bolalar da suyak va mushaktilarining anatomo-fiziologik xususiyatlari

PPTX 10 pages 2.1 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: qolgan qismning qismi mavzusida dars ishlanma bolalarda suyak va mushak tizimini anatomo-fiziologik hususiyatlariga kora tekshirish usullari. tana tuzilishini proporsiyalari va uni yoshga kora o`zgarishi. bolalarda suyak va mushak tizimini jarohatlanish semiotikasi va sindromlari. (gipotonus, gipertonus, ko’krak qafasi deformatsiyasi, osteoporoz, tu’gma nuqsonlar). raxit kasalligi. reja: 1. bolalarda suyak va mushak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari 2. bolalarda suyak va mushak tizimini tekshirish usullari 3. tana tuzilishining proporsiyalari va ularning yoshga ko‘ra o‘zgarishi bolalarda suyak va mushak tizimi organizmning harakat faoliyatini, tananing shakli va tayanchini ta’minlovchi eng muhim tizimlardan biridir. ularning anatomo-fiziologik xususiyatlari kattalarnikidan sezilarli darajada farq qiladi. yangi tug‘ilgan chaqaloq suyaklari asosan tog‘ay moddasidan tashkil topgan bo‘lib, ularda mineral tuzlar miqdori juda kam bo‘ladi. shu sababli bolalar suyaklari yumshoq, egiluvchan va oson shakl o‘zgarishiga moyil bo‘ladi. bola o‘sib borishi bilan suyaklarda kalsiy va fosfor tuzlari to‘planib, suyak to‘qimasi mustahkamlanadi. shu bilan birga, o‘sish zonalari — epifiz plastinkalari suyaklarning uzunligi bo‘yicha o‘sishini ta’minlaydi. …

2 / 10

ana tuzilishini, gavda holatini, yurish uslubini, ko‘krak qafasi shaklini va oyoq-oyoqcha proporsiyalarini baholaydi. palpatsiya (qo‘l bilan paypaslash) orqali suyak bo‘g‘imlarining harakatchanligi, mushaklarning qattiqligi yoki bo‘shashganligi aniqlanadi. antropometrik o‘lchovlar — bo‘y, vazn, ko‘krak qafasi aylanasini aniqlash orqali bolaning o‘sish sur’atlari va tana proporsiyalarining yoshga mosligi baholanadi. zarurat tug‘ilganda, rentgenologik tekshiruvlar suyaklarning shakllanish holatini, mineralizatsiya darajasini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. shuningdek, elektromiografiya, ultratovush tekshiruvi va laborator tahlillar mushak va suyak tizimidagi funksional o‘zgarishlarni chuqurroq o‘rganish imkonini beradi. tana tuzilishining proporsiyalari bola yoshiga qarab o‘zgaradi. yangi tug‘ilgan chaqaloqda bosh tananing taxminan to‘rtdan bir qismini tashkil etadi, oyoqlar nisbatan kalta bo‘ladi. bola ulg‘aygan sari boshning nisbiy ulushi kamayadi, oyoq va qo‘llar uzunligi ortadi, gavda proporsiyasi kattalarnikiga yaqinlashadi. o‘smirlik davrida gormonal faollik ortishi natijasida skelet tizimi tez sur’atlar bilan o‘sadi, ba’zida esa mushak massasi o‘sishdan orqada qolishi natijasida holat buzilishlari (skolioz, kifoz) kuzatiladi. shu sababli tana proporsiyalarini yoshga mos baholab borish pediatrik kuzatuvda muhim …

3 / 10

ham suyak tizimining yetarli shakllanmaganligidan dalolat beradi. ular ko‘pincha noto‘g‘ri o‘tirish, jismoniy faollik yetishmasligi yoki surunkali kasalliklar natijasida yuzaga keladi. osteoporoz bolalarda kam uchrasa-da, uzoq davom etgan kasalliklar, endokrin buzilishlar yoki d vitamini tanqisligida suyaklarning mo‘rtlashishiga olib keladi. tug‘ma nuqsonlar — masalan, tug‘ma kalta oyoqlilik, tug‘ma chanoq-son displaziyasi yoki tug‘ma bo‘yin qiyshikligi — pediatriyada alohida e’tibor talab etadi. ularni erta aniqlash va to‘g‘ri reabilitatsiya choralari ko‘rish bolaning to‘g‘ri harakatlanishi va o‘sishini ta’minlaydi. bolalarda suyak va mushak tizimining rivojlanishi va tekshirish metodikasi nafaqat fiziologik, balki klinik jihatdan ham katta ahamiyatga ega. shu bilan birga, bola harakati, yurish va turish holati, mushak tonusi va suyak shakllanishi uning umumiy rivojlanish sur’ati, oziqlanishi va ichki organlar holati bilan chambarchas bog‘liq. shu sababli pediatrlar va fizioterapevtlar suyak va mushak tizimining holatini baholashda bir nechta tizimli yondashuvlardan foydalanadilar. bolalarda suyaklar yumshoqligi, egiluvchanligi va mineral tarkibining pastligi tufayli jarohatlar tez-tez uchraydi. ko‘pincha ular yumshoq to‘siqlarga, pastdan tushish …

4 / 10

bola ko‘pincha o‘z boshini ushlab tura olmaydi, o‘tirishda muammo bo‘ladi, oyoqlar egiluvchan va “yumshoq” bo‘ladi. shu bilan birga, gipertonus bolalarda mushaklarning haddan tashqari tarangligi bilan namoyon bo‘lib, ularning harakati qiyinlashadi, ba’zan reflektor tortishlar yoki spazmlar kuzatiladi. bu holatlar bola rivojlanishini kechiktirishi, yurish va boshqa harakat ko‘nikmalarining shakllanishini sekinlashtirishi mumkin. raxit kasalligi bolalarda suyak tizimining eng keng tarqalgan metabolik kasalliklaridan biridir. bu kasallik d vitamini yetishmovchiligi natijasida organizmda kalsiy va fosfor almashinuvi buzilishi oqibatida paydo bo‘ladi. natijada suyak to‘qimasi yetarlicha mineralizatsiyalanmaydi, suyaklar yumshoq va egiluvchan bo‘lib qoladi. raxit odatda hayotning 3–6 oylarida boshlanadi. dastlab bola bezovta, uyqusiz bo‘lib qoladi, so‘ngra suyaklarda o‘zgarishlar paydo bo‘ladi: bosh suyaklari yumshaydi, ensa sohasida soch to‘kiladi, ko‘krak qafasi deformatsiyalanadi, oyoqlar egilib qoladi (o yoki x shaklli). kasallikning og‘ir bosqichlarida mushak gipotoniyasi, harakat faoliyatining sustlashuvi, umumiy rivojlanish orqada qolishi kuzatiladi. raxitni oldini olish uchun quyosh nurida bo‘lish, d vitamini qo‘shimchalarini berish, to‘g‘ri ovqatlanish va jismoniy mashqlar muhimdir. …

5 / 10

ga olib keladigan suyak kasalligi. bolalarda osteoporozning asosiy sabablari — kalsiy va d vitamini yetishmovchiligi, endokrin buzilishlar, surunkali kasalliklar va ba’zi dorilarni uzoq muddat qabul qilishdir. osteoporoz natijasida suyaklar mo‘rtlashadi, hatto oddiy tushish yoki pastki zarba ham sinishiga olib keladi. pediatriyada bunday bolalarni aniqlash uchun rentgenologik va densitometrik tekshiruvlar qo‘llanadi. tug‘ma nuqsonlar ham suyak va mushak tizimining rivojlanishini sezilarli darajada ta’sir qiladi. masalan, tug‘ma displaziya, bo‘yin qiyshikligi, kalta oyoqlilik yoki chanoq displaziyasi bolaning yurish va motorik ko‘nikmalarini sekinlashtiradi. bunday holatlarda erta aniqlash va davolash choralari bola kelajakdagi normal harakat funksiyasini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. fizioterapiya, maxsus mashqlar, ortopedik vositalar va jarrohlik aralashuvlar ko‘pincha davolashning asosiy qismidir. raxit kasalligi bolalarda suyak va mushak tizimining eng keng tarqalgan metabolik kasalliklaridan biri hisoblanadi. d vitamini yetishmovchiligi tufayli suyaklarda mineralizatsiya buziladi, suyaklar yumshoq va egiluvchan bo‘lib qoladi. raxitning dastlabki belgilariga bola uyqusizligi, harakatsizligi, oson charchashi va mushak tonusining pasayishi kiradi. keyinchalik bosh suyaklarining yumshashi, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar da suyak va mushaktilarining anatomo-fiziologik xususiyatlari"

mavzu: qolgan qismning qismi mavzusida dars ishlanma bolalarda suyak va mushak tizimini anatomo-fiziologik hususiyatlariga kora tekshirish usullari. tana tuzilishini proporsiyalari va uni yoshga kora o`zgarishi. bolalarda suyak va mushak tizimini jarohatlanish semiotikasi va sindromlari. (gipotonus, gipertonus, ko’krak qafasi deformatsiyasi, osteoporoz, tu’gma nuqsonlar). raxit kasalligi. reja: 1. bolalarda suyak va mushak tizimining anatomo-fiziologik xususiyatlari 2. bolalarda suyak va mushak tizimini tekshirish usullari 3. tana tuzilishining proporsiyalari va ularning yoshga ko‘ra o‘zgarishi bolalarda suyak va mushak tizimi organizmning harakat faoliyatini, tananing shakli va tayanchini ta’minlovchi eng muhim tizimlardan biridir. ularning anatomo-fiziologik xususiyatlari kattalarnikidan...

This file contains 10 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "bolalar da suyak va mushaktilarining anatomo-fiziologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar da suyak va mushaktilar… PPTX 10 pages Free download Telegram