ma'ruzalar matni, psixologiya fani

PDF 21 pages 136.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 136.9 KB

File type PDF

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya o’zbekiston republikasi xalq ta`limi vazirligi navoiy pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti «psixologiya» kafedrasi yosh va pedagogik psixologiya fanidan ma`ruzalar matni navoiy – 2005 yil. 2 ushbu ma`ruzala matni institut ilmiy kengashining 2005 yil 27-iyundagi № 9-sonli bayonnomasi bilan chor etishga tavsiya etildi. tuzuvchi: katta o’qituvchi m.r.xalilova taqrizchilar: psixologiya fanlari doktori, professor sh.baratov, psixologiya fanlari nomzodi v.b. f.ro’ziqulov _______________________________________________ ©navoiy davlat pedagogika instituti – 2005. mavzu: yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiyaning predmeti r e j a : 1. yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya fanining predmetihaqida tushuncha. 2. fanning asosiy rivojlanish bosqichlari. psixik rivojlanish talqinida 2 ta asosiy: biogenetik va sociogenetik yo’nalishlar. 3. yosh va pedagogik psixologiyaning asosiy tadqiqot metodlari. asosiy tushunchalar ontogenez – organizmning vujudga kelgandan boshlab to umrining oxirigacha bo’lgan individual rivojlanish yo’li. 3 pedologiya – xix asr oxiri xx asr boshlarida psixologiyaning amaliy tarmoqlari va eksperimental pedagogika asosida …

2 / 21

o’p asarlar shular jumlasidandir. umuman sharq va g'arb madaniyatida ham psixologik – pedagogik mazmundagi asarlar xvii-xviii asrlarda diniy- axloqiy negizda yozilgan. xviii asrga kelibgina ma`lum uslubga ega bo’lgan ilmiy fikrlar vujudga kela boshladi. rus social-demokratlari a.n.gercen, n.g.cherkishevskiy, n.a.dobrodyubov, v.g.belenskiylarning inson kamoloti to’g’risidagi qarashlari psixologiyaning rivojlanishiga katta hissa qo’shdi. i.m.sechenov, i.p.pavlov g’oyalariga asoslangan ribakov, k.n.kornshlov, p.p.blonskiy, l.s.vigotskiy va boshqa olimlar yosh psixologiyasi bo’yicha qimmatli tadqiqotlarni amalga oshirdilar. xx asrga kelib yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiyada psixik taraqqiyot omillarini talqin etuvchi 2 ta yo’nalish: biogenetik va sociogenetik yo’nalish vakillari yuzaga keldi. biogenetik yo’nalish vakillari uchun psixik rivojlanishni belgilovchi irsiy biogenetik va ijtimoiy omillar yonma- yon turadi, lekin etakchi rolni biologik ya`ni irsiy omillar bajaradi. bunday qarashning ko’zga ko’ringan vakillaridan biri amerikalik psixolog s.xolle (1844-1924) bo’lib, u gekelning biogenetik qonunini psixologiyada bevosita ko’chiradi. bu nazariyaga ko’ra bola o’z psixik taraqqiyotida insonning tarixiy rivojlanish bosqichlarini qisqargan holda boshdan kechiradi. sociogenetik yo’nalish vakillari esa ijtimoiy …

3 / 21

) kuzatish 4 u tashqi kuzatish va o’z-o’zini kuzatish ko’rinishlarida bo’lishi mumkin. lekin bu metod har doim ham psixik jarayonlarning xususiyatlari haqida to’liq ma`lumot bera olmaydi. b) tajriba metodi u 2 xil: tabiiy va laboratoriya sharoitida o’tkazilishi mumkin. bulardan tashqari psixologiyadagi xususiy metodlar ham psixik rivojlanish haqida qimmatli materiallarni to’plash imkoniyatini beradi. - suhbat metodi yakka shaxs yoki guruhlarda o’tkaziladigan erkin muloqot; - test metodi shaxsning aqliy taqqiyoti qobiliyatlari va boshqa sifatlarini o’lchash imkonini beradigan qisqa standart savol va topshiriqlardir. hozirgi davrda nodir testlar qatoriga rorshax, rozencveyg, kettel, veksler, anastazi, roven va boshqalarning testlari kiradi; - biografiya metodi insonning hiyoti, faoliyati, ijodi haqidagi og’zaki va yozma ma`lumotlarni to’plashdir; - anketa metodi vositasida esa turli yoshdagi odamlarning psixologik xususiyatlari narsa va hodisalarga munosabati o’rganiladi; - faoliyat mahsulotlarini tahlil qilish metodikasi kuzatish metodining bir ko’rinishi sifatida bolalarning chizgan rasmlari, yasagan o’yinchoqlari kabi faoliyat mahsulotlariga asoslanib uning psixik rivojlanishi haqida xulosa chiqarish imkoniyatini …

4 / 21

al-buxoriy, abu abdulloh ibn ismoiliy – “hadis” t: qomuslar bosh tahririyati. 5. davletshin m.g. “ta`limning psixologik asoslari”. t: o’qituvchi, 1978 y. mavzu: psixik taraqqiyot qonuniyatlari 5 r e j a : 1. taraqqiyotni harakatlantiruvchi kuchlar. 2. yosh davrlar haqidagi tushuncha. 3. psixik taraqqiyot qonuniyatlari. 4. yosh krizislari va etakchi faoliyati. asosiy tushunchalar senzitiv davr – biror psixik funkciya yoki xususiyatning rivojlanishidagi eng tez va qulay davr. interiorizaciya – avval tashqariga, boshqa odamlarga qaratilgan psixik funkciyaning shaxsning ichki funkciyasiga aylanishi. akseleraciya – bolalar va o’smirlarda ma`lum davrlarda somatik va fiziologik o’sishning tezlashuvi. yosh – psixik taraqqiyotning sifat jihatdan chegaralangan bosqichi bo’lib, fiziologik va psixologik jihatdan barcha normal kishilar uchun tipik hisoblanadi. har bir yosh davriga xos taraqqiyotning ijtimoiy situaciyasi mavjud. taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchlar. shaxs taraqqiyotidagi ichki ziddiyatlar psixik taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchidir. asosiy ziddiyatlardan biri shaxsda paydo bo’ladigan yangi ehtiyojlar va ularni qondirish uchun zarur vositalarning etishmasligidir. shaxs taraqqiyotining erishgan darajasi, hayot …

5 / 21

, ular yosh davrlarini shaxs “men” xususiyatlarining shakllanishi bosqichlari deb hisoblaydilar. kognitivistik yo’nalishning asoschilari qatoriga j.piaje, dj.kelli va boshqalarni kiritish mumkin. j.piaje intellektni quyidagi rivojlanish davrlariga ajratadi. 1) sensomotor intellekti ( tug’ulishdan 2 yoshgacha) 2) operaciyalardan ilgari tafakkur davri (2 yoshdan 7 yoshgacha) 3) konkret operaciyalar davri (7-8 yoshdan 11-12 yoshgacha) 4) formal (rasmiy) operaciyalar davri. 6 sobiq sovet psixologlari l.s.vigotskiy, l.i.bojovich, d.b.el`konin, a.a.lyublinskaya, v.a.kruteckiy, a.v.petrovskiylar ham yosh davrlarini o’ziga xos tabaqalash nazariyalarini yaratdilar. ular orasida d.b.el`koninning tasnifi alohida o’rin tutib, etakchi faoliyat nazariyasiga asoslanadi. bu nazariyaga ko’ra har bir yosh davrida biror faoliyat turi inson shaxsi shakllanishida asosiy rol` o’ynaydi. bu yosh davrlari quyidagilar: 1) go’daklik davri – tug’ilgandan 1 yoshgacha; asosiy faoliyat – bevosita emocional muloqot. 2) ilk bolalik davri – 1 yoshdan 3 yoshgacha; asosiy faoliyat – predmetli faoliyat. 3) maktabgacha davr – 3 yoshdan 7 yoshgacha; asosiy faoliyat – rolli o’yinlar. 4) kichik maktab yoshi davri …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'ruzalar matni, psixologiya fani"

yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya o’zbekiston republikasi xalq ta`limi vazirligi navoiy pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti «psixologiya» kafedrasi yosh va pedagogik psixologiya fanidan ma`ruzalar matni navoiy – 2005 yil. 2 ushbu ma`ruzala matni institut ilmiy kengashining 2005 yil 27-iyundagi № 9-sonli bayonnomasi bilan chor etishga tavsiya etildi. tuzuvchi: katta o’qituvchi m.r.xalilova taqrizchilar: psixologiya fanlari doktori, professor sh.baratov, psixologiya fanlari nomzodi v.b. f.ro’ziqulov _______________________________________________ ©navoiy davlat pedagogika instituti – 2005. mavzu: yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiyaning predmeti r e j a : 1. yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya fanining predm...

This file contains 21 pages in PDF format (136.9 KB). To download "ma'ruzalar matni, psixologiya fani", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'ruzalar matni, psixologiya f… PDF 21 pages Free download Telegram