yuakning anatomo-topografik xususiyatlari

DOCX 127 pages 657.9 KB Free download

127 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 657.9 KB

File type DOCX

Pages 127

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 127

ii - kism yurakning tug'ma nuqsonlari yurakning anatomo-topografik xususiyatlari yurak ko'ks oralig'ida joylashgan bo'lib, uning butun oldingi-pastki qismini egallab turadi. yurakning to'g'ri o'qi qiya, tepadan pastga, o'ngdan chapga va orqadan oldinga yo'nalgan. old sohasida yurak o'ng va chap o'pkaning cheti va ulardan bo'sh qismida ko'krak kafasi bilan berkilib turadi. yurakning asos va uch (arex) qismi tafovut qilinadi. asos tarkibiga bo'lmalar yurakka quyiluvchi va undan chiquvchi katta magistral arteriyalar kiradi. asosi yordamida yurak magistral arteriyalarga mustahkamlangan. uch qismi esa ko'krak qafasining pastki qismida erkin yotadi. yurakning uchi, ikkala qorinchasi, shuningdek ko'tariluvchi aorta, o'pka arteriya o'zagi, o'ng va chap bo'lmachalar quloqchalari intraperikardial joylashgan. kovak venalar va ikkala bo'lmacha perikard bilan uchala tomondan, ya'ni mezoperikardial o'ralgan. o'pka venalari va ikkala arteriya ekstraperikardial joylashgan. perikard ularni oldingi devorini yopib turadi. perikard epikardga o'tgan qismida sinuslar hosil qiladi, bunaqa sinuslar 2 ta:ko'ndalang va qiyshiq. ko'ndalang sinus old tomondan ko'tariluvchi aorta hamda o'pka arteriyasining o'zagi va …

2 / 127

xlanadi. o'pkada bu arteriyalardagi qon kislorodga boyib, 4 ta o'pka venalari orqali chap bo'lmachaga qo'yiladi va mitral teshik, ikki tabaqali mitral klapan orqali o'tib, chap qorinchaga keladi. mitral klapanning oldingi va orqa tabaqalari o'zining asoslari bilan fibroz xalqaga yopishgan, erkin yotgan cheti papilyar mushakka birikkan xordalar yordamida mustahkamlangan. chap qorinchaning aortaga chiqish joyida 3 tabaqadan iborat klapan joylashgan. o'ng va chap bo'lmachalar bo'lmachalararo to'siq bilan ajratilgan. bu to'siq markazida oval chuqurcha bo'lib, kam hollarda u diametri 5 mm. gacha bo'lgan teshik holida ham uchraydi. oval chuqurchaning pastida koronar sinusning o'zagi joylashgan. u bilan uch tabaqali klapan orasida muhim anatomo-fiziologik ahamiyatga ega bo'lgan bo'lmacha-qorincha tuguni (ashoff-tavar atrioventrikulyar tuguni) va qorincha-bo'lmacha tutami (gis tutami) joylashgan. bo'lmachalararo to'siq qorinchalararo to'siq ko'rinishida da-vom etadi. u 2 qismdan: mushak va membranoz qismlardan tashkil topgan. yurakning qon bilan ta'minlanishi. aortadan 2 ta koronar arteriya ajraladi. chap koronar arteriya aorta piyozchasi orqa sathidagi valslavi chap koronar sinusidan …

3 / 127

a orqa sohalarga ajraladi. chap oyoqcha esa to'siqning chap tomonida purkine tolalarini hosil qiladi. sinus tugunidan impuls bo'lmachalar miokardiga tarqalib, ularni qisqartiradi, keyin qorinchalar miokardiga beriladi va sistola boshlanadi. yurak tsikli qorinchalar sistolasi va diastolasiga bo'linib, oxirida bo'lmachalar sistolasi bilan yakunlanadi. sistola vaqtida qorinchalardan chiqayotgan qon hajmi yuraking sistolik hajmi deyiladi. yurakdan 1 daqiqada chiqayotgan qon hajmi-yurakning daqiqaviy hajmi deyiladi. me'yorda katta va kichik qon aylanish doiralarining daqiqaviy hajmi teng bo'ladi. yurakning tug'ma nuqsonlari tug'ma yurak nuqsonlari, yurak embriogenezi jarayonlarining buzilishi yoki postnatal davrida normal shakllanishining kechikishi oqibatida paydo bo'ladi. yurakning tug'ma nuqsonlari bolalarda uchraydigan barcha tug'ma nuqsonlarning 30% ni tashkil qiladi. yangi tug'ilgan chaqaloqlarda 0,7-1,7% gacha uchraydi. erkaklarda (57%) ayollarga nisbatan (43%) tashkil qiladi. ammo tug'ma nuqsonlarning ayrim turlari (oay, bate va b.) ayollarda ko'proq uchraydi. yurakning tug'ma nuqsonlari barcha autopsiyalarda 1,9% gacha aniqlanadi. etiologiyasi yurakning tug'ma nuqsonlari kelib chiqishi 2 ta katta omil bilan bog'liq: 1. genetik omilar …

4 / 127

xildagi kimyoviy moddalar, radioaktiv nurlar yoki ekologik omillar bilan homilador ayollarning surunkali kontaktda bo'lishi tug'ma nuqsonlarni keltirib chiqaruvchi eng ko'p sabablari hisoblanadi. yuqoridagi omillar yurak va qon-tomirlar normal embriogenezini buzilishiga olib keladi. yurak vistseral mezodermaning 2-juft murtagidan rivojlanadi. bu murtaklar homiladorlikning 9-kunidan boshlab yurak varaqlarini keyin esa bu varaqlar bir-biriga qo'shilib yurak nayini tashkil qiladi. mezenximadan esa endokard rivojlanadi. bu murakkab jarayon homilaning ona qornida rivojlanishining 8 haf-tasining oxiriga borib 4 kamerali yurakning hosil bo'lishi bilan yakunlanadi. bu vaqtningg o'zida qorinchalararo va bo'lmachalararo to'siq shakllangan bo'ladi, undagi oval teshik bitmagan bo'ladi. xuddi shu davrda homilador ayolda 2 guruxdagi omillarning ta'siri natijasida yurakning yuzalarining qiyshayib, yopishib yoki bukilib qolishi natijasida anatomik nuqsonlar yuzaga keladi. tug'ma yurak nuqsonlarining 100 dan ortiq turlari bo'lib, ular shartli ravishda 3 ta guruxga bo'linadi: 1-gurux – venoz qonni arterial oqimga tushishi bilan bog'liq. yurak ichida patologik tutashmalari bo'lgan nuqsonlari (o'ngdan chapga, birlamchi – ko'k) kiradi: fallo …

5 / 127

bu o'z navbatida gemodinamik o'zgarishlar bilan namoyon bo'ladi. yurakning tug'ma nuqsonlariga aniq anatomik diagnoz qo'yish, hamda gemodinamik o'zgarishlarni va yurakning qisqaruvchanligi funktsiyasi buzilishi darajasini aniqlash uchun bir qator tekshirishlar o'tkazish lozim. bu tekshirish usullari 2 guruxga bo'linadi: 1. noinvaziv tekshirish usullari 2. invaziv tekshirish usullari noinvaziv tekshirish usullari: 1) bemorning shikoyatlari va ularning ifodalanganligi; 2) bemorning jismoniy faoliyati; 3) shamollashga moyilligi; 4) tovushli alomatlari (auskultatsiya, fonokardiografiya); 5) elektrokardiografiya 6) exokardiografiya 7) doppleroexokardiografiya 8) rentgenoskopiya, rentgenografiya 9) ultrotovushli skanerlash; 10) kt, mrt, mskt, dupleksli angioskanerlash invaziv tekshirish usullari: 1) yurakni zondlash; 2) angiokardiografiya; 3) transseptal punktsiya; 4) chap qorinchani punktsiyalash – ventrikulografiya; 5) selektiv koronarografiya va b. asosiy e'tiborni shikoyatlarga va bu shikoyatlarning qay darajada ifodalanishiga qaratish lozim. odatda bemorlar hansirashga, nafas etishmasligiga, tez charchash, darmonsizlikka, yurak sohasidagi og'riqlarga va yurakning tez urishiga shikoyat qiladilar. bu belgilar deyarli yurakning barcha tug'ma nuqsonlariga xarakterli bo'lib hisoblanadi. bolalarning shamollashga moyilligi tez-tez uchrab turadi …

Want to read more?

Download all 127 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuakning anatomo-topografik xususiyatlari"

ii - kism yurakning tug'ma nuqsonlari yurakning anatomo-topografik xususiyatlari yurak ko'ks oralig'ida joylashgan bo'lib, uning butun oldingi-pastki qismini egallab turadi. yurakning to'g'ri o'qi qiya, tepadan pastga, o'ngdan chapga va orqadan oldinga yo'nalgan. old sohasida yurak o'ng va chap o'pkaning cheti va ulardan bo'sh qismida ko'krak kafasi bilan berkilib turadi. yurakning asos va uch (arex) qismi tafovut qilinadi. asos tarkibiga bo'lmalar yurakka quyiluvchi va undan chiquvchi katta magistral arteriyalar kiradi. asosi yordamida yurak magistral arteriyalarga mustahkamlangan. uch qismi esa ko'krak qafasining pastki qismida erkin yotadi. yurakning uchi, ikkala qorinchasi, shuningdek ko'tariluvchi aorta, o'pka arteriya o'zagi, o'ng va chap bo'lmachalar quloqchalari intraperikardial jo...

This file contains 127 pages in DOCX format (657.9 KB). To download "yuakning anatomo-topografik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yuakning anatomo-topografik xus… DOCX 127 pages Free download Telegram