avtomobil va ekologiya

PPTX 22 pages 588.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 588.6 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint 6-ma'ruza. avtomobil va ekologiya. reja: 6.1. avtotransport va uning shahar ekologiyasiga ta'siri. 6.2. zararli chiqindilar va ularning zararlilik darajasi. 6.3. avtomobillar shovqinining ta'siri. 6.4. ekologik muammoni hal qilish yo'llari va usullari. tabiat - ko'plab muvozanatli munosabatlarga ega yaxlit tizimdir. ushbu aloqalarning buzilishi tabiatdagi mavjud bo'lgan moddalar va energiya almashinuvining o'zgarishiga olib keladi. zamonaviy jamiyatda ishlab chiqarish va iste'mol qilishga moddalar va energiyaning shunday miqdori zarurki, u insonning biologik ehtiyojlaridan ko'ra yuzlab marta oshib ketadi. bu esa zamonaviy ekologik inqirozning asosiy sababchisi hisoblanadi. so'nggi yillarda atrof-muhitga antropogen ta'sirning tez o'sishi va yuqori darajasi kuzatilmoqda. bugungi kunda insoniyatning ishlab chiqarish faoliyati ko'pgina kimyoviy elementlarni o'z ichiga oluvchi turli xil tabiiy resurslardan foydalanish bilan bog'liq. atrof-muhitga texnogen ta'sirning kuchayishi bir qator ekologik muammolarni keltirib chiqardi. eng dolzarb muammolar atmosfera, gidrosfera va litosfera bilan bog'liq. 6.1. avtotransport va uning shahar ekologiyasiga ta'siri. avtomobil xashamat vositasi emas, balki harakatlanish vositasi. hozirgi paytda avtomobilsiz …

2 / 22

avoni intensiv ravishda ifloslantiradi. uning atrof-muhitning ifloslanishiga qo'shadigan xissasi 60-90% ni tashkil qiladi. shundan kelib chiqib, avtomobillarni ishlab chiqarish jarayonida zararli chiqindilar va shovqin darajasini qat'iy nazorat qilish zarurligini hisobga olish kerak. transport atrof-muhitni turli yo'llar bilan ifloslantiradi: 1. tabiiy ofatlar va noqonuniy faoliyat davomida neft mahsulotlari va chiqindilarning to'kilishi. 2. dvigatellarda yonilg'ining yonishi oqibatida uning zahiralarning kamayishi. 3. yonilg'ini yoqish va bevosita uning havoga bug'lanishi oqibatida havoni ifloslantirishi. 4. er va o'rmonlarni to'siqlar bilan ajratish va shu bilan tabiatdagi yaxlitlikni mayda qismlarga ajratish. 5. transport infratuzilmasi uchun er va suv maydonlarini olib qo'yish. 6. transport harakatidan hosil bo'ladigan baland shovqin, shuningdek, yuklangan magistral yo'llardan hosil bo'ladigan vibratsiya. 7. harakatlanayotgan transport vositasidan tashlanadigan axlat. 8. ishlatib bo'lingan transport vositalari va uning ehtiyot qismlari chiqindilari. 9. co2 ning atmosferaga chiqarilishi va boshqalar. havoning ifloslanishining yana bir mezoni mavjud – bu muzlagan yo'llarga qarshi kurash. xlorli birikmalar yordamida yo'l sirtlaridan qor va …

3 / 22

alar, yo'l-tozalash mashinalari, yo'l belgilari va to'siqlari elementlari metallari korroziyasida namoyon bo'ladi. natriy xlorid eritmasining bir xil kontsentratsiyadagi kaltsiy xlorid eritmasidan ko'ra zarari ko'proq. bu muammo, shubhasiz, global ahamiyatga ega. dunyo bo'ylab avtomobillar soni kun sayin ortib bormoqda. ko'proq odamlar o'zlarining avtoulovlariga ega bo'lib bormoqdalar. ammo, ko'pchilik, bularning barchasi oxir-oqibat nimaga olib kelishi haqida umuman o'ylab ham ko'rmaydi. 6.2. zararli chiqindilar va ularning zararlilik darajasi. kelajakda insoniyat uchun avtomobilni saqlab qolish uchun, xech bo'lmasa, zararli chiqindilarni minimallashtirish kerak. ushbu yo'nalishdagi ishlar butun dunyoda olib borilmoqda va ma'lum natijalarni bermoqda. hozirgi paytda rivojlangan mamlakatlarda ishlab chiqarilgan avtomobillar zararli moddalarni 10-15 yil avvalgiga qaraganda 10-15 baravar kam chiqaradi. barcha rivojlangan mamlakatlarda dvigatelni ishlatish paytida zararli chiqindilar uchun standartlar qat'iylashtirilmoqda. so'nggi yillarda yanada qat'iy standartlar joriy etildi. bu erda nafaqat standartlarning miqdoriy qat'iylashtirilishi, balki ularning sifat jihatidan ham o'zgartirish amalga oshirilmoqda. tarkibi nazorat qilinishi kerak bo'lgan moddalar ro'yxati doimiy ravishda kengayib bormoqda. qanday …

4 / 22

a quyidagilar kiradi: uglerod oksidi (co), azot oksidi ((nox), uglevodorodlar (snhm) va etillangan benzin ishlatilgan xolda - qo'rg'oshin. dizel chiqindilarining tarkibi benzindan farq qiladi. dizel dvigatelda yonilg'ining yanada to'liq yonishi sodir bo'ladi. bunda havoga uglerod oksidi va yonmagan uglevodorodlar kamroq chiqariladi. ammo, shu bilan birga, dizel dvigatelidagi ortiqcha havo tufayli ko'proq miqdordagi azot oksidi xosil bo'ladi. bundan tashqari dizel dvigatellar havoga zarrachali moddalar (qurum) chiqaradi. tarkibida oltingugurt bo'lgan past sifatli dizel yoqilg'isi yoqilganda, oltingugurt dioksidi xosil bo'ladi. ushbu zararli tarkibiy qismlar odamlarga va atrof-muhitga kanday ta'sir qiladi? oddiy sharoitlarda co hidsiz, rangsiz gazdir, u havodan engilroq, shuning uchun atmosferada osongina tarqalishi mumkin. odamlarga ta'sir etganda, co bosh og'rig'i, bosh aylanishi, charchoq, asabiylashish, uyquchanlik, yurakdagi og'riqlarni keltirib chiqaradi. azot oksidi - no rangsiz gaz, azot dioksidi - no2 o'ziga xos hidli qizg'ish-jigarrang gazdir. azot oksidi inson organizmiga tushganda suv bilan birlashadi. shu bilan birga, ular nafas olish tizimida nitrat va nitrat …

5 / 22

rni emiradi, kislotali yomg'ir hosil bo'lishida nox chiqindilari ham ishtirok etadi. o'rtacha 80-90 km/soat tezlikda harakatlanayotgan avtomobil 300-350 kishichalik miqdorda kislorodni karbonat angidridga aylantiradi. lekin masala faqatgina karbonat angidrid bilan bog'liq emas. bitta avtoulovning yillik chiqindisi - 800 kg uglerod oksidi, 40 kg azot oksidi va 200 kg dan ortiq turli xil uglevodorodlardir. ushbu to'plamda uglerod oksidi juda zararlidir. yuqori ta'sirchanligi sababli uning havoda ruhsat etilgan kontsentratsiyasi 1 mg/m3 dan oshmasligi kerak. garaj eshiklari yopilgan holda avtoulovlarning dvigatellarini ishga tushirgan odamlarning fojiali o'limi holatlari ma'lum. bitta o'rinli garajda, avtomobilni o't oldirgandan keyin 2-3 minut o'tgach, uglerod oksidining o'ta halokatli kontsentratsiyasi yuzaga keladi. magistral yo'llar va ularga tutash hududlarning gaz bilan ifloslanishi darajasi transportning intensivligiga, yo'lning kengligi va topografiyasiga, shamol tezligiga, yuk tashish transporti va avtobuslarning umumiy oqimdagi ulushiga va boshqa omillarga bog'liq. soatiga 500 transport birligi harakatlanish intensivligida, magistraldan 30-40 m masofada ochiq joyda uglerod oksidi kontsentratsiyasi 3 baravar kamayadi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobil va ekologiya"

prezentatsiya powerpoint 6-ma'ruza. avtomobil va ekologiya. reja: 6.1. avtotransport va uning shahar ekologiyasiga ta'siri. 6.2. zararli chiqindilar va ularning zararlilik darajasi. 6.3. avtomobillar shovqinining ta'siri. 6.4. ekologik muammoni hal qilish yo'llari va usullari. tabiat - ko'plab muvozanatli munosabatlarga ega yaxlit tizimdir. ushbu aloqalarning buzilishi tabiatdagi mavjud bo'lgan moddalar va energiya almashinuvining o'zgarishiga olib keladi. zamonaviy jamiyatda ishlab chiqarish va iste'mol qilishga moddalar va energiyaning shunday miqdori zarurki, u insonning biologik ehtiyojlaridan ko'ra yuzlab marta oshib ketadi. bu esa zamonaviy ekologik inqirozning asosiy sababchisi hisoblanadi. so'nggi yillarda atrof-muhitga antropogen ta'sirning tez o'sishi va yuqori darajasi kuzatilmo...

This file contains 22 pages in PPTX format (588.6 KB). To download "avtomobil va ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobil va ekologiya PPTX 22 pages Free download Telegram