ekologiya

DOCX 17 стр. 67,0 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 67,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

1. fan sifatida ekologiyaning qisqacha tavsifini keltiring. bugungi kunda ekologiya va atrof-muhit muhofazasi fani nafaqat mustaqil fan sifatida shakllandi, balki u mazmunan juda kengaydi. ekologiya o‘rganadigan yangi sohalar ko‘paydi, boshqacha aytganda, ekologiyamng yangi-yangi yo‘nalishlari paydo bo‘ldi.“ekologiya” tushunchasini fanga birinchi bo‘lib nemis biologi ernest gekkel 1866 yilda chop etilgan “oiganizmlaming umumiy morfologiyasi” nomli kitobi orqali olib kirdi. bu atama yunonchada “oikos” — uy, yashash joyi, yashash muhiti, “logos” — ta’limot degan ma’noni anglatadi.ekologiya biologik fan bo£lib, u organizmlaming bir-biri va tashqi muhit sharoiti bilan o‘zaro munosabat qonuniyatlarini o‘iganadigan fan hisoblanadi. 2. ekologiya nimani o'rganadi? ekologiya biologik fan bo£lib, u organizmlaming bir-biri va tashqi muhit sharoiti bilan o‘zaro munosabat qonuniyatlarini o‘iganadigan fan hisoblanadi.oiganizmlaming moslashuvi (adaptatsiya)ni o‘rganish sifatida bundan 100 yil awal shakllangan hoziigi zamon ekologiyasi — tabiatdan oqilona foydalanish va tabiatni muhofaza qilishning nazariy asosi hisoblanadi. u o‘ziga xos predmetga, maqsadga, vazifalarga hamda izlanish usullariga egadir. 3. ekologiyaning maqsadi nimadan iborat? ekologiyaning …

2 / 17

ilgan qishloq xo‘jaligi ekin maydonlarini yana ishga solish (rekultivatsiya), yaylovlarning tuproq hosildorligini, suv havzalari va boshqa ekotizimlarning mahsuldorligini tiklash; — biologik resurslardan oqilona foydalanishning ilmiy asoslarini yaratish va boshqalar 5. ekologiya qanday bo‘limlarga bo’linadi, tariflab bering? autekologiya — “autos” — yunoncha so‘z bo‘lib “o‘zi” degan ma’noni beradi. autekologiya — ayrim turlaming o‘zlari yashab turgan muhit bilan o‘zaro munosabatlarini, ulaming qanday muhitga ko‘proq va uzviy moslashganini o'rganadi.populyatsiyalar ekologiyasi — “populatio” — fransuzcha so‘z bo‘lib, “aholi” degan ma’noni beradi. populyatsiyalar tuzilmasi, dinamikasi, ma’lum sharoitlarda turli organizrnlar sonining o‘zgarish sabablarini o‘rganadi. sinekologiya — “sin” degani yunoncha so‘z bo‘lib, “biigalikda” degan ma’noni bildiradi. sinekologiya — biogeosenozlaming tuzilishi va xossalarini, ayrim o‘simlik va hayvon turlarining o‘zaro aloqalarini hamda ularning tashqi muhit bilan bo‘ladigan munosabatlarini o‘rganadi. ekotizimlami tadqiq qilishning rivojlanishi ekologiyaning yangi bir bo‘limini, ya’ni biosfera (yunoncha “bios” - hayot; “sfera” shar) haqidagi ta’limotni vujudga keltirdi. bu ta’limot asoschisi v.i.vemadskiy hisoblanadi (1863-1945y). organizrnlar tarqalgan qobiq — …

3 / 17

ng keng ekologik tizimini ishlab chiqdi va ekologik mazmundagi qator ilmiy ishlami qoldi 8. tabiat haqidagi fanlarga o‘z hissasini qo'shgan o‘rta asrlardagi 0 ‘rta osiyo olimlaridan kimlarni bilasiz, ilmiy ishlari bilan birga ayting? zablriddln muhammad bobur (1483-1530). biz bobumi podshoh va shoir sifatida bilamiz. ammo bobur faqat shoirgina emas, balki sarkarda, tarixchi va mashshoq, ovchi va bog‘bon, sayyoh va tabiatshunos ham bo'lgan. uning “bobumoma” asari eng yirik asari hisoblanadi. bu asarida har bir hududni ma’lum bir tartibda tasvirlaydi 9. kommoner qonunini tushuntirib bering? kommoner qonunlari. xususan ekologik qonunlar, bioekosning asosiy qonuni, har bir kishiga tushunarli bo'lgan oddiy qoidalar to‘plamiga keltirilishi mumkin. buni kommoner (1974) quyidagicha ifodalaydi: 1.hamma narsa bir-biri bilan bogliq; 2.hamma narsa qayoqqadir ketadi; 3.tabiat yaxshiroq biladi; 4. hech narsa bekoiga berilmaydi. lekin ekologik realizmni ishlab chiqish uchun bu qonunlar tushuntirilishi hamda nazariy biumlar va haqiqiy ma’lumotlar bilan isbotlangan bo‘lishi lozim. 10. muhitning inson organizmiga ta’siri nimalarda namoyon bo‘ladi? …

4 / 17

rish, ya’ni ularda ekologik muammolarga muhim ijtimoiy-siyosiy ish sifatida qarashni tarbiyalashdir. 12. inson tabiat o‘zaro munosabatlaming evolyutsiyasi haqida qisqacha tushuncha bering. pa.baranov, i.a.raykovalar pomir toglarida cho‘l biosenozining kelib chiqishi, dinamikasi va evolyutsiyasida organizmlaming hayotida noqulay haroratning roli, madaniy biosenozlami yuqori tog‘ sharoitida yaratish masalalari ishlab chiqildi. r.l.abolin, e.p.korovin, m.v.kultiasov va ij.granitovlaming ekologik va fitotsenologik qarashlari ulaming chop etgan bir qator ishlarida o‘z aksini topgan.0‘rta osiyoda zooekologik yo‘nalishdagi kompleks ishlarning rivojlanishi t.z.zohidov nomi bilan chambarchas bog‘liq. u qizilqum cho‘llarining o‘ziga xos hayot makoni ekanligini, qumli, sho'rxok, loyli va toshloq cho'llarni mustaqil biotoplarsifatida tavsiflab, ulami o‘z navbatida mayda hududiy birliklariga ajratib beradi. 13. fan-texnika inqilobi jamiyat va tabiatning o‘zaro munosabatiga ta’siri qanday namoyon bo‘ladi? masalan, yaponiya, janubiy koreya, tayland va boshqalar. bu mamlakatlarda ishchilar, muhandislar va texnik xodimlaming yuqori malakaga egaligi, fan-texnika tarraqqiyoti uchun yaratilgan sharoitlar sanoatni rivojlatirishda eng muhim omillardan biri deb hisoblanadi.tabiiy resurslar klassifikatsiyasi uchta belgi asosida qabul qillingan: paydo …

5 / 17

iga sabab bo'lmoqda.shaharlar aholisi salmog'i dunyo bo'yicha 40% dan ortiqni tashkil qiladi va hissasi katta tezlikda ortmoqda. germaniyada aholining 90%, aqshda 80%, yaponiyada 76% idan ortig‘i shaharlarda yashaydi 15. ekologik omillar nima, ulaming qanday turlari bor? suv muhitiga doimo yemi ichki va tashqi kuchlar harakati bilan bogiiq tabiiy ekologik omillar (turli tezlikdagi shamollar, vulqonlar, magmaning yer po‘stlog‘iga yorib kirishi, tektonik — ya’ni tog‘ hosil qiluvchi harakatlar, tabiiy yong‘inlar, suv toshqini va boshqalar) ta’sir etib uning ifloslanishiga, bulg‘alanishiga va miqdorining kamayib ketishiga sabab bo‘ladi. 1. mexanik ifloslanish 2. kimyoviy tfluslanish 3. bakteriologik va biologik ifloslanish 4. radioaktiv ifloslanish 5. issiqlik ifloslanish. 16. yu.libixning minimum qonunini tushuntiring. nemis agroximik olimi yu.libix minimum qonunini ayrim moddalar tuproqda minimum holda bo‘lishini hosildorlikdan kelib chiqib isbotladi. ammo libixning bu qonunini faqat statsionar sharoitda to‘g‘ri bo'ladi. kimyoviy elementlaming biri yetishmasa hosildorlik juda yuqori bo‘lmasa ham me‘yor darajasida bo‘ladi. hosildorlikni faqatgina kimyoviy elementlar emas balki harorat, yorug‘lik, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekologiya"

1. fan sifatida ekologiyaning qisqacha tavsifini keltiring. bugungi kunda ekologiya va atrof-muhit muhofazasi fani nafaqat mustaqil fan sifatida shakllandi, balki u mazmunan juda kengaydi. ekologiya o‘rganadigan yangi sohalar ko‘paydi, boshqacha aytganda, ekologiyamng yangi-yangi yo‘nalishlari paydo bo‘ldi.“ekologiya” tushunchasini fanga birinchi bo‘lib nemis biologi ernest gekkel 1866 yilda chop etilgan “oiganizmlaming umumiy morfologiyasi” nomli kitobi orqali olib kirdi. bu atama yunonchada “oikos” — uy, yashash joyi, yashash muhiti, “logos” — ta’limot degan ma’noni anglatadi.ekologiya biologik fan bo£lib, u organizmlaming bir-biri va tashqi muhit sharoiti bilan o‘zaro munosabat qonuniyatlarini o‘iganadigan fan hisoblanadi. 2. ekologiya nimani o'rganadi? ekologiya biologik fan bo£lib, u ...

Этот файл содержит 17 стр. в формате DOCX (67,0 КБ). Чтобы скачать "ekologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekologiya DOCX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram