bolalarda suyak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari

PPTX 41 pages 1.4 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

prezentatsiya powerpoint bolalarda suyak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari. tekshirish usullari. tana tuzilishining proporsiyalari va uni yoshga koʻra oʻrganish. reja: 1.pediatriyada suyaklarga qarab yoshni baholash usuli 2. suyaklarda mineral tuzlarning to‘planishi: biologik va fiziologik jarayonlar 3. to‘g‘ri ovqatlanish: asosiy tamoyillar va foydali maslahatlar 4. bolalarda endokrin bezlari va ularning rivojlanishdagi ro’li 5. vitamin d: tuzilishi, funktsiyalari va bolalar uchun ahamiyati suyaklar — odam va umurtqali hayvonlar skeletining asosiy qismi. suyak toʻqimasi biriktiruvchi toʻqimaning bir xili. suyak boʻgʻimlar, boylamlar, muskullar va oʻziga birikkan paylar bilan birga tayanchharakat apparatini hosil qiladi. suyak hujayralar (osteotsitlar, osteoklastlar) va hujayralar oraligʻi mineral moddalardan tarkib topgan. suyak o’zi nima va qanday moddalardan tashkil topgan? suyak embrional rivojlanish davrida biriktiruvchi toʻqima-mezenximadan hosil boʻladi. birlamchi suyak ichki togʻay skeletning suyaklanishidan (yelka, son va boshqalar), ikkilamchi suyak teri osti tangachalaridan (peshona, tepa va boshqa suyaklar) vujudga keladi. suyaklarga qarab yoshni aniqlash – sud-tibbiyot, arxeologiya, antropologiya va pediatriyada qo‘llaniladigan ilmiy usul bo‘lib, …

2 / 41

ga (xronologik yosh) mos kelishi yoki undan orqada/qorida bo‘lishi mumkin. bu jarayon quyidagi hollarda muhim ahamiyat kasb etadi: o‘sish va rivojlanishning baholanishi – bolaning balandligi va suyak rivojlanishi bo‘yicha normaga mos kelishini aniqlash. erta yoki kech balog‘atga yetish diagnostikasi – jinsiy yetilish jarayoni erta yoki kech bo‘lishini kuzatish. o‘sish gormonlari yetishmovchiligi yoki ortiqchaligini aniqlash – gipofiz bezining funksional faoliyatini baholash. genetik va endokrin kasalliklarni tashxislash – masalan, gipotiroidizm, turneri sindromi, gigantizm kabi kasalliklarni aniqlash. pediatriyada suyak yoshini aniqlashning eng ishonchli usuli bu qo‘l bilak suyaklari rentgen tasviri bo‘lib, turli metodlar orqali baholanadi: 1.greulich-pyle metodi bu usulda bolaning qo‘l bilak suyaklari rentgen tasviri maxsus atlaslar bilan solishtiriladi. ushbu atlaslar turli yoshdagi bolalarning suyak rivojlanishini ko‘rsatadi. rentgen tasviridagi suyaklarning rivojlanish bosqichi ushbu atlasga qarab aniqlanadi. 2.tanner-whitehouse (tw3) metodi bu metodda 13 ta muhim suyak (bilak, barmoq suyaklari) bosqichma-bosqich rivojlanish darajasiga qarab baholanadi va maxsus ball tizimi asosida hisob-kitob qilinadi. 3.ultrasonografiya va mri …

3 / 41

eyin osteoporoz jarayoni boshlanadi suyak massasi kamayadi 60 yoshdan keyin bosh suyak choklari to'loq qotadi chanoq va umurtqa suyaklarida deformatsiyalar kuzatiladi bosh suyakning yoshga qarab rivojlanishi tug‘ilgan chaqaloqning bosh suyagi yangi tug‘ilgan chaqaloqda bosh suyak choklari hali to‘liq yopilmagan bo‘ladi. fontanellalar (yumshoq joylar) mavjud: oldingi fontanella (boshning yuqori qismi) – 12-18 oyda yopiladi. orqa fontanella (boshning orqa qismi) – 2-3 oyda yopiladi. bolalik davri 2 yoshdan keyin bosh suyagi tez o‘sib, kattalar bosh suyagiga yaqin shaklga keladi. 6 yoshda bosh suyak hajmi deyarli kattalarnikiga yetadi. 12 yoshgacha bosh suyak choklari qisman zichlashadi. o‘smirlik va kattalar davri 20-25 yoshda bosh suyak choklari butunlay yopiladi. keksayganda (60 yoshdan keyin) bosh suyak choklari mutlaqo zichlashib ketadi. qo‘l va oyoq suyaklarining rivojlanishi qo‘l va oyoq suyaklarining o‘sishi epifiz plastinkalari orqali amalga oshadi. tug‘ilgan paytda qo‘l-oyoq suyaklari xaftaga shaklida bo‘ladi. 2-3 yoshda bilak va tizza sohalarida suyaklanish markazlari shakllanadi. 6-12 yoshda uzun suyaklarning diafiz va …

4 / 41

zlar (asosan kaltsiy va fosfor birikmalari) to‘planadi. bu jarayon mineralizatsiya deb ataladi va suyaklarning mustahkamligini, elastikligini va funksional holatini ta’minlaydi. mineralizatsiya suyaklarning o‘sishi, rivojlanishi va qayta tiklanishi uchun juda muhim hisoblanadi. 1. suyaklarning tarkibi va mineralizatsiyasi suyaklar matritsa va mineral komponentlar dan iborat: suyak matritsasi – kollagen tolalari va proteoglikanlardan iborat bo‘lib, suyaklarga elastiklik beradi. mineral komponentlar – kaltsiy, fosfor, magniy va boshqa mikroelementlar suyaklarning qattiqligini ta’minlaydi. suyaklarning mineral tarkibi quyidagi asosiy moddalardan iborat: mineral modda suyakdagi roli gidroksiy apatit suyaklarning asosiy mineral komponentlari qattiqlikni ta'minlaydi kaltsiy suyaklarning zichligi va mustahkamligi uchun muhim fosfor kaltsiyni bog'laydi va suyak matritsasini shakllantiradi magniy suyak shakllanishi va mineralizatsiyasiga yordam beradi natriy va kaliy mineral balansni saqlaydi sink kolagen sinteziga yordam beradi va suyak zichligini oshiradi mineralizatsiyaga ta’sir qiluvchi omillar yaxshi mineralizatsiyani ta’minlovchi omillar kaltsiy va fosfor yetarli miqdorda iste’mol qilinishi vitamin d yetarli darajada bo‘lishi (kaltsiyning ichakda so‘rilishini ta’minlaydi) gormonal muvozanat (paratgormon, kalsitonin, …

5 / 41

ildir. bolaning yoshiga mos keladigan muvozanatli ratsion suyaklar, mushaklar, asab tizimi va metabolizm rivojlanishini ta’minlaydi. bolalar uchun muvozanatli ovqatlanish tamoyillari to‘g‘ri ovqatlanish quyidagi asosiy tamoyillarga asoslanadi: 1. muvozanatli ratsion → oqsillar, yog‘lar, uglevodlar, vitaminlar va minerallar yetarli bo‘lishi kerak. 2. har xil mahsulotlar → bolalar turli xil oziq-ovqatlarni iste’mol qilishlari kerak. 3. ovqatlanish rejimi → bolalar kuniga 3 asosiy ovqatlanish va 2 ta oraliq tamaddi qilishlari lozim. 4. yetarli miqdorda suv ichish → kuniga kamida 1-1,5 litr suv iste’mol qilish muhim. 5. shakar va fastfuddan cheklanish → shirin ichimliklar va zararli gazlangan ichimliklardan voz kechish lozim. yoshga qarab to‘g‘ri ovqatlanish tavsiyalari 1 yoshgacha bo‘lgan chaqaloqlar ona suti eng yaxshi oziq moddalarga boy va immunitetni mustahkamlovchi eng yaxshi manba. 6 oyga to‘lganda qo‘shimcha ovqatlar (bo‘tqalar, pyurelar, sabzavot va mevalar) berish boshlanadi. tuz, shakar, allergen mahsulotlar (asal, yong‘oq) 1 yoshgacha tavsiya etilmaydi. 1-3 yoshli bolalar suyak va tishlar mustahkamlanishi uchun sut va …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda suyak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari"

prezentatsiya powerpoint bolalarda suyak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari. tekshirish usullari. tana tuzilishining proporsiyalari va uni yoshga koʻra oʻrganish. reja: 1.pediatriyada suyaklarga qarab yoshni baholash usuli 2. suyaklarda mineral tuzlarning to‘planishi: biologik va fiziologik jarayonlar 3. to‘g‘ri ovqatlanish: asosiy tamoyillar va foydali maslahatlar 4. bolalarda endokrin bezlari va ularning rivojlanishdagi ro’li 5. vitamin d: tuzilishi, funktsiyalari va bolalar uchun ahamiyati suyaklar — odam va umurtqali hayvonlar skeletining asosiy qismi. suyak toʻqimasi biriktiruvchi toʻqimaning bir xili. suyak boʻgʻimlar, boylamlar, muskullar va oʻziga birikkan paylar bilan birga tayanchharakat apparatini hosil qiladi. suyak hujayralar (osteotsitlar, osteoklastlar) va hujayrala...

This file contains 41 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "bolalarda suyak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda suyak tizimining anat… PPTX 41 pages Free download Telegram