari va qonuniyatlarini o'rganadi. kimyoviy kinetika formal kinetika va kinetik nazariyalar qismlariga bo'linadi. formal kinetika kimyoviy jarayonlar tezligini turli omillarga (reagent-larning kontsentratsiyasi, temperatura) bog'liqligini o'rganib, kinetik tenglamalar ko'rinishida matematik ifodalashga bag'ishlangan. kinetik nazariyalar kimyoviy ta'sir-larning mexanizmlarini, reaktsiyalar-ning vaqtga bog'liq ravishda borish qonuniyatlarini o'rganishga bag'ishlan-gan ta'limotdir. kimyoviy kinetikaning nazariyalari kimyoviy reaktsiyalarning har taraflama asoslangan mexanizmini bilish ancha murakkab bo'lganligi sababli bir qancha …

2 / 72

i v = 2z/na ekanligi hamda sterik faktor r e'tiborga olinsa: v = 2 p z faol/na molekulalar reaktsiyaga kirishishi uchun zarur energiyaga ega bo'lishdan tashqari ular bir-birlariga nisbatan ma'lum bir holatda joylashishlari ham kerak. bundan tashqari, elektron bulutlar ham o'zaro ta'sirlashishga ulgurishi zarur. faollashgan komplekslar nazariyasi quyidagi a + vs → v + as reaktsiyaning borishida avvalambor oraliq holat yuzaga keladi, ya'ni avs molekulalaridan iborat beqaror faollashgan kompleks xosil bo'ladi. o'z navbatida ushbu kompleksning parchalanishi natijasida v va as lar xosil bo'ladi. faollashgan komplekslar nazariyasi-ning asosiy qoidalaridan biri bo'yicha boshlang'ich moddalardan xosil bo'lgan kompleks har doim reaktsiya mahsulot-larini beradi va xech qachon yana boshlang'ich moddalarga aylanmaydi. reaktsiya qaytar bo'lsa, teskari bosqich uchun ham yuqoridagi holat kuzatiladi. faollashgan kompleks boshlang'ich modda-lar bilan muvozanatda bo'ladi deyish xatodir, chunki faollashgan komplekslar xosil bo'lishida to'g'ri va teskari reaktsiyalar bir-biridan mustaqil holatda ketadi. faollashgan komplekslar nazariyasi 1935 yilda eyring, evans va polyanilar tomonidan yaratilgan: …

3 / 72

lar kinetikasi to'g'risida mukammal nazariya yo'q. shu sababli gazlar uchun yaratilgan nazariyadan foydalaniladi. kimyoviy reaktsiyalarning sinflanishi reaktsiyalar boshlang'ich moddalarning agregat holatiga qarab yoki ularning o'zaro eruvchanligiga asosan gomogen va geterogen sistemalarda ketadiganlarga bo'linadi. geterogen reaktsiyalar o'z navbatida 3 guruxga bo'linadi: kinetik, diffuzion va oraliq sohalarda boruvchi reaktsiyalar. reaktsiyalar olib borish usuliga qarab 2 ga bo'linadi: statsionar va oqimda boradigan reaktsiyalar. geterogen jarayonlarda modda oqimini (ya'ni fazalar chegarasiga moddaning tashib o'tilishini) kimyoviy potentsiallarning gradienti keltirib chiqaradi: j = -α dμ/dx = -αδμ/δx (1) j = -α dμ/dc (dc/dx) = -d(dc/dx) (2) j = -d(δc/δx) = -d/δx(c1-c0) = β(c0-c1) (3) α – reagentning o'zgarish koeffitsienti; d – diffuziya koeffitsienti; β = d/δx – moddaning massa uzatish koeffitsienti; δx – fazalararo chegaradagi s1 kontsentratsiyaning suyuq fazaning ichkarisidagi s0 kontsentratsiya qiymatidan o'zgarish sodir bo'ladigan masofa. 15 modda kontsentratsiyasining o'zgarishi asosan chegaraviy diffuzion qavatda sodir bo'lishini xisobga olsak va ushbu qavatda kontsentratsiya gradientini doimiy deb …

4 / 72

ldan oshmaydi) kinetik sohanikida (10 kkal/moldan kam bo'lmaydi) ancha kichik. reaktsion muxitni aralashtirish tezligi diffuzion sohadagi reaktsiya tezligiga ta'sir qiladi, kinetik sohadagiga esa ta'sir qilmaydi. diffuzion sohadagi reaktsiyaning tezligi boshlang'ich moddalarning kontsentratsiyasiga bog'liq emas, ya'ni jarayon nolinchi tartibda boradi. oraliq sohada boruvchi reaktsiyalar agar diffuziya tezligi reaktsiya tezligiga teng yoki yaqin bo'lsa jarayon oraliq sohada boradi. reaktsiya tezligi va tezlik konstantasi kimyoviy kinetikaning eng asosiy tushuncha-laridan biri reaktsiya tezligidir. reaktsiyaga kirishuvchi moddalar kontsentra-tsiyasining vaqt birligi ichida o'zgarishi reak-tsiyaning tezligi deb ataladi. reaktsiya tezligini reaktsiyaga kirishayotgan moddalarning kontsentratsiyalariga bog'liq-ligini o'rganish rasmiy (formal) kinetika deyiladi. reaktsiya tezligiga boshqa omillarning (kontsentratsiyadan tashqari) ta'siri ham o'rganilsa haqiqiy kinetika deyiladi. arrenius nazariyasiga binoan (o'zaro to'qnashishlar sonini zarrachalarning umumiy soniga proportsionalligi e'tiborga olinishiga binoan) reaktsiya tezligini moddalarning kontsentratsiyalariga to'g'ri proportsionalligi kelib chiqadi: v = k caacbb bu erda k kimyoviy reaktsiyaning tezlik konstantasi bo'lib, u reaktsiyaga kirishuvchi moddalarning kontsentratsiyalari doimiy va 1 ga teng bo'lgan holdagi …

5 / 72

) kinetik egrilar kimyoviy kinetikaning asosiy tushunchalaridan yana biri kinetik tenglamalardir. kinetik tenglama deganda tezlikni yoki boshqa birorta kinetik doimiylarni ularga ta'sir qiluvchi yoki ularni tashkil qiluvchi omillar bilan bog'liqliklarini matematik ifodalash tushuniladi. shu tenglamalar asosida tuzilgan grafik bog'lanishga esa kinetik egrilar deyiladi. kinetik doimiylarga tezlik konstantasi, muvozanat konstantasi, reaktsiyaning xususiy tartibi, reaktsiyaning umumiy tartibi, faollanish energiyasi va sterik omillar kiradi. dastlabki miqdorlari teng bo'lgan turli tartibdagi reaktsiyalarning kinetik egrilari: a –moddaning reaktsiya boshlanmasdan avvalgi (t=0) mollar soni; (a-x) - moddaning t vaqtdagi mollar soni. kinetik egrilarning turlari kinetik egrilar turli xil bo'ladi. masalan, modda unumining vaqtga bog'liqligi 4 xil ko'rinishga ega: 1. to'g'ri chiziqli bog'lanish reaktsiyaning mexanizmi reaktsiya davomida o'zgarmasligini ko'rsatadi. 2. kinetik egrilarning tashqariga bo'rtganligi reaktsiya jarayonida xosil bo'layotgan asosiy yoki qo'shimcha moddalar tomonidan reaktsiyaning sekinlashtirilayotganini bildiradi. 3. s-simon ko'rinishdagi grafik gel effektining paydo bo'lishi yoki radikal polimerlanishda ikkilamchi jarayonlarning ketishi bilan bog'liq. 4. kinetik egrilarning ichkariga bo'rtganligi …

Want to read more?

Download all 72 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy kinetika"

kimyoviy kinetika kimyoviy kinetika prof. akbarov x.i. 26.11.2022y. ma'ruza rejasi 1. kimyoviy kinetikaga kirish. 2. kimyoviy kinetika nazariyalari: - faol to'qnashishlar nazariyasi; - faollashgan komplekslar nazariyasi. 3. eritmadagi reaktsiyalarning kinetikasi. 4. kimyoviy reaktsiyalarning sinflanishi: kinetik, diffuzion va oraliq sohalar- dagi reaktsiyalar. 5. reaktsiya tezligi va tezlik konstantasi. 6. kinetik egrilar. 7. reaktsiyalarning kinetik jixatdan sinflanishi : -reaktsiya molekulyarligi va tartibi. 8. murakkab reaktsiyalar. 9. reaktsiya tartibini aniqlash usullari. 10. vant-goff qoidasi va arrenius tenglamasi. kimyoviy kinetika - kimyoviy reaktsiyalarning tezliklari haqidagi fan bo'lib, turli jarayonlarni vaqt birligi ichida borish mexanizmlari va qonuniyatlarini o'rganadi. kim...

This file contains 72 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "kimyoviy kinetika", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy kinetika PPTX 72 pages Free download Telegram